Đại hội XIV Công đoàn Việt Nam: Tập trung nguồn lực xây dựng nhà ở cho công nhân

"Tập trung nguồn lực, hoàn thiện cơ chế đẩy mạnh việc xây dựng thiết chế văn hóa, nhà ở cho công nhân, lao động thuê từ nguồn tài chính công đoàn tại các khu công nghiệp, khu chế xuất, khu kinh tế, phấn đấu hoàn thành chỉ tiêu đề ra", dự thảo báo cáo chính trị Đại hội XIV Công đoàn Việt Nam nêu.

Chăm lo 10 triệu đoàn viên

Tại phiên khai mạc, bà Thái Thu Xương - Phó chủ tịch thường trực Tổng liên đoàn Lao động Việt Nam - trình bày báo cáo kiểm điểm Ban Chấp hành khóa XIII. 

Báo cáo cho thấy giai đoạn 2023 - 2026, Ban Chấp hành và Đoàn Chủ tịch đã tích cực tham gia xây dựng, hoàn thiện thể chế; thực hiện sắp xếp, tinh gọn bộ máy; nâng cao hiệu quả đại diện, chăm lo, bảo vệ người lao động; đồng thời đẩy mạnh các phong trào thi đua yêu nước, góp phần nâng cao năng suất lao động. 

Đại hội cũng nghe báo cáo về việc sửa đổi, bổ sung Điều lệ Công đoàn Việt Nam. Ông Nguyễn Xuân Hùng - Phó chủ tịch Tổng liên đoàn Lao động Việt Nam - cho biết điều lệ mới sẽ là nền tảng quan trọng để xây dựng tổ chức công đoàn vững mạnh về tư tưởng, chính trị và tổ chức, đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ trong giai đoạn phát triển mới của đất nước.

Tại đại hội, ông Ngọ Duy Hiểu - Phó chủ tịch Tổng liên đoàn Lao động Việt Nam - cho hay nhiệm vụ của Công đoàn rất nặng nề, phải trực tiếp đại diện chăm lo, bảo vệ quyền lợi của người lao động. Đặc biệt, khi số công đoàn viên lên tới 10 triệu người. 

Thực tế, theo ông Hiểu, Công đoàn là tổ chức đầu tiên được người lao động tìm đến khi gặp khó khăn như tiền lương, bảo hiểm xã hội... Do đó trong bối cảnh mới, các cán bộ Công đoàn cần nêu cao phẩm chất, không chỉ động viên về tài chính mà còn cần có "trái tim ấm áp" để chia sẻ với người lao động.

Theo ông Hiểu, đại hội cũng xác định phong trào thi đua mới mang tên "Lao động giỏi, Năng suất cao, Thu nhập tốt" được xây dựng trên cơ sở phong trào "Lao động giỏi, Lao động sáng tạo". 

Ở đây, "Lao động giỏi" đã bao gồm "Lao động sáng tạo" nhưng phải có tính hướng đích - có nghĩa là tạo được năng suất cao để người lao động có thu nhập tốt để họ thấy được lợi ích, phấn đấu, đóng góp cho phong trào.

Công nhân mong an cư lạc nghiệp

Bên lề đại hội, ông Đinh Sỹ Phúc - Chủ tịch Công đoàn Công ty CP TKG Taekwang Vina (Đồng Nai) - chia sẻ công ty có 33.000 lao động, trong đó hơn 45% lao động tại các doanh nghiệp là nhập cư. Hơn một nửa số lao động nhập cư đó đang ở trọ. 

Khoảng 20% lao động ở trọ tại các khu vực xung quanh công ty nên rất mong Nhà nước có thêm chính sách hỗ trợ. Trước mắt, công ty có chương trình "Mái ấm công đoàn" nhằm xây dựng, hỗ trợ xây nhà cho những trường hợp đặc biệt, hoàn cảnh khó khăn (mức hỗ trợ 50 - 80 triệu đồng/trường hợp). Còn về trợ cấp hằng tháng, các công nhân viên được hỗ trợ 400.000 - 500.000 đồng/người/tháng.

Trong khi đó, bà Huỳnh Anh Thư - Chủ tịch Công đoàn Công ty VISSAN (khoảng 4.000 đoàn viên) - chia sẻ đoàn viên, người lao động rất mong muốn có chính sách về nhà ở để yên tâm sản xuất. Thực tế, TP.HCM là nơi thu hút nhiều người lao động ngoại tỉnh, đặc biệt là các bạn trẻ, sau đó họ ở lại TP công tác, làm việc.

Đơn cử, công ty này có trên 70% người lao động đang đi thuê trọ, mong muốn mua nhà hoặc được thuê nhà giá rẻ. Về lâu dài, công nhân mong muốn Nhà nước có chính sách hỗ trợ, cho vay tiền thuê nhà với giá ưu đãi chứ không chỉ cho vay mua nhà như hiện nay. 

Bên cạnh nhà ở, đoàn viên mong khu vực sinh sống có hệ thống siêu thị, chợ, nhà trẻ, trường học, bệnh viện... đồng bộ, đảm bảo chất lượng, giá cả phải chăng vì thu nhập chưa cao, sinh hoạt phí ở đô thị rất lớn.

Mong được hỗ trợ thuê nhà

Là công nhân có 15 năm kinh nghiệp và có tích lũy, vợ chồng chị Nguyễn Thị Liễu (Hà Nội) chưa thể mua được một căn nhà do sinh hoạt phí, giá nhà tăng cao. "Chị nêu nếu trừ tiền học của hai cháu nhỏ, tiền thuê nhà, ăn uống, ma chay, cưới hỏi, thì có tháng còn "âm tiền".

Bởi vậy, dù thu nhập hai vợ chồng có tháng được 24 - 25 triệu đồng/tháng nhưng tích lũy không được mấy", chị tâm sự và mong muốn Nhà nước có chính sách hỗ trợ tiền thuê nhà, tiền mua nhà và kiềm chế giá điện, nước, nhà ở để công nhân sống được bằng tiền lương.

Chị Nguyễn Thị Lan - công nhân tại Khu công nghiệp Thăng Long, Hà Nội - chia sẻ do đặc thù công việc làm ca kíp, việc gửi con tại các trường mầm non công lập (vốn nghiêm ngặt về giờ giấc đưa đón) khiến gia đình gặp nhiều khó khăn. 

Còn gửi trẻ ở nhóm trẻ, trường mầm non tư thục tuy linh hoạt song số lượng ít, chi phí cao so với thu nhập. "Tôi mong muốn có thêm các khu phúc lợi cho nữ lao động hoặc nhà trẻ, trường học chi phí phải chăng để đảm bảo người lao động được yên tâm làm việc, có thêm thời gian chăm sóc gia đình", chị Lan bộc bạch.

TS Phạm Viết Thuận - Viện trưởng Viện Kinh tế tài nguyên và Môi trường TP.HCM - nhận định định hướng phát triển mô hình nhà ở cho công nhân thuê thay vì chỉ tập trung vào nhà ở xã hội để bán là một bước điều chỉnh rất đáng chú ý, cho thấy cách tiếp cận đang dần sát hơn với nhu cầu thực tế của thị trường lao động đô thị hiện nay. 

Điểm đáng chú ý nhất trong mô hình này là sự tham gia của Liên đoàn Lao động, với vai trò trung gian kết nối giữa doanh nghiệp đầu tư nhà ở, doanh nghiệp sử dụng lao động và công nhân thuê nhà.