Thanh toán số trở thành 'hệ điều hành' của nền kinh tế

Tham dự buổi khai mạc có Phó thủ tướng Nguyễn Văn Thắng, Thống đốc Ngân hàng Nhà nước Phạm Đức Ấn, Phó chủ tịch thường trực UBND TP.HCM Nguyễn Lộc Hà cùng lãnh sự nhiều quốc gia, lãnh đạo sở ngành.

Thông tin tại hội thảo "Thanh toán thông minh trong kỷ nguyên số", do báo Tuổi Trẻ và Ngân hàng Nhà nước phối hợp tổ chức sau đó, cho thấy thanh toán số không chỉ thúc đẩy lưu chuyển dòng tiền mà còn mở rộng khả năng tiếp cận dịch vụ tài chính, tạo động lực cho tăng trưởng kinh tế trong giai đoạn mới.

Phấn đấu giá trị thanh toán số đạt 30 lần GDP

Phát biểu tại hội thảo, Phó thủ tướng Nguyễn Văn Thắng cho rằng thanh toán số đang tạo ra một cuộc cách mạng trong hành vi tiêu dùng và quản trị dòng tiền của xã hội. Thanh toán số từ một lựa chọn mới mẻ nay đã trở thành nhu cầu thiết yếu của nền kinh tế và xã hội, hướng tới xây dựng hệ sinh thái tài chính toàn diện, hiện đại, an toàn, lấy người dân và doanh nghiệp làm trung tâm phục vụ.

Trong hệ sinh thái đó, thanh toán không dùng tiền mặt đã trở thành "huyết mạch" của nền kinh tế số, kết nối liên thông giữa ngân hàng với nhiều dịch vụ khác và các nền tảng số khác. "Dữ liệu số, định danh số, kết nối số và thanh toán số đang từng bước hình thành nền tảng tài chính hiện đại, minh bạch và thuận tiện hơn cho người dân và doanh nghiệp", ông Thắng nhấn mạnh.

Phó thủ tướng cho biết Thủ tướng vừa ban hành quyết định 928 phê duyệt Chiến lược tài chính toàn diện quốc gia giai đoạn 2026 - 2030. Trong đó đặt mục tiêu đến năm 2030, giá trị thanh toán không dùng tiền mặt đạt gấp 30 lần GDP. 

Theo thống kê của Ngân hàng Nhà nước, đến cuối năm 2025, tỉ lệ người dân từ 15 tuổi trở lên có tài khoản ngân hàng đã đạt gần 89%, trong khi giá trị thanh toán không dùng tiền mặt đạt gấp 28 lần GDP. "Khả năng hoàn thành mục tiêu chiến lược là rất cao", ông Thắng nói.

Để đạt mục tiêu trên, theo ông Thắng, cần có chính sách miễn, giảm phí đối với mở và sử dụng tài khoản thanh toán, thẻ ngân hàng, ví điện tử để thúc đẩy người dân sử dụng thanh toán số, trong đó ưu tiên người có công với cách mạng. 

"Yêu cầu các bộ, ngành sớm ban hành quy định về an toàn thông tin, an ninh mạng, bảo vệ dữ liệu cá nhân đối với các tổ chức cung ứng dịch vụ tài chính số; đồng thời xây dựng hạ tầng tài chính số dùng chung, bảo đảm an toàn và bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng", Phó thủ tướng chỉ đạo tại hội thảo.

Phương tiện cạnh tranh thu hút khách du lịch quốc tế

Theo thống kê, năm 2025 TP.HCM đón 8,6 triệu lượt khách quốc tế và 46 triệu lượt khách nội địa, mang về doanh thu du lịch hơn 278.000 tỉ đồng. Do đó, việc mở rộng thanh toán xuyên biên giới, QR quốc tế và các giải pháp thanh toán số hiện đại sẽ giúp nâng cao trải nghiệm du khách, gia tăng khả năng chi tiêu và góp phần xây dựng hình ảnh TP.HCM năng động, hiện đại, thân thiện với công nghệ.

Ngoài ra, dữ liệu giao dịch số còn giúp nâng cao hiệu quả quản lý, giảm chi phí xã hội, hỗ trợ công tác quản lý thuế, phòng chống gian lận và xây dựng môi trường kinh doanh minh bạch hơn. Điều này càng có ý nghĩa khi TP.HCM đang đặt mục tiêu thu ngân sách đạt 1 triệu tỉ đồng trong năm 2026. Trong thời gian tới, TP.HCM xác định phát triển đồng bộ các hệ sinh thái tài chính, thương mại, du lịch và dịch vụ nhằm định vị vai trò trung tâm tài chính quốc tế, trung tâm đổi mới sáng tạo và kinh tế số của khu vực.

