Dậy thì sớm có thể ảnh hưởng đến chiều cao và tâm lý của trẻ, cha mẹ nên nhận biết dấu hiệu bất thường, hiểu các yếu tố nguy cơ và đưa con đi khám khi cần.
Dậy thì sớm có thể ảnh hưởng đến chiều cao khi trưởng thành
Theo Mayoclinic, dậy thì sớm được xác định khi bé gái bắt đầu có các dấu hiệu dậy thì trước 8 tuổi hoặc bé trai trước 9 tuổi. Ở bé gái, dấu hiệu đầu tiên thường là ngực phát triển, sau đó mọc lông mu, tăng chiều cao nhanh và xuất hiện kinh nguyệt. Trong khi đó, bé trai có biểu hiện mọc lông, vỡ giọng và tăng khối cơ.
Trong giai đoạn đầu, hormone sinh dục kích thích xương phát triển nên trẻ thường tăng chiều cao nhanh hơn bình thường. Tuy nhiên, chính các hormone này cũng thúc đẩy sụn tăng trưởng ở đầu xương cốt hóa sớm. Khi sụn tăng trưởng đóng lại, xương không thể tiếp tục dài ra. Điều đó có nghĩa là trẻ có thể cao vượt trội trong vài năm đầu nhưng chiều cao cuối cùng khi trưởng thành lại thấp hơn so với tiềm năng di truyền.
Điều trị đúng thời điểm giúp hạn chế ảnh hưởng đến sức khỏe
Phát hiện dậy thì sớm ngay từ giai đoạn đầu giúp bác sĩ xác định nguyên nhân, đánh giá mức độ tiến triển và điều trị phù hợp, kéo dài thời gian phát triển chiều cao. Trẻ cũng được hỗ trợ về tâm lý, hướng dẫn chăm sóc sức khỏe và giáo dục giới tính phù hợp với lứa tuổi. Ngược lại, nếu phát hiện muộn, các đầu xương có thể đã đóng sớm, làm giảm hiệu quả điều trị.
Theo Times of India, bên cạnh điều trị, cha mẹ nên giúp trẻ duy trì cân nặng hợp lý, xây dựng chế độ ăn cân đối, khuyến khích vận động thường xuyên và ngủ đủ giấc. Phụ huynh không nên tự ý cho trẻ sử dụng các sản phẩm được quảng cáo có tác dụng tăng chiều cao hoặc chứa hormone khi chưa có chỉ định của bác sĩ.
Trẻ ăn uống lành mạnh giúp phòng dậy thì sớm. Ảnh minh họa: Bảo Bảo
Nhiều yếu tố có thể làm tăng nguy cơ dậy thì sớm
Một số yếu tố làm tăng nguy cơ dậy thì sớm gồm tiền sử gia đình có người dậy thì sớm, thừa cân hoặc béo phì. Một số bệnh lý ở não, tuyến yên hoặc tuyến thượng thận và việc tiếp xúc với các sản phẩm chứa hormone trong thời gian dài cũng dễ dẫn đến dậy thì sớm.
Trẻ dậy thì sớm dễ bối rối, tự ti hoặc mặc cảm khi cơ thể thay đổi khác với bạn bè cùng trang lứa. Sự đồng hành, giải thích đúng cách và tạo môi trường cởi mở của cha mẹ giúp trẻ hiểu những thay đổi của cơ thể, giảm áp lực tâm lý.
Lê Nguyễn (Tổng hợp)
Độc giả gửi câu hỏi về bệnh trẻ em tại đây để được bác sĩ giải đáp
