11 bác sĩ phối hợp cứu sản phụ nguy cơ băng huyết

Sản phụ 34 tuổi nguy cơ băng huyết nặng, được ê-kíp 7 chuyên khoa tại Bệnh viện Đa khoa Hồng Ngọc lên kế hoạch phẫu thuật cứu chữa.

Theo dõi thai kỳ tại Bệnh viện Đa khoa Hồng Ngọc Phúc Trường Minh, chị Nguyễn Thị Thu Hương, 34 tuổi, được phát hiện rau tiền đạo trung tâm kèm rau cài răng lược ở tuần thai 24. Sản phụ từng hai lần sinh mổ, nên nguy cơ biến chứng cao hơn.

Rau tiền đạo trung tâm khiến bánh rau che kín cổ tử cung. Rau cài răng lược làm bánh rau bám sâu vào cơ tử cung và tăng sinh nhiều mạch máu. Nếu bóc tách không đúng thời điểm hoặc sai chiến lược, sản phụ có thể mất máu ồ ạt, tổn thương bàng quang, niệu quản hoặc phải cắt tử cung để cứu mẹ.

Trong hơn 10 tuần sau đó, sản phụ được theo dõi bằng siêu âm và MRI. Các kết quả giúp bác sĩ đánh giá mức độ xâm lấn của bánh rau, mạch máu tăng sinh và mối liên quan với cơ quan lân cận. Từ đó, ê-kíp cập nhật nguy cơ, chọn thời điểm chấm dứt thai kỳ và hoàn thiện kế hoạch mổ.

Kết quả siêu âm giúp đánh giá mức độ xâm lấn của bánh rau để xây dựng kế hoạch điều trị. Ảnh: Bệnh viện Đa khoa Hồng Ngọc

Đến tuần thai 35, bệnh viện tổ chức hội chẩn liên chuyên khoa. Cuộc hội chẩn có 11 bác sĩ thuộc 7 chuyên khoa, nhằm thống nhất đường mổ, trình tự xử trí và phương án dự phòng khi biến chứng xảy ra.

THS.BS.CKII Vũ Công Khanh, Trưởng khoa Sản - Phụ khoa, Bệnh viện Đa khoa Hồng Ngọc Phúc Trường Minh, cho biết điểm khó nhất không phải lấy em bé ra khỏi tử cung mà là xử trí bánh rau sau đó. Nếu cố bóc bánh rau như ca sinh thường, các xoang mạch tăng sinh có thể gây băng huyết nhanh. Sản phụ cũng có nguy cơ tổn thương bàng quang và niệu quản.

Bác sĩ Vũ Công Khanh theo dõi thai kỳ cho sản phụ. Ảnh: Bệnh viện Đa khoa Hồng Ngọc

Sau khi đánh giá mức độ xâm lấn và trao đổi với người bệnh, ê-kíp thống nhất phẫu thuật lấy thai kết hợp cắt tử cung. Đây là phương án giúp chủ động kiểm soát chảy máu trong ca bệnh này. Sản phụ đồng thuận sau khi được tư vấn về lợi ích, nguy cơ và đã hoàn thành kế hoạch sinh con.

Chuyên khoa Chẩn đoán hình ảnh rà soát siêu âm và MRI để xác định vùng bánh rau xâm lấn. Huyết học chuẩn bị máu và chế phẩm máu. Khoa Ngoại Tổng hợp thống nhất đặt sonde JJ hai bên niệu quản để giảm nguy cơ tổn thương đường tiết niệu.

Khoa Gây mê Hồi sức xây dựng phương án gây mê hai giai đoạn. Cách này vừa tạo điều kiện đặt sonde JJ trước mổ, vừa hạn chế thời gian thai nhi tiếp xúc với thuốc mê. ICU và Nhi sơ sinh chuẩn bị phương án hồi sức, sẵn sàng tiếp nhận mẹ và bé nếu cần hỗ trợ sau phẫu thuật.

"Chúng tôi lựa chọn gây mê hai giai đoạn để vừa đặt được sonde JJ, vừa hạn chế ảnh hưởng của thuốc mê tới em bé. Đây là bài toán cân bằng giữa an toàn của mẹ và lợi ích của con", bác sĩ Thu Ba, Trưởng khoa Gây mê Hồi sức, cho biết.

Hai ngày sau hội chẩn, ca phẫu thuật được triển khai theo kế hoạch. Dù đã được giải thích kỹ, chị Hương vẫn lo lắng khi vào phòng mổ. Trước lúc gây mê, một bác sĩ động viên rằng các nguồn lực tốt nhất của bệnh viện đã có mặt trong phòng mổ, giúp sản phụ giảm bớt lo lắng.

Sau các bước chuẩn bị, ê-kíp tiến hành mổ lấy thai. Em bé chào đời ở tuần thai 35, nặng 2,5 kg, chỉ số APGAR đạt 8-9 điểm và ổn định sau sinh.

Chị Hương lần đầu ôm con sau ca sinh nguy cơ cao tại BVĐK Hồng Ngọc. Ảnh: Bệnh viện Đa khoa Hồng Ngọc

Ngay sau đó, êkíp bước vào giai đoạn khó nhất. Thay vì bóc bánh rau, bác sĩ cắt tử cung theo kế hoạch để tránh kích hoạt băng huyết. Do giải phẫu vùng chậu đã thay đổi và mạch máu tăng sinh nhiều, từng bước bóc tách được thực hiện thận trọng nhằm kiểm soát chảy máu và bảo vệ các cấu trúc lân cận.

Trong mổ, sản phụ mất khoảng 2.000 ml máu. Nhờ nguồn máu đã chuẩn bị sẵn, quá trình truyền máu được thực hiện ngay khi cần. Hai sonde JJ giúp ê-kíp nhận diện vị trí niệu quản trong lúc bóc tách. Ca mổ không ghi nhận tổn thương đường tiết niệu.

Sau sinh, bé cần hỗ trợ hô hấp trong những ngày đầu và tự thở ổn định từ ngày thứ ba. Đến ngày thứ năm, chị Hương hồi phục tốt và được xuất viện.

"Mình biết ca mổ sẽ không dễ, nhưng cũng biết mình không phải đối mặt với nó một mình", chị Hương nói.

Theo bác sĩ Khanh, với rau cài răng lược, thành công của ca phẫu thuật bắt đầu từ nhiều tuần trước đó, khi từng nguy cơ được nhận diện và từng phương án được chuẩn bị. Sự phối hợp của nhiều chuyên khoa giúp ê-kíp chủ động trước các biến chứng có thể diễn tiến rất nhanh, góp phần bảo đảm an toàn cho mẹ và bé.

Văn Hà