Khái niệm tuổi trung niên ngày càng mơ hồ do tuổi thọ tăng, tốc độ lão hóa giảm và các cột mốc trưởng thành đến muộn.
Ai cũng đồng ý tuổi trung niên nằm ở giữa cuộc đời, nhưng mốc tuổi cụ thể vẫn gây tranh cãi. Thực tế, tuổi trung niên không phải một thời điểm mà là cả một giai đoạn, và ranh giới của nó lại thay đổi với từng người, từng quốc gia hay thời đại khác nhau.
Theo định nghĩa của Tổ chức Y tế thế giới (WHO) cho rằng giai đoạn này kéo dài từ 40 đến 60 tuổi. Người Anh trung bình nói tuổi trung niên bắt đầu lúc 35 và kết thúc ở tuổi 58. Trong khi đó, hơn một nửa người Mỹ coi 65 tuổi vẫn thuộc trung niên, còn 20% người ở độ tuổi 25-34 lại nhận mình đã bước vào giai đoạn này.
Bà Margie Lachman, nhà tâm lý học nghiên cứu về tuổi trung niên tại Đại học Brandeis (Mỹ), cho biết độ tuổi hiện tại quyết định cách mỗi người nhìn nhận về giai đoạn này. Dữ liệu từ nghiên cứu dài hạn Midlife in the United States (MIDUS) cho thấy người ở độ tuổi 20 nói trung niên bắt đầu từ 39-40 và kết thúc quanh mốc 53-55. Nhóm người ở độ tuổi 70 lại nói tuổi trung niên bắt đầu từ 48-49 và kéo dài đến 62-65.
Tuổi trung niên được nhiều chuyên gia định nghĩa từ 40-60, cộng trừ 10. Ảnh: Magnific
Bà Lachman cho biết tâm lý e ngại lão hóa khiến nhiều người muốn níu giữ tuổi trẻ. Người đầu độ tuổi 40 thường từ chối gán mình với khái niệm trung niên, còn người ngoài 60 tuổi lại nói họ vẫn ở giai đoạn này.
Ngày nay, việc sử dụng kem chống nắng, retinol và các phương pháp thẩm mỹ giúp giảm tốc độ lão hóa. Các dấu mốc như kết hôn, mua nhà hay sinh con cũng diễn ra muộn hơn. Nhiều người chỉ cảm thấy bước vào tuổi trung niên khi bắt đầu gánh vác các trách nhiệm lớn với gia đình hoặc công việc.
Việc con người sống thọ hơn làm phức tạp thêm định nghĩa này. Quan niệm xã hội thường gắn tuổi già với bệnh tật. Do đó, những người lớn tuổi minh mẫn có xu hướng từ chối nhận mình đã già và tiếp tục coi bản thân thuộc nhóm trung niên dù ngoài 60 tuổi.
Ông Chip Conley, nhà sáng lập Modern Elder Academy, cho biết tuổi trung niên có thể kéo dài từ 35 đến 75, chia làm ba đoạn: sớm (35-50), cốt lõi (50-60) và muộn (60-75). Dữ liệu từ Cơ quan An sinh Xã hội Mỹ chỉ ra người đạt mốc 65 tuổi có kỳ vọng sống thực tế đến 83 tuổi ở nam và 86 tuổi ở nữ.
Bà Lachman cho biết tuổi sinh học không phản ánh trọn vẹn bản chất. Bà định nghĩa tuổi trung niên dựa trên vai trò gánh vác trách nhiệm. Đây là giai đoạn một người trở thành điểm tựa cho cả thế hệ trẻ lẫn thế hệ già hơn, đồng thời đóng vai trò dẫn dắt tại nơi làm việc.
"Nói chung, ở tuổi trung niên, bạn cho đi nhiều hơn là nhận lại", bà nói.
Khi được yêu cầu đưa ra một con số cụ thể, bà Lachman nói mốc trung niên hợp lý nhất nằm trong khoảng từ 45 đến 65 tuổi.
Bảo Nhiên (Theo Atlantic)
