Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm yêu cầu chuyển từ đào tạo theo bằng cấp sang đào tạo theo nghề nghiệp, chuẩn kỹ năng và nhu cầu thực tế của thị trường lao động.
Làm việc với ngành nội vụ sáng 8/7, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm cho rằng điểm nghẽn của thị trường lao động hiện nay không phải thiếu người làm việc, mà thiếu lao động đáp ứng yêu cầu phát triển.
Nguồn nhân lực còn thiếu kỹ năng nghề, kỷ luật lao động, tác phong công nghiệp, ngoại ngữ, kỹ năng số, kỹ năng xanh; thiếu kỹ thuật viên, công nhân lành nghề, nhân lực thực hành, nhân lực công nghệ và quản trị trung gian. Trong khi đó, tỷ lệ lao động phi chính thức còn cao, thất nghiệp thanh niên lớn, cơ cấu đào tạo chưa phù hợp nhu cầu việc làm và quá trình già hóa dân số diễn ra nhanh.
Ông yêu cầu thay đổi cách đánh giá chất lượng nguồn lao động từ chú trọng số lượng sang chất lượng, hiệu quả sử dụng và mức đóng góp vào năng suất lao động. Theo đó, không chỉ quan tâm có bao nhiêu người có việc làm mà phải đánh giá việc làm có ổn định, chính thức, năng suất, giá trị gia tăng cao hay không; người lao động có kỹ năng, thu nhập, bảo hiểm và cơ hội học tập suốt đời, chuyển đổi nghề nghiệp hay không.
Theo Tổng Bí thư, Chủ tịch nước, đô thị phải gắn phát triển việc làm với mô hình tăng trưởng mới, đổi mới sáng tạo, kinh tế số, kinh tế xanh và nâng cao chất lượng sống, đồng thời giải quyết các vấn đề của lao động di cư, lao động phi chính thức và áp lực về nhà ở, hạ tầng xã hội.
Ở nông thôn, mục tiêu không chỉ là giảm tỷ lệ lao động nông nghiệp mà phải nâng thu nhập, thúc đẩy chuyển dịch lao động từ khu vực năng suất thấp sang nông nghiệp giá trị cao, công nghiệp chế biến, chế tạo, dịch vụ hiện đại và các ngành kinh tế mới ngay tại địa phương.
Với vùng đồng bào dân tộc thiểu số, yêu cầu là tạo việc làm gắn với phát huy nội lực, giảm nghèo bền vững và giữ gìn bản sắc văn hóa. Đây không chỉ là chính sách lao động mà còn gắn với chính sách dân tộc, phát triển con người và củng cố niềm tin của nhân dân.
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm làm việc với ngành nội vụ, sáng 8/7. Ảnh: TTXVN
Nhấn mạnh yêu cầu phát triển kỹ năng quốc gia, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước yêu cầu chuyển tư duy đào tạo từ đáp ứng nhu cầu trước mắt sang chuẩn bị năng lực cạnh tranh dài hạn cho đất nước. Trọng tâm là chuyển từ tư duy "bằng cấp" sang "nghề nghiệp", từ đào tạo theo khả năng sẵn có sang đào tạo theo đơn đặt hàng, chuẩn kỹ năng và kết quả đầu ra.
Theo ông, trong bối cảnh công nghệ, chuỗi cung ứng và thị trường lao động thay đổi nhanh, Việt Nam cần vừa tạo việc làm bền vững trong nước, vừa đưa lao động ra nước ngoài để học hỏi, đồng thời thu hút có chọn lọc chuyên gia, nhân tài phục vụ các lĩnh vực then chốt, chiến lược.
Đảng ủy Chính phủ được giao xây dựng Đề án phát triển nguồn nhân lực quốc gia và thị trường lao động hiện đại; lập bản đồ thiếu hụt lao động và kỹ năng theo ngành, vùng, địa phương; ban hành danh mục nghề trọng điểm; cơ cấu lại hệ thống trường nghề; triển khai các chương trình tạo việc làm bền vững cho thanh niên, lao động nông thôn, lao động phi chính thức, lao động vùng đồng bào dân tộc thiểu số và nhóm lao động chịu tác động của chuyển đổi số, tự động hóa. Đồng thời, nâng cao hiệu quả đưa lao động Việt Nam đi làm việc ở nước ngoài và thu hút, trọng dụng nhân tài, lao động kỹ thuật cao.
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước cũng yêu cầu xây dựng thị trường lao động hiện đại, minh bạch, linh hoạt và hội nhập; chuyển từ lợi thế lao động giá rẻ sang lợi thế nguồn nhân lực chất lượng cao; hoàn thiện hệ thống dữ liệu liên thông về việc làm, bảo hiểm, đào tạo, doanh nghiệp và dân cư để dự báo nhu cầu nhân lực, kỹ năng nghề theo từng ngành và địa phương.
Khẳng định chất lượng nguồn lao động là tài sản vô giá của quốc gia, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước nhấn mạnh chăm lo cho người lao động là chăm lo cho tương lai đất nước. "Nếu khơi dậy, đào tạo, sử dụng và phát huy hiệu quả nguồn lực con người, Việt Nam sẽ biến lợi thế dân số thành lợi thế phát triển, tạo động lực cho tăng trưởng nhanh và bền vững", ông nói.
Vũ Tuân
