Thứ năm, 4/6/2026, 10:53 (GMT+7)
Bộ Tài chính đề xuất công khai thông tin chủ doanh nghiệp, hộ kinh doanh bỏ địa chỉ đăng ký, nhưng sẽ che một phần số định danh để bảo vệ quyền riêng tư.
Tại dự thảo Nghị định hướng dẫn Luật Quản lý thuế 2025 gửi Bộ Tư pháp thẩm định, Bộ Tài chính đề xuất bổ sung thẩm quyền cơ quan thuế về công khai thông tin người nộp không giải trình rủi ro hóa đơn sau khi nhận cảnh báo. Hệ thống quản lý của cơ quan thuế sẽ ghi nhận, gửi cảnh báo trực tiếp tới người mua hóa đơn. Việc này nhằm bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp của người mua, hạn chế thiệt hại phát sinh do sử dụng hóa đơn của người nộp thuế trong diện rủi ro cao.
Bộ cũng đề xuất công khai thông tin người nộp thuế đã ngừng kinh doanh, để thống nhất với quy định tại Luật Doanh nghiệp.
Với trường hợp doanh nghiệp, hộ kinh doanh bỏ địa chỉ kinh doanh đã đăng ký, cơ quan thuế có thể được công khai thông tin về chủ sở hữu công ty, người đại diện theo pháp luật.
Dữ liệu công bố gồm họ tên và một phần thông tin định danh. Để bảo đảm quyền riêng tư, Bộ đề xuất che hoặc ẩn một phần số định danh cá nhân. Theo cơ quan soạn thảo, giải pháp này nhằm cân bằng giữa yêu cầu minh bạch trong quản lý thuế và bảo vệ dữ liệu cá nhân của công dân.
Giao dịch tiền mặt tại một ngân hàng. Ảnh: Giang Huy
Theo Bộ Tài chính, thời gian qua nhiều doanh nghiệp và hộ kinh doanh được thành lập nhưng không hoạt động, hoặc trốn kê khai, nộp thuế. Thậm chí, có trường hợp doanh nghiệp, hộ bỏ địa chỉ kinh doanh mà không thông báo với cơ quan quản lý.
Ngoài ra, cơ quan chức năng cũng ghi nhận không ít trường hợp cá nhân bị đánh cắp hoặc giả mạo thông tin để thành lập doanh nghiệp. Trong khi đó, Luật Quản lý thuế quy định trách nhiệm của chủ doanh nghiệp, người đại diện pháp luật và các cá nhân liên quan trong hoàn thành các nghĩa vụ tài chính.
Cơ quan soạn thảo cho rằng, việc công khai danh tính các cá nhân này giúp tăng hiệu quả quản lý. Đây cũng là cơ sở pháp lý để thông báo cho họ biết về các nghĩa vụ thuế chưa hoàn thành.
Dự thảo nghị định lần này vẫn giữ quy định cơ quan thuế được công khai thông tin với người có hành vi trốn, chây ỳ nợ thuế, hoặc không chấp hành quyết định kiểm tra, thanh tra thuế.
Góp ý dự thảo nghị định, Hội Tư vấn thuế Việt Nam đề nghị làm rõ các tiêu chí xác định mức độ vi phạm phải công khai thông tin người nộp thuế. Chẳng hạn, hành vi nào hoặc mức xử phạt hành chính bao nhiêu thì thuộc diện cơ quan thuế công bố thông tin.
Hội cho rằng chỉ nên công khai thông tin chủ doanh nghiệp, hộ kinh doanh trong trường hợp bỏ địa chỉ và có dấu hiệu trốn thuế hoặc ảnh hưởng đến quyền, lợi ích của các tổ chức, cá nhân khác. Hội Tư vấn thuế cũng đề nghị cơ quan soạn thảo đánh giá tác động việc che một phần thông tin định danh, bởi điều này có thể làm giảm giá trị cảnh báo của thông tin công khai.
Tuy nhiên, theo Bộ Tài chính hiện Luật Xử lý vi phạm hành chính quy định cơ quan có thẩm quyền phải công khai quyết định xử phạt, gồm lĩnh vực quản lý thuế. Nhưng hiện luật này chưa quy định ngưỡng hành vi hay mức tiền phạt cụ thể. Do đó, Bộ vẫn giữ nguyên phương án đưa ra tại dự thảo.
Số liệu của Bộ Tài chính cho thấy, hiện cả nước có gần một triệu trường hợp nợ thuế nhưng không còn hoạt động tại địa chỉ đăng ký. Trong số này, khoảng 496.000 trường hợp có số nợ dưới 1 triệu đồng.
Liên quan tới lệnh tạm hoãn xuất cảnh với người nộp thuế bỏ địa chỉ kinh doanh, Bộ cũng đề xuất chỉ áp dụng biện pháp này khi khoản nợ từ 1 triệu đồng trở lên.
Theo Cục Thuế, ngưỡng nợ tối thiểu 1 triệu đồng là nới lỏng hơn so với quy định hiện hành, vốn không đưa ra mức cụ thể. Việc này nhằm loại trừ các khoản nợ rất nhỏ phát sinh do sai sót kỹ thuật, chậm cập nhật dữ liệu... Cơ quan thuế cho biết người nộp thuế sẽ không bị tạm hoãn xuất cảnh ngay khi phát sinh nợ. Biện pháp tạm hoãn xuất cảnh chỉ được áp dụng khi người nộp thuế bỏ địa chỉ kinh doanh đã đăng ký, được cơ quan thuế thông báo nhưng không hoàn thành nghĩa vụ thuế trong thời hạn 30 ngày.
Thông báo về tạm hoãn xuất cảnh sẽ được gửi qua tài khoản giao dịch thuế điện tử của người nộp hoặc cá nhân liên quan, và đăng tải trên cổng thông tin điện tử của cơ quan thuế. Theo Cục Thuế, quy định này giúp người dân chủ động xử lý nghĩa vụ thuế trước khi thực hiện các kế hoạch xuất cảnh.
Cơ quan thuế cho biết đã có khoảng 7.100 người nộp thuế chủ động hoàn thành nghĩa vụ tài chính để được hủy bỏ biện pháp tạm hoãn xuất cảnh.
Phương Dung