Ông Nguyễn Đăng Hùng - Phó tổng giám đốc Công ty cổ phần Thanh toán quốc gia Việt Nam - cho biết năm 2025 lượng khách du lịch toàn cầu đạt khoảng 1,5 tỉ lượt người, tức cứ 5 người thì có 1 người đi du lịch xuyên biên giới. 

Với Việt Nam, du lịch còn nhiều dư địa tăng trưởng khi doanh thu du lịch năm 2025 đạt gần 39 tỉ USD, bình quân khoảng 1.500 USD mỗi lượt khách. Dự kiến năm nay lượng khách quốc tế đến Việt Nam sẽ đạt 25 triệu lượt và hướng tới mục tiêu 35 triệu lượt vào năm 2030.

Tuy nhiên, theo ông Hùng, việc phải đổi tiền mặt khi thanh toán vẫn là trải nghiệm chưa thực sự thuận tiện đối với du khách quốc tế, trong khi thanh toán bằng thẻ lại khiến người bán chịu chi phí khá lớn. Vì vậy, thanh toán số và thanh toán xuyên biên giới được kỳ vọng sẽ thúc đẩy thói quen chi tiêu, nâng trải nghiệm của du khách và góp phần gia tăng lượng khách quốc tế đến Việt Nam. 

Hiện Việt Nam đã triển khai thanh toán xuyên biên giới với Trung Quốc, Hàn Quốc, Thái Lan, Lào và Campuchia và tới đây là Singapore...

Kiến tạo thể chế cho tương lai kinh tế số

Đề cập đến yêu cầu phát triển thanh toán số bền vững, ông Phạm Anh Tuấn, Vụ trưởng Vụ Thanh toán (Ngân hàng Nhà nước), cho rằng niềm tin là hạ tầng vô hình nhưng quan trọng nhất của nền kinh tế số. Tuy nhiên, người dân sẽ không sử dụng thanh toán số nếu không cảm thấy an toàn, trong bối cảnh lừa đảo công nghệ cao và deepfake ngày càng tinh vi.

"Thanh toán thông minh chỉ có thể phát triển bền vững khi người dân và doanh nghiệp tin tưởng, tổ chức cung ứng dịch vụ có trách nhiệm và cơ quan quản lý có đủ năng lực giám sát rủi ro", ông Tuấn nói.

Ông Tuấn nhấn mạnh thêm, thanh toán thông minh phải phục vụ thực chất cho người dân và doanh nghiệp. 

Hệ thống thanh toán không chỉ cần tăng số lượng giao dịch mà còn phải giảm chi phí xã hội, nâng cao minh bạch, mở rộng tiếp cận tài chính và hỗ trợ phát triển kinh tế số. "Phát triển thanh toán thông minh nhanh hơn nhưng phải an toàn hơn, mở hơn nhưng phải kiểm soát tốt hơn, kết nối rộng hơn nhưng bảo vệ dữ liệu tốt hơn" - ông Tuấn nhấn mạnh.

Cũng theo ông Tuấn, thanh toán đang trở thành một phần của năng lực cạnh tranh quốc gia. Các quốc gia không chỉ cạnh tranh bằng hàng hóa mà còn bằng khả năng kết nối dòng tiền, dữ liệu và dịch vụ. Hệ thống thanh toán không chỉ cần tăng số lượng giao dịch mà còn phải giảm chi phí xã hội, nâng cao minh bạch, mở rộng tiếp cận tài chính và hỗ trợ phát triển kinh tế số.

"Kiến tạo thể chế cho thanh toán thông minh không chỉ là chuẩn bị cho tương lai ngành ngân hàng, mà còn là chuẩn bị cho tương lai của nền kinh tế số Việt Nam", ông Tuấn nói.

Đồng hành hộ kinh doanh ngay lúc chập chững kết nối giao thương toàn cầu

Ông Nguyễn Chí Hiền - Phó giám đốc khối khách hàng cá nhân VPBank - thẳng thắn chia sẻ tại Việt Nam nhiều khách hàng là hộ kinh doanh thường gặp khó khăn trong vận hành, quản lý dòng tiền và tiếp cận vốn vay ngân hàng do thông tin tài chính chưa minh bạch.

