Nhiều khu vực chỉ còn vài cây tràm ngả nghiêng, xung quang toàn là nước - Ảnh: THANH HUYỀN
Ngày 6-6, ông Lê Thanh Dũng - Phó giám đốc Vườn quốc gia U Minh Hạ (tỉnh Cà Mau) - cho biết dù chưa có con số thống kê đầy đủ nhưng hiện tại đã xuất hiện hiện tượng suy giảm rừng nghiêm trọng.
Nguyên nhân, một số khu rừng đã có từ rất lâu, tuổi rừng quá thuần thục dẫn đến nhiều cây bị chết và đổ ngã.
Ghi nhận thực tế cho thấy chất lượng cây rừng đặc dụng tại khu bảo tồn nghiêm ngặt của Vườn quốc gia U Minh Hạ đang bị suy kiệt đáng kể. Tình trạng này xảy ra chủ yếu tại những khu vực vùng trũng thấp có thời gian ngập nước kéo dài quá 6 tháng.
Theo ông Lê Thanh Dũng, rừng nghèo và cây chết còn xuất phát từ nguồn nước đỏ U Minh tan từ trong đất than bùn ra. Nước đỏ làm mất ánh sáng quang hợp của cây tràm con, khiến rừng không thể tái sinh tự nhiên.
Qua thời gian dài phát triển, dưới chân rừng đã hình thành lớp than bùn dày 0,5 - 1,5m. Vào mùa khô, phần chân rừng này trở nên xốp và thiếu kết dính, khiến nhiều cây tràm lâu năm không thể trụ vững.
Hàng trăm héc ta rừng U Minh Hạ chỉ còn là những cây tràm lưa thưa xen lẫn lớp thực bì - Ảnh: THANH HUYỀN
Những khu vực thường xuyên ngập nước thường sẽ không còn tràm sinh sống - Ảnh: THANH HUYỀN
Một diễn thế tự nhiên mới đang hình thành ở những khu vực rừng nguyên sinh U Minh Hạ - Ảnh: THANH HUYỀN
Theo một số người nghiên cứu về hệ sinh thái dưới tán rừng U Minh Hạ, diễn thế sinh thái tự nhiên tán rừng mất đi sẽ thay vào diễn thế mới với hệ động thực vật ngập nước phát triển mạnh hơn - Ảnh: THANH HUYỀN
Theo diễn thế tự nhiên, hệ sinh thái cây tràm bản địa dần suy thoái và nhường chỗ cho thảm thực vật tự nhiên. Nhiều diện tích rừng tràm mất dần, hình thành nên những "trảng" lớn chỉ còn lại các loại cỏ, năng, sậy, dớn.
Hiện tại khu vực suy thoái ước tính khoảng 200 - 300ha, tập trung tại tiểu khu 1 và tiểu khu 4. Nếu cây tràm không thể tiếp tục phát triển, nơi đây sẽ chuyển sang các hệ sinh thái khác.
Để cứu rừng, lãnh đạo Vườn quốc gia U Minh Hạ cho biết thời gian tới sẽ kiến nghị các cơ quan chức năng có giải pháp cân bằng lượng nước để cây phát triển trở lại.
Hiện đơn vị đang phối hợp với các vụ, viện trung ương để đánh giá toàn diện hiện trạng suy thoái than bùn và suy thoái rừng.
Vườn quốc gia U Minh Hạ là một trong ba điểm bảo tồn đất ngập nước tại Đồng bằng sông Cửu Long, được UNESCO công nhận là một trong ba vùng lõi của Khu dự trữ sinh quyển thế giới Mũi Cà Mau.
Vườn có đặc trưng là hệ sinh thái rừng tràm thuộc họ sim, hình thành trong điều kiện ngập nước, úng phèn trên đất than bùn.
Trong tổng diện tích vùng lõi trên 8.527ha, có hơn 2.593ha thuộc Phân khu Bảo tồn hệ sinh thái rừng tràm trên đất than bùn và hơn 5.190ha thuộc phân khu phục hồi, sử dụng bền vững hệ sinh thái ngập nước.
Vì là khu vực rừng nguyên sinh nên hệ sinh thái tại đây được bảo vệ nghiêm ngặt, diễn tiến tự nhiên và nghiêm cấm mọi sự tác động của con người.
