Hội chứng mí mắt mềm (Floppy Eyelid Syndrome - FES) là bệnh lý khiến mí mắt trên lỏng lẻo, mất độ đàn hồi và dễ bị lật ra ngoài khi ngủ.
Định nghĩa
Tình trạng này không chỉ gây khô mắt, cộm rát, nhìn mờ vào buổi sáng mà còn có thể liên quan đến hội chứng ngưng thở khi ngủ.
Khi mí mắt không còn áp sát nhãn cầu, nước mắt phân bố kém trên bề mặt mắt, khiến giác mạc và kết mạc dễ bị khô, kích ứng. Trong lúc ngủ, đặc biệt ở người nằm nghiêng hoặc úp mặt, mí mắt có thể bị lật do cọ xát với gối, làm tăng tổn thương bề mặt mắt.
Bệnh thường ảnh hưởng cả hai mắt nhưng đôi khi chỉ nặng hơn ở bên người bệnh thường nằm ngủ.
Triệu chứng
Các triệu chứng thường rõ nhất vào buổi sáng sau khi thức dậy và có xu hướng giảm dần trong ngày.
Người bệnh có thể có các dấu hiệu như:
- Mắt nhìn mờ sau khi ngủ dậy.
- Khô mắt hoặc cảm giác cộm như có dị vật.
- Đỏ mắt.
- Chảy nước mắt nhiều.
- Nóng rát hoặc đau nhẹ ở mắt.
- Nhạy cảm với ánh sáng.
- Ghèn hoặc dịch nhầy quanh mắt.
- Mí mắt sưng hoặc viêm bờ mi.
- Mí mắt rất mềm, dễ bị lật khi kéo nhẹ.
Nếu không được điều trị, tình trạng kích ứng kéo dài có thể gây trầy xước giác mạc, viêm giác mạc, loét giác mạc và ảnh hưởng thị lực.
Nguyên nhân
Nguyên nhân chính xác vẫn chưa được xác định. Các nghiên cứu cho thấy mô mí mắt của người mắc hội chứng này có lượng sợi đàn hồi (elastin) giảm, khiến mí mắt mất khả năng đàn hồi và trở nên lỏng lẻo.
Bên cạnh đó, tình trạng cọ xát lặp đi lặp lại giữa mí mắt với gối trong khi ngủ được cho là góp phần làm bệnh tiến triển hoặc khiến triệu chứng nặng hơn.
Nguy cơ
Bệnh có thể gặp ở bất kỳ ai nhưng phổ biến hơn những nhóm người sau:
- Nam giới trung niên.
- Người thừa cân hoặc béo phì.
- Người mắc hội chứng ngưng thở khi ngủ do tắc nghẽn.
- Người có hội chứng Down.
- Người mắc giác mạc chóp.
Chẩn đoán
Hiện chưa có xét nghiệm đặc hiệu để chẩn đoán hội chứng mí mắt mềm. Bác sĩ chủ yếu dựa vào triệu chứng, tiền sử bệnh và khám mắt. Dấu hiệu điển hình là mí mắt có thể bị lật rất dễ dàng khi khám, kèm theo tình trạng lỏng lẻo bất thường của mí trên.
Ngoài khám mắt, bác sĩ cũng có thể hỏi về thói quen ngủ, tình trạng ngáy ngủ hoặc chỉ định đánh giá ngưng thở khi ngủ nếu nghi ngờ.
Điều trị
Điều trị nhằm giảm triệu chứng, bảo vệ bề mặt mắt và xử lý các bệnh lý liên quan. Ở trường hợp nhẹ, người bệnh có thể được hướng dẫn:
- Dùng nước mắt nhân tạo hoặc thuốc mỡ tra mắt trước khi ngủ.
- Đeo kính hoặc tấm che mắt khi ngủ để hạn chế mí mắt bị lật.
- Điều chỉnh tư thế ngủ, tránh nằm úp mặt hoặc tì mắt vào gối.
- Nếu có hội chứng ngưng thở khi ngủ, điều trị tình trạng này bằng các phương pháp như máy thở áp lực dương liên tục (CPAP) cũng có thể giúp cải thiện triệu chứng ở mắt.
Khi điều trị bằng thuốc và các biện pháp chăm sóc mắt không hiệu quả, phẫu thuật chỉnh sửa mí mắt có thể được chỉ định để khắc phục tình trạng lỏng lẻo của mí, từ đó giảm kích ứng và bảo vệ giác mạc.
Khi nào nên đi khám?
Nên khám chuyên khoa mắt nếu thường xuyên thức dậy với tình trạng mắt đỏ, cộm, nhìn mờ hoặc chảy nước mắt mà không rõ nguyên nhân.
Người có các triệu chứng này kèm ngáy to, buồn ngủ ban ngày, béo phì hoặc từng được nghi ngờ mắc hội chứng ngưng thở khi ngủ cũng nên được đánh giá đầy đủ. Bởi điều trị bệnh nền không chỉ giúp bảo vệ thị lực mà còn giảm nguy cơ các biến chứng tim mạch và hô hấp.
Bảo Bảo (Tổng hợp)
Miễn trừ trách nhiệm
Các bài viết của VnExpress có tính chất tham khảo, không thay thế cho việc chẩn đoán hoặc điều trị y khoa.