Trong bối cảnh đó, ông Hiền cho rằng thanh toán không tiền mặt có thể giải quyết nhiều vấn đề căn bản, giúp hộ kinh doanh quản lý dòng tiền hiệu quả, tối ưu hoạt động và nâng cao khả năng sinh lời. Vì vậy, ngân hàng phát triển hệ sinh thái tài chính tổng thể, hỗ trợ ngay giai đoạn mở tài khoản, quản lý doanh thu - dòng tiền, và cả khâu kê khai, nộp thuế trực tuyến… Nhờ đó giúp tối ưu chi phí, nâng cao hiệu quả.

Từ nhu cầu thực tế, bà Trần Thị Liên Hằng - Phó trưởng phòng phát triển kênh số & đối tác Vietcombank - cho biết ngân hàng xác định đồng hành hộ kinh doanh ở mọi giai đoạn phát triển: bắt đầu kinh doanh, vào nhịp, vận hành chuyên nghiệp, mở rộng quy mô và bán hàng đa kênh.

Không chỉ hỗ trợ người bán, phía ngân hàng còn kết nối người dùng với hộ kinh doanh thông qua nền tảng VCB Digibank với gần 20 triệu khách hàng. Ngân hàng cũng tiếp tục mở rộng giải pháp thanh toán hiện đại như QR Code, thẻ và thanh toán đa kênh, nhằm mang lại trải nghiệm liền mạch cho người dùng, thúc đẩy thanh toán xuyên biên giới.

Theo bà Đặng Tuyết Dung - Giám đốc Visa Việt Nam và Lào, "Ở Việt Nam, thanh toán số phát triển rất nhanh". Nhờ khả năng kết nối rộng, bảo mật cao và tối ưu chi phí, hình thức này phục vụ đa dạng đối tượng người tiêu dùng, hộ kinh doanh, doanh nghiệp, cơ quan chính phủ… trở thành hạ tầng thiết yếu.

Với xu hướng trên, Visa thực hiện nhiều nỗ lực, điển hình là việc kết nối các phương thức thanh toán trên cùng một hệ sinh thái, cho phép người dùng thanh toán bằng chạm, quét QR hoặc trực tuyến, song song hỗ trợ đơn vị bán hàng chấp nhận thanh toán từ thẻ Visa phát hành tại hơn 200 quốc gia và vùng lãnh thổ.

Qua ghi nhận, ông Sharad Jain - Giám đốc quốc gia Mastercard tại Việt Nam, Campuchia và Lào - cho rằng Việt Nam đang ở thời điểm then chốt trên hành trình phát triển hệ sinh thái thanh toán số, ngày càng nhiều người dân và doanh nghiệp lựa chọn trong các giao dịch hằng ngày. Tuy nhiên, trong giai đoạn phát triển tiếp thì mục tiêu không chỉ là tạo ra nhiều giao dịch hơn, mà là giúp việc thanh toán trở nên thuận tiện, liền mạch hơn cho mọi người, ở mọi nơi.

Theo đó, phía Mastercard đề xuất, trong mục tiêu chung, cần xây dựng hệ sinh thái số liền mạch, an toàn và ngày càng thông minh. Mang đến trải nghiệm thanh toán liền mạch thúc đẩy nhiều bên ứng dụng. Tối ưu hóa bảo mật, củng cố niềm tin người dùng. Ứng dụng công nghệ mang lại những giải pháp thông minh, toàn diện.

Ở lĩnh vực bảo hiểm nhân thọ, ông Phùng Bá Khang - Phó tổng giám đốc khối khách hàng, tiếp thị và sản phẩm Prudential Việt Nam - nhận định sản phẩm này đóng vai trò như một "vùng đệm tài chính", giúp khách hàng giảm áp lực tài chính khi rủi ro xảy ra, hạn chế ảnh hưởng đến các khoản tích lũy dài hạn và hỗ trợ duy trì các mục tiêu tài chính.

Trước xu hướng thanh toán thông minh và chuyển đổi số, doanh nghiệp cũng đầu tư phát triển ứng dụng số nhằm hỗ trợ khách hàng theo dõi hợp đồng, quản lý giao dịch và thực hiện các dịch vụ trực tuyến thuận tiện hơn.

Như vậy, trong hành trình thúc đẩy thanh toán số, bên cạnh sự nỗ lực từ chính doanh nghiệp và hộ kinh doanh, còn có sự đồng hành nhanh chạy và vững chắc từ nhiều ngân hàng và đơn vị trung gian thanh toán… Từ đó không chỉ gia tăng hiệu quả kinh doanh trong nước, mà còn kết nối thương mại toàn cầu.

Xây dựng hệ sinh thái tài chính số toàn diện

Ngày Tài chính số 2026 còn diễn ra trong hôm nay, 7-6. Ngoài ra, Ngày Tài chính số 2026 còn có chương trình Tháng khuyến mãi đến 30-9.

