Cơ quan khí hậu Mỹ xác nhận El Nino hình thành ở Thái Bình Dương và đang tăng dần cường độ, dự báo trở thành một trong những sự kiện mạnh nhất lịch sử từ năm 1950.
Theo CNN, trong báo cáo công bố hôm 11/6, Cục Quản lý Đại dương và Khí quyển Quốc gia Mỹ (NOAA) thông báo El Nino đã bắt đầu và dự kiến sẽ mạnh lên thành siêu El Nino, gây ra những thay đổi lớn trong mô hình thời tiết toàn cầu và khí hậu nóng hơn. Trung tâm Dự báo Khí hậu (CPC) của NOAA ước tính có 63% khả năng đợt El Nino này sẽ trở thành sự kiện "rất mạnh" (thường gọi là siêu El Nino). Đây sẽ là một trong những sự kiện El Nino mạnh nhất lịch sử từ năm 1950. CPC cũng chắc chắn 100% El Nino sẽ tiếp diễn qua mùa thu năm nay và khả năng kéo dài sang mùa đông năm sau rất cao.
Theo BBC, cường độ của El Nino được đo bằng mức nhiệt độ mặt biển tăng lên so với trung bình ở vùng biển Thái Bình Dương dọc xích đạo. Sự kiện El Nino mạnh được xác định với nhiệt độ cao hơn mức trung bình 1,5 độ C. Để xếp loại là siêu El Nino, nhiệt độ nước ở vùng nhiệt đới Thái Bình Dương phải cao hơn mức trung bình 2 độ.
Theo Live Science, tuần trước, Trung tâm Dự báo Thời tiết Tầm trung châu Âu, cũng cảnh báo El Nino đang hình thành năm nay có khả năng trở thành sự kiện mạnh nhất từng được ghi nhận. Dự đoán này ngày càng được củng cố bởi các mô hình khí hậu hàng đầu thế giới. Khoảng 75% mô hình trong số đó dự báo nhiệt độ mặt biển Thái Bình Dương sẽ tăng cao kỷ lục, ít nhất 2,5 độ C trên mức trung bình, một số mô hình khác thậm chí đưa ra mức 4 độ C, theo Cơ quan Biến đổi Khí hậu Copernicus của Liên minh châu Âu.
Trong vài tháng qua, hướng gió thay đổi thúc đẩy một lượng lớn nước nóng bất thường di chuyển từ phía tây tới vùng nhiệt đới phía đông Thái Bình Dương. Khối nước đó vươn sâu 183-305 m dưới đại dương và bắt đầu nổi lên mặt biển ở khu vực cách xa hàng nghìn kilomet về phía đông, gần Nam Mỹ. Cơ chế động lực tương tự cũng diễn ra trong các đợt El Nino mạnh trước đây.
El Nino xảy ra lặp lại 2-7 năm một lần, nằm trong chu kỳ khí hậu tự nhiên El Nino-Dao động Nam (ENSO) ở Thái Bình Dương. Chu kỳ ENSO chuyển đổi giữa pha nóng El Nino và pha lạnh La Nina với các pha trung hòa xen kẽ. El Nino khiến nhiệt độ mặt biển cao hơn ở trung tâm và phía đông Thái Bình Dương, làm suy yếu hoặc đảo ngược gió mậu dịch, gây rối loạn nhiệt độ và mô hình mưa toàn cầu.
Nhiệt độ vùng biển Thái Bình Dương dọc xích đạo tăng cao bất thường báo hiệu El Nino hình thành. Ảnh: NOAA
Sự kiện El Nino gần đây nhất kéo dài từ tháng 6/2023 đến tháng 4/2024, mang đến lượng nhiệt khổng lồ biến năm 2024 thành năm nóng nhất trong lịch sử với nhiệt độ toàn cầu lần đầu tiên vượt quá mốc giới hạn 1,5 độ do Hiệp định Paris về biến đổi khí hậu đặt ra. Đợt El Nino mới cũng sẽ nâng cao nhiệt độ toàn cầu trong năm nay và năm sau, khiến Trái Đất có thể đạt tới hoặc vượt qua kỷ lục trước đó.
Theo AP, El Nino ảnh hưởng khác nhau tới từng khu vực. El Nino thường làm giảm hoạt động của mùa bão ở Đại Tây Dương, nhưng tăng cường ở Thái Bình Dương. Vì vậy, trong khi bờ Đông và khu vực ven Vịnh Mexico của Mỹ có thể an toàn, Hawaii và nhiều đảo khác có thể đối mặt những cơn bão nguy hiểm hơn. Các nhà khoa học khí hậu dự đoán vùng Trung Đông đang chịu hạn hán cũng có thể hưởng lợi từ sự kiện El Nino.
Phần phía tây Nam Mỹ thường có mưa lớn và lũ lụt cùng với mùa hè ấm hơn. Ấn Độ sẽ trải qua những đợt nắng nóng mạnh hơn, trong khi hạn hán, cháy rừng và nhiệt độ cao đe dọa Australia. Theo Muhammad Azhar Ehsan, nhà khoa học khí hậu của Đại học Columbia kiêm chuyên gia về El Nino, khu vực Đông Bắc châu Phi sẽ thay đổi thời tiết từ hạn hán nghiêm trọng đến mưa lớn dữ dội. Ở Mỹ, El Nino làm tăng mưa bão ở phía nam, nguy cơ lũ lụt do triều cường, tảo nở hoa ở bờ Tây và thay đổi mô hình di cư của sinh vật biển.
El Nino thường hình thành vào mùa hè, đạt đỉnh vào cuối thu hoặc đầu đông và suy yếu vào mùa xuân năm sau. Tuy nhiên, nhóm nghiên cứu của Ehsan dự báo đợt El Nino này sẽ đạt đỉnh sớm hơn 1-2 tháng dựa trên dấu hiệu mạnh mẽ từ những tuần gần đây. Nhà khoa học khí hậu Gabriel Vecchi của Đại học Princeton, Mỹ, cho biết các El Nino lớn như vậy cũng có xu hướng kéo dài hơn.
An Khang tổng hợp
