Tín dụng đen là cách gọi phổ biến đối với các hoạt động cho vay tiền trái pháp luật hoặc không tuân thủ quy định, thường có lãi suất rất cao và đi kèm việc đòi nợ trái pháp luật.
Theo Công an tỉnh Phú Thọ, hoạt động tín dụng đen hiện nay không dừng lại ở những tờ rơi quảng cáo dán ở cột điện, hay kéo cả băng nhóm xăm trổ đến tận nhà đe dọa, mà đã chuyển dịch, biến tướng tinh vi bằng mã độc (Malware), trí tuệ nhân tạo (AI) và thao túng tâm lý.
Công an khám xét một đường dây chuyên sử dụng chiêu thức "khủng bố" đòi nợ
ẢNH: CÔNG AN CUNG CẤP
Kịch bản 3 bước "khủng bố" đòi nợ
Từ thực tế đấu tranh, công an xác định thủ đoạn lừa đảo tín dụng đen thường diễn ra qua 3 giai đoạn, được lên kịch bản rất chặt chẽ.
Một là thu thập và chiếm đoạt danh tính. Kẻ gian tạo lập các ứng dụng vay tiền giả mạo, quảng cáo thủ tục siêu đơn giản (chỉ cần chụp CCCD, không cần thế chấp, giải ngân trong 5 phút...).
Khi người dùng cài đặt app, hệ thống yêu cầu cấp các quyền truy cập danh bạ, bộ sưu tập ảnh, vị trí GPS, nhật ký cuộc gọi… thì mới giải ngân. Nếu đồng ý, toàn bộ dữ liệu cá nhân sẽ bị đồng bộ về máy chủ của kẻ gian, nhằm mạo danh để đăng ký thêm các khoản vay khác.
Hai là "cài bẫy" tài chính. Số tiền người vay thực nhận luôn ít hơn trên hợp đồng, do bị khấu trừ 30 - 50% các loại phí, nhưng lãi suất lại bị tính trên tổng số tiền gốc ban đầu.
Có trường hợp người dân chưa bấm xác nhận vay hoặc đã hủy hồ sơ, nhưng kẻ gian vẫn tự động chuyển một khoản tiền nhỏ vào tài khoản với mức lãi suất cắt cổ (có thể lên tới 1.000%/năm).
Ba là đòi nợ "khủng bố" tinh thần bằng AI, cũng là bước nguy hiểm và tàn nhẫn nhất. Kẻ gian sử dụng AI trích xuất ảnh khuôn mặt nạn nhân (từ CCCD hoặc trang cá nhân) để cắt ghép vào các hình ảnh, video đồi bại, bán dâm, hoặc các tờ lệnh truy nã, giấy nhận nợ giả.
Chúng cũng sử dụng hệ thống gọi điện, nhắn tin tự động (Spam Bot) liên tục "khủng bố" hàng trăm lần mỗi ngày, không chỉ với nạn nhân mà cả người thân, bạn bè, đồng nghiệp. Hoặc lập hàng loạt tài khoản ảo, dùng AI tự động phát tán bài viết bôi nhọ, lăng mạ nạn nhân trên mạng xã hội, ép phải xoay xở trả tiền.
Bị ghép ảnh bán dâm thì phải làm gì?
Với thủ đoạn bài bản nêu trên, công an cho hay, nhiều nạn nhân nhanh chóng sập bẫy "vay app này trả app kia", từ khoản nợ vài triệu ban đầu có thể nhân lên thành hàng trăm triệu đồng chỉ sau vài tuần.
Không chỉ tài chính, nạn nhân còn rơi vào trạng thái hoảng loạn, khủng hoảng tâm lý nghiêm trọng. Thông tin cá nhân thì bị bán cho các đường dây tội phạm khác tiếp tục khai thác dài hạn.
Vì vậy, công an khuyến cáo mọi người dân không tải hoặc cài đặt các ứng dụng vay tiền không rõ nguồn gốc; không cấp quyền truy cập dữ liệu cho bất kỳ ứng dụng vay tiền nào; không chuyển tiền với lý do đóng các khoản phí.
Nếu không may mắc bẫy hoặc bị gọi điện quấy rối, người dân cần lập tức gỡ bỏ ứng dụng, cắt toàn bộ quyền truy cập trong phần cài đặt điện thoại; đồng thời chuyển tài khoản mạng xã hội sang chế độ riêng tư (private), chặn ngay các số điện thoại lạ gọi đến.
Biện pháp cần đặc biệt lưu ý nữa là thông báo công khai cho người thân, bạn bè; chủ động đăng thông báo lên trang cá nhân hoặc nhắn tin cho người thân trong danh bạ.
Nội dung theo hướng: "Hiện tại thông tin/hình ảnh của tôi đang bị kẻ xấu đánh cắp để cắt ghép lừa đảo, nếu nhận được tin nhắn hoặc cuộc gọi làm phiền xin hãy chặn giúp tôi".
Cuối cùng, cần lưu lại toàn bộ tin nhắn, hình ảnh cắt ghép, nhật ký cuộc gọi và sao kê tài khoản ngân hàng nhận tiền; sau đó đến ngay cơ quan công an gần nhất để làm đơn trình báo, tố giác tội phạm.