Không đơn thuần là thay đổi cách gọi tên

Phát biểu tại lễ khai mạc Ngày Tài chính số 2026, ông Lê Thế Chữ - Tổng biên tập báo Tuổi Trẻ - cho biết việc chuyển đổi từ Ngày không tiền mặt sang Ngày Tài chính số không đơn thuần là thay đổi tên gọi, mà đánh dấu bước phát triển mới với tầm nhìn rộng hơn về xây dựng hệ sinh thái tài chính số toàn diện cho người dân và doanh nghiệp.

Theo đó, quyết định chuyển đổi sang Ngày Tài chính số được thực hiện trong bối cảnh cả nước đang triển khai nghị quyết số 57-NQ/TW, nghị quyết số 68-NQ/TW cùng Chiến lược tài chính toàn diện quốc gia giai đoạn 2026 - 2030 vừa được phê duyệt. 

Mục tiêu của chiến lược là hình thành hệ sinh thái tài chính hiện đại, an toàn và bao trùm, giúp mọi người dân tiếp cận bình đẳng với các sản phẩm, dịch vụ tài chính, bất kể nơi sinh sống hay nghề nghiệp.

Ngày Tài chính số 2026 được thiết kế với nhiều hoạt động dành cho các nhóm đối tượng khác nhau trong xã hội. 

Trong đó có chiến dịch "Chuyển mã QR - Mở đa tiện ích" dành cho hộ kinh doanh và tiểu thương; gameshow "Đấu trường tài chính" dành cho giới trẻ; các hoạt động trải nghiệm công nghệ tài chính, thanh toán thông minh và thanh toán xuyên biên giới tại Lễ hội Tài chính số. Bên cạnh đó là các workshop về quản lý tài chính cá nhân và an toàn tài chính số, hội thảo "Thanh toán thông minh trong kỷ nguyên số"...

Doanh nghiệp chào hàng nhiều giải pháp mới

Giới thiệu về các giải pháp thanh toán mới cho khách trải nghiệm, đại diện MoMo cho biết người dùng hiện có thể thực hiện nhiều nhu cầu trên cùng một ứng dụng - từ đặt vé máy bay, khách sạn, mua eSIM cho đến thanh toán trực tiếp tại nước ngoài bằng mã QR. Theo đó, hệ thống có khả năng nhận diện địa điểm giao dịch và tự động quy đổi ngoại tệ khi thanh toán.

Trong khi đó, đại diện Công ty cổ phần Thanh toán quốc gia Việt Nam (NAPAS) cho biết xu hướng thanh toán bằng mã QR xuyên biên giới đang phát triển nhanh.

Theo đơn vị này, dịch vụ VietQRGlobal được đơn vị xây dựng nhằm tạo thuận lợi cho cả khách quốc tế đến Việt Nam lẫn người Việt đi du lịch nước ngoài. Hiện mạng lưới kết nối đã được triển khai với một số thị trường như Trung Quốc, Hàn Quốc, Thái Lan, Lào, Campuchia và Singapore. Trong thời gian tới, doanh nghiệp dự kiến tiếp tục mở rộng sang Nhật Bản, Ấn Độ và các quốc gia khác trong khu vực châu Á - Thái Bình Dương.

Mang đến chương trình với điểm nhấn là thanh toán quốc tế, giải pháp VIETQRGlobal giúp khách hàng SACOMBANK thanh toán QR tại nước ngoài và du khách quốc tế thanh toán QR tại mạng lưới điểm chấp nhận thanh toán rộng lớn tại Việt Nam.

Theo đó, với chiều thanh toán QR tại nước ngoài, khách hàng sẽ được thanh toán nhanh chóng bằng cách mở ứng dụng SACOMBANK PAY, quét mã QR tại quầy hoặc online; linh hoạt chọn nguồn tiền từ thẻ thanh toán hoặc thẻ tín dụng SACOMBANK NAPAS; hoàn toàn miễn phí; tỉ giá hiển thị trực tiếp trên ứng dụng; phổ biến, tiện lợi khi sử dụng được tại nhiều cửa hàng, dịch vụ ở Thái Lan, Campuchia, Lào... có biểu tượng VIETQRGlobal.

Theo ghi nhận, ngay sau giờ khai mạc Ngày Tài chính số 2026, Lễ hội Tài chính số 2026, với hàng chục gian hàng của các doanh nghiệp, không gian lễ hội trở nên sôi động bởi lượng khách đông đúc, đặc biệt nhiều khách quan tâm đến hoạt động thanh toán số, tham gia trò chơi nhận quà.