Các diễn giả trao đổi về cơ hội và rủi ro khi ứng dụng AI trong đầu tư chứng khoán tại tọa đàm do Báo điện tử Tuổi Trẻ tổ chức sáng 23-7 - Ảnh: DUYÊN PHAN
Tại tọa đàm "Tương lai thị trường chứng khoán: Động lực mới từ công nghệ" do Báo điện tử Tuổi Trẻ tổ chức sáng 23-7, các chuyên gia cho rằng AI chỉ phát huy giá trị khi được xây dựng trên nền tảng dữ liệu đáng tin cậy và hạ tầng an toàn.
Nếu không được kiểm soát, AI có thể gây rủi ro không nhỏ cho cả doanh nghiệp lẫn nhà đầu tư.
Dữ liệu quyết định độ tin cậy của AI
Ông Nguyễn Văn Quang, Giám đốc khối khách hàng chiến lược Công ty VNPT AI, cho biết việc ứng dụng AI và các công nghệ số vào đầu tư kéo theo những nguy cơ liên quan đến gian lận và an ninh mạng.
"Nhiều người tham gia thị trường lâu năm nhưng vẫn trở thành nạn nhân của các hình thức lừa đảo. Không gì tốt hơn việc tự trang bị kiến thức để phòng tránh rủi ro trên môi trường số. Đó là yếu tố kiên quyết mà mỗi nhà đầu tư phải có", ông Quang nhấn mạnh.
Ở góc độ kỹ thuật, ông Phạm Ngọc Nam, Giám đốc công nghệ Công ty Dữ liệu và Công nghệ tài chính WiGroup, cho rằng AI chỉ phát huy hiệu quả khi được xây dựng trên nền tảng dữ liệu đáng tin cậy.
Theo ông Nam, một trong những rủi ro lớn nhất hiện nay là hiện tượng "ảo giác" (hallucination), khi AI có thể tạo ra thông tin không chính xác nếu thiếu dữ liệu hoặc không được cung cấp đầy đủ bối cảnh.
"AI hiện có thể đọc báo cáo tài chính, tổng hợp dữ liệu và nhanh chóng đưa ra các bản phân tích. Tuy nhiên tốc độ xử lý không đồng nghĩa với độ tin cậy của thông tin", ông Nam nhấn mạnh.
Để hạn chế rủi ro, ông Nam lưu ý các bản phân tích do AI hỗ trợ cần bảo đảm tính minh bạch, có trích dẫn rõ nguồn dữ liệu, có khả năng giải thích cách hình thành kết quả. Các phép tính và dữ liệu cũng cần được tạo ra từ các hệ thống xử lý chuyên biệt, thay vì để AI tự suy diễn.
Ông Phạm Ngọc Nam, Giám đốc công nghệ Công ty Dữ liệu và Công nghệ tài chính WiGroup, chia sẻ về những rủi ro khi ứng dụng AI nếu thiếu dữ liệu chất lượng - Ảnh: DUYÊN PHAN
AI không thể thay nhà đầu tư ra quyết định
Ở góc nhìn khác, ông Đinh Hoài Nhân, Giám đốc Quản lý Dự án Công ty Chứng khoán OCBS (OCBS) - cho rằng trong khoảng 5 năm tới AI sẽ giúp chuyên viên phân tích và môi giới nâng cao năng suất, đồng thời giúp khách hàng tiếp cận thông tin nhanh hơn.
Tuy nhiên, các chuyên gia tại tọa đàm khuyến cáo nhà đầu tư cần xác định rõ ranh giới giữa AI với vai trò trợ lý hỗ trợ đầu tư và AI thay thế con người trong việc ra quyết định. AI phù hợp nhất với các công việc như thống kê, xử lý dữ liệu, tổng hợp thông tin và đưa ra các phân tích ban đầu, trong khi quyết định đầu tư cuối cùng vẫn phải thuộc về con người.
Điều đó đồng nghĩa nhà đầu tư không thể hoàn toàn "ủy quyền" cho AI quyết định việc mua bán chứng khoán. Trách nhiệm cuối cùng vẫn thuộc về nhà đầu tư, công ty chứng khoán hoặc doanh nghiệp triển khai các giải pháp AI.
Theo các chuyên gia, các công ty chứng khoán cũng cần công bố rõ cơ chế cảnh báo, giới hạn của AI, nguồn dữ liệu sử dụng cũng như mức độ rủi ro của các khuyến nghị, giúp nhà đầu tư hiểu AI chỉ là công cụ hỗ trợ, không phải hệ thống thay thế con người.
Ông Đinh Hoài Nhân cho rằng AI sẽ giúp chuyên viên phân tích và môi giới nâng cao năng suất, song chỉ dừng lại ở hỗ trợ trong quá trình đưa ra quyết định đầu tư - Ảnh: DUYÊN PHAN
Bà Phạm Nguyễn Thị Ngọc Châu - Giám đốc khối sản phẩm kế toán và quan hệ học viên của Smart Train Academy - cảnh báo nếu chỉ ngồi ở nhà, sử dụng AI để tạo ra các khuyến nghị đầu tư rồi làm theo thì hoàn toàn có thể dẫn đến những sai lầm.
"Thị trường luôn tồn tại nhiều yếu tố rủi ro. Chính kiến thức chuyên môn, khả năng hiểu bản chất của số liệu, mô hình phân tích và diễn biến thị trường mới là yếu tố quyết định chất lượng của một quyết định đầu tư, còn AI chỉ đóng vai trò hỗ trợ", bà Châu nhấn mạnh.
