Hạ đường huyết phản ứng có thể xảy ra ở người mắc hoặc không mắc bệnh tiểu đường, sau phẫu thuật giảm cân hoặc do u nội tiết.
Hạ đường huyết là tình trạng đường huyết giảm dưới 70 mg/dL. Một dạng thường gặp là hạ đường huyết phản ứng, xảy ra trong vòng 2-4 giờ sau ăn khi đường huyết giảm nhanh, gây các triệu chứng như run rẩy, tim đập nhanh, đổ mồ hôi, đói, chóng mặt, buồn nôn, cáu kỉnh hoặc lú lẫn. Khác với hạ đường huyết do nhịn ăn, tình trạng này xảy ra sau bữa ăn và có thể được kiểm soát nếu xác định đúng nguyên nhân.
Mắc bệnh tiểu đường: Ở người mắc tiểu đường, hạ đường huyết có thể xảy ra khi tiêm quá nhiều insulin trước bữa ăn hoặc dùng thuốc hạ đường huyết không phù hợp. Ngoài ra, tiêu thụ thực phẩm có chỉ số đường huyết cao khiến đường huyết tăng nhanh, kích thích cơ thể tiết nhiều insulin để đưa đường huyết về mức bình thường. Khi lượng insulin vượt quá nhu cầu hoặc cơ thể không sản xuất đủ glucagon - hormone giúp ngăn đường huyết giảm quá thấp - đường huyết có thể hạ đột ngột sau đó.
Thực phẩm có chỉ số đường huyết cao dễ làm tăng đường huyết. Ảnh: Anh Chi
Tăng insulin máu: Theo WebMD, kháng insulin có thể khiến tuyến tụy sản sinh quá nhiều insulin, dẫn đến lượng đường trong máu thấp sau khi ăn.
Bệnh Addison: Đây là dạng rối loạn nội tiết ít gặp xảy ra khi tuyến thượng thận bị tổn thương và không sản xuất đủ hormone cortisol và aldosterone. Cortisol giúp cơ thể ứng phó với căng thẳng, đồng thời điều hòa quá trình sử dụng carbohydrate, protein và chất béo. Aldosterone có vai trò duy trì cân bằng natri (muối) và kali trong cơ thể. Thiếu hụt các hormone tuyến thượng thận có thể làm tăng độ nhạy với insulin, từ đó tăng nguy cơ hạ đường huyết.
U tuyến tụy tiết insulin: Những khối u lành tính ở tuyến tụy gây ra tình trạng sản sinh insulin quá mức làm hạ đường huyết khi đói nhưng cũng có thể xảy ra sau bữa ăn.
Phẫu thuật giảm béo: Theo Very Well Health, phẫu thuật thu nhỏ dạ dày là phương pháp điều trị thường áp dụng cho người béo phì nghiêm trọng. Sau mổ, một số người bệnh có thể bị hạ đường huyết phản ứng do thức ăn đi qua đường tiêu hóa nhanh hơn, làm thay đổi quá trình hấp thu và sử dụng glucose. Tình trạng tương tự cũng có thể xảy ra ở người mắc hội chứng Dumping (hội chứng trào ngược sớm hoặc muộn) hoặc sau các phẫu thuật tiêu hóa khác.
Thay đổi di truyền: Các đột biến gene dẫn đến hạ đường huyết phản ứng kèm theo các triệu chứng khác. Các gene này làm rối loạn chuyển hóa glycogen, rối loạn chức năng điều hòa hoạt động của tế bào beta tuyến tụy, gây ra các cơn hạ đường huyết sau ăn.
Một số loại ung thư: Sự thiếu hụt một số enzyme tiêu hóa hoặc hormone có thể là do các bệnh mạn tính như ung thư tuyến tụy. Tình trạng này cản trở khả năng phân giải thức ăn của cơ thể, làm giảm lượng glucose có sẵn trong cơ thể.
Anh Chi (Tổng hợp)
Độc giả gửi câu hỏi về bệnh tiểu đường tại đây để bác sĩ giải đáp
