Người dân làm thủ tục liên quan chính sách bảo hiểm xã hội tại Hà Nội - Ảnh: HÀ QUÂN
Bộ Nội vụ đang lấy ý kiến về hồ sơ dự thảo luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Bảo hiểm xã hội.
Đề xuất 2 phương án
Đáng chú ý, tại dự thảo tờ trình, Bộ Nội vụ cho biết đã đề xuất một số nội dung sửa đổi, bổ sung về chế độ, chính sách bảo hiểm xã hội. Trong đó có đề xuất liên quan giảm tuổi hưởng trợ cấp hưu trí xã hội.
Theo Luật Bảo hiểm xã hội hiện hành quy định tuổi hưởng trợ cấp hưu trí xã hội là 75 tuổi với trường hợp thông thường và 70 tuổi đến dưới 75 tuổi thuộc hộ nghèo, hộ cận nghèo.
Tại dự thảo tờ trình, Bộ Nội vụ dẫn số liệu thống kê của Cục Bảo trợ xã hội, Bộ Y tế, sau khi thực hiện giảm độ tuổi hưởng trợ cấp hưu trí xã hội từ 80 tuổi xuống 75 tuổi, số người sau độ tuổi nghỉ hưu được hưởng lương hưu, bảo hiểm xã hội hằng tháng và trợ cấp hưu trí xã hội tăng thêm khoảng 500.000 người. Việc này góp phần nâng tỉ lệ người hưởng lên gần 42% vào năm 2025.
Tuy nhiên con số này còn cách xa mục tiêu mà nghị quyết 28 của Trung ương đặt ra là giai đoạn đến năm 2030, phấn đấu khoảng 60% số người sau độ tuổi nghỉ hưu được hưởng lương hưu, bảo hiểm xã hội hằng tháng và trợ cấp hưu trí xã hội.
Trong khi đó, số đối tượng hưởng lương hưu, trợ cấp bảo hiểm xã hội hằng tháng (do cơ quan bảo hiểm xã hội giải quyết) chỉ tăng mới khoảng 100.000 người/năm, nên nếu không có điều chỉnh chính sách sẽ khó hoàn thành được mục tiêu Ban Chấp hành Trung ương đã đặt ra.
Từ đó, tại dự thảo luật, Bộ Nội vụ đề xuất 2 phương án. Phương án 1, giữ nguyên như quy định hiện hành (trong trường hợp chưa thể bố trí ngay ngân sách nhà nước để thực hiện chính sách này).
Phương án 2, sửa đổi, bổ sung theo hướng Chính phủ quyết định điều chỉnh giảm dần độ tuổi hưởng trợ cấp hưu trí xã hội xuống đủ 70 tuổi phù hợp với điều kiện phát triển kinh tế - xã hội và khả năng của ngân sách nhà nước từng thời kỳ, nhằm tạo sự linh hoạt cho Chính phủ thực hiện phù hợp khả năng ngân sách nhà nước từng thời kỳ.
Trình Ủy ban Thường vụ Quốc hội quyết định điều chỉnh giảm dần độ tuổi hưởng trợ cấp hưu trí xã hội xuống dưới 70 tuổi khi đủ điều kiện cần thiết.
Giảm khoảng trống an sinh với bộ phận lớn người cao tuổi không có lương hưu, trợ cấp
Trước đó, góp ý vào hồ sơ dự thảo luật, Sở Nội vụ Hà Tĩnh đề xuất có lộ trình giảm dần độ tuổi hưởng trợ cấp hưu trí xã hội từ 75 tuổi xuống 70 tuổi.
Sở Nội vụ Gia Lai cũng nêu hiện còn một bộ phận lớn người cao tuổi không có lương hưu, không hưởng trợ cấp bảo hiểm xã hội hằng tháng, thu nhập bấp bênh nhưng không thuộc diện hộ nghèo hoặc cận nghèo.
Theo sở, đây là nhóm có nguy cơ rơi vào khoảng trống an sinh khi tuổi cao, sức khỏe suy giảm và phát sinh nhiều chi phí y tế, chăm sóc dài hạn, nhất là những người sống đơn thân, không có người phụng dưỡng hoặc sinh sống tại vùng kinh tế - xã hội khó khăn.
Từ thực tế này, Sở Nội vụ Gia Lai đề nghị tiếp tục giảm dần độ tuổi hưởng trợ cấp hưu trí xã hội, trước mắt xem xét mở rộng đối tượng đối với người từ đủ 70 tuổi trở lên không có lương hưu hoặc trợ cấp bảo hiểm xã hội hằng tháng.
Sở cũng kiến nghị nghiên cứu thêm các tiêu chí xác định đối tượng thụ hưởng như mức thu nhập, tình trạng sống đơn thân, khuyết tật, bệnh tật, nhu cầu chi phí y tế thường xuyên và điều kiện cư trú, thay vì chủ yếu dựa vào tiêu chí hộ nghèo, cận nghèo như hiện nay.
