Ngân hàng Nhà nước lần thứ hai trong năm nay điều chỉnh cách tính tỷ lệ cho vay trên tổng tiền gửi, giúp nhóm nhà băng quốc doanh có thêm dư địa cung ứng vốn.
Ngày 30/7, Ngân hàng Nhà nước thay đổi cách tính phần tiền gửi có kỳ hạn của Kho bạc Nhà nước trong nguồn vốn của các nhà băng khi tính tỷ lệ cho vay trên tổng tiền gửi (LDR).
Theo đó, cơ quan này cho phép tính một nửa số dư tiền gửi có kỳ hạn của Kho bạc Nhà nước vào tổng tiền gửi khi xác định tỷ lệ LDR tại các ngân hàng. Quy định có hiệu lực từ ngày 1/8/2026 đến hết 31/7/2028.
Cụ thể, tổng tiền gửi để tính LDR sẽ gồm: tiền gửi cá nhân, tiền gửi của tổ chức (kể cả tiền gửi của tổ chức tín dụng khác), huy động qua kỳ phiếu, tín phiếu, chứng chỉ tiền gửi, trái phiếu và 50% tiền gửi có kỳ hạn của Kho bạc Nhà nước.
Cách đây hai tháng, Ngân hàng Nhà nước cũng đã nới cách tính LDR, cho phép các nhà băng tính 20% tiền gửi có kỳ hạn của Kho bạc Nhà nước vào tổng tiền gửi, thay vì loại trừ hoàn toàn như trước.
Ông Huỳnh Duy Sang, Giám đốc Khối Thị trường tài chính Ngân hàng Á Châu (ACB) cho biết việc điều chỉnh này giúp các ngân hàng có thêm dư địa cho vay nhưng không làm thay đổi thanh khoản thực tế.
Cụ thể, với 10 đồng tiền gửi có kỳ hạn của Kho bạc, hiện ngân hàng chỉ được tính 2 đồng vào tổng nguồn vốn (mẫu số LDR), từ ngày 1/8 sẽ tăng lên 5 đồng. Mẫu số lớn hơn giúp tỷ lệ LDR giảm trước khi chạm trần quy định, qua đó bớt áp lực huy động thêm vốn từ dân cư và các kênh khác.
Nếu các yếu tố khác không đổi, việc tính thêm 30% trên khoảng 700.000 tỷ đồng tiền gửi Kho bạc có thể tạo ra gần 200.000 tỷ đồng dư địa cho vay, tương đương khoảng 1% tổng dư nợ nền kinh tế.
Các chuyên gia cho rằng, nhóm hưởng lợi lớn nhất từ quy định này là các ngân hàng quốc doanh, những đơn vị tập trung gần như toàn bộ tiền gửi của Kho bạc Nhà nước. Đến cuối tháng 3, số dư tại Vietcombank, BIDV, Agribank và VietinBank chiếm hơn 99% tổng tiền gửi Kho bạc (626.700 tỷ đồng) trên toàn hệ thống.
Theo quy định, các ngân hàng phải giữ tỷ lệ LDR không quá 85%. Trong khi đó, tỷ lệ này tại nhóm quốc doanh đều tiến sát trần. Vietcombank có LDR cao nhất, ở mức 84,5%, tiếp đến là VietinBank 83,5%, Agribank 83% và BIDV 82,9% (tính đến cuối tháng 3).
"Ngân hàng Nhà nước cho phép tính 50% tiền gửi có kỳ hạn của Kho bạc Nhà nước vào nguồn vốn giúp tỷ lệ LDR của các nhà băng quốc doanh giảm xuống, tức họ có thể mở rộng dư địa cho vay mà không cần hạ chuẩn an toàn vốn", một lãnh đạo OCB đánh giá.
Bên ngoài trụ sở Ngân hàng Nhà nước tại Hà Nội. Ảnh: Giang Huy
Việc liên tiếp điều chỉnh cách tính tiền gửi Kho bạc diễn ra trong bối cảnh nhu cầu vốn của nền kinh tế gia tăng để phục vụ mục tiêu tăng trưởng hai chữ số. Tín dụng được đẩy mạnh tạo thêm áp lực lên thanh khoản hệ thống ngân hàng.
Ngân hàng Nhà nước yêu cầu các nhà băng nhận tiền gửi có kỳ hạn của Kho bạc kiểm soát chênh lệch về quy mô, kỳ hạn giữa nguồn vốn huy động và sử dụng vốn. Các ngân hàng phải bảo đảm khả năng thanh khoản, chi trả, kể cả khi Kho bạc rút tiền trước hạn, đồng thời duy trì đầy đủ các tỷ lệ an toàn.
Cuối tháng 6, Chính phủ cũng trao quyền chủ động hơn cho Bộ Tài chính quyết định hạn mức sử dụng ngân quỹ nhà nước tạm thời nhàn rỗi để gửi có kỳ hạn tại các ngân hàng thương mại. Khi cần thiết, hạn mức gửi Kho bạc Nhà nước có thể vượt 50% nguồn ngân quỹ tạm thời nhàn rỗi như đang được quy định hiện hành.
Quỳnh Trang
