Nhập khẩu máy móc, thiết bị, dây chuyền sản xuất tăng là một nguyên nhân dẫn tới nhập siêu 5 tháng đầu năm 2026 tăng vọt - Ảnh: N.TRÍ
Ông Lê Trung Hiếu - Phó cụ trưởng Cục Thống kê, Bộ Tài chính - cho biết trong cuộc gặp mặt báo chí ngày 16-6 tại Hà Nội.
Nhập siêu xăng dầu khoảng 8 tỉ USD
Trước đó theo số liệu của Cục Thống kê, nhập siêu 5 tháng năm 2026 khoảng 13,8 tỉ USD, trong đó khu vực kinh tế trong nước nhập siêu 20,76 tỉ USD, khu vực có vốn đầu tư nước ngoài xuất siêu 6,96 tỉ USD.
Trong khi cùng kỳ năm 2025 cả nước xuất siêu khoảng 5,1 tỉ USD.
Phân tích về tình trạng nhập siêu chục tỉ USD sau nhiều năm xuất siêu, ông Hiếu cho hay kinh tế Việt Nam hiện nay phụ thuộc khá lớn vào xuất khẩu, độ mở nền kinh tế lớn. Những năm trước đây chúng ta chủ yếu xuất siêu, nhưng từ khi xung đột Trung Đông xảy ra nền kinh tế có hiện tượng nhập siêu.
Theo lãnh đạo Cục Thống kê, nhập siêu 5 tháng vừa qua được chia thành 2 nhóm, nhập siêu xăng dầu khoảng 8 tỉ USD, do dầu thô tăng giá. Trong khi dầu thô phục vụ các nhà máy lọc dầu trong nước hiện nay chủ yếu là nhập khẩu, khai thác trong nước hạn chế nên ảnh hưởng đến nhập siêu.
Nhóm thứ hai nhập siêu tăng do nhiều mặt hàng nhập khẩu tăng giá, tập trung vào nhóm hàng linh kiện điện tử, chip bán dẫn.
Từ đầu năm đến nay, nhiều doanh nghiệp FDI bắt đầu đầu tư và chuẩn bị đưa dự án vào sản xuất tại Việt Nam. Ví dụ như một số doanh nghiệp FDI đầu tư tại Phú Thọ, Thái Nguyên nhập khẩu chip bán dẫn lên tới 2 tỉ USD. Trước khi đưa nhà máy vào hoạt động các doanh nghiệp FDI này phải nhập khẩu nguyên liệu mới, nhập khẩu máy móc, thiết bị có giá trị lớn.
Hay việc chúng ta lập Trung tâm dữ liệu quốc gia, đến nay chưa có thông tin cụ thể về giá trị nhập khẩu máy móc, thiết bị nhưng sẽ làm tăng đáng kể giá trị nhập khẩu.
Nhập máy móc, thiết bị sẽ đóng góp vào tăng trưởng tương lai
Đánh giá tình trạng nhập siêu trong 5 tháng ảnh hưởng ra sao đến tăng trưởng kinh tế năm nay, ông Hiếu nhận định việc nhập khẩu máy móc, thiết bị sẽ được ghi nhận vào phần tích luỹ tài sản trong tương lai (sẽ đóng góp vào tăng trưởng GDP chung - PV).
Còn giá trị nhập khẩu các nguyên vật liệu, linh kiện điện tử, chip bán dẫn tăng sẽ phục vụ cho sản xuất trong nước, tạo ra sản phẩm xuất khẩu, đóng góp vào tăng trưởng thời gian tới. Việc nhập khẩu nguyên vật liệu tăng một phần do doanh nghiệp có đơn hàng tăng, một phần do có thông tin các linh kiện điện tử, chip bán dẫn sẽ tăng giá thời gian tới nên doanh nghiệp chủ động nhập khẩu trước.
Chia sẻ về tác động của nhập siêu đến tăng trưởng kinh tế, bà Nguyễn Thị Hương - Cục trưởng Cục Thống kê - cho biết nhập siêu là điểm trừ trong tăng trưởng.
Bà Hương nói: "Trước đây chúng ta nhập nguyên vật liệu về để phục vụ xuất khẩu 100%, chẳng hạn với trường hợp Samsung bao nhiêu linh kiện điện tử họ nhập vào đều phục vụ lắp ráp sản phẩm xuất khẩu.
Nhưng trong giai đoạn hiện nay, chúng ta có một số sản phẩm như ô tô điện, doanh nghiệp nhập khẩu linh kiện về lắp ráp, phục vụ cho tiêu dùng trong nước là chủ yếu. Nhập vào nhưng không xuất ra nên làm tăng nhập siêu".
Còn nhập siêu hiện nay có đáng lo ngại hay không, theo bà Hương cần có dữ liệu đủ lớn, chi tiết từ hoạt động xuất nhập khẩu mới phân tích được xem dòng tiền đang vào đâu, vào tích luỹ hay tiêu dùng.
