Đội tuyển bóng đá nữ Mỹ có thể nhận được khoản tiền hơn 6 triệu USD nhờ thành tích lọt vào vòng 1/8 của các đồng nghiệp nam tại World Cup 2026.
Đội tuyển bóng đá nam của Mỹ khép lại hành trình tại World Cup 2026 đêm 6/7 sau khi thua Bỉ với tỷ số 1-4 ở vòng 1/8. Dù vậy, Liên đoàn Bóng đá Mỹ vẫn sẽ nhận được khoản tiền thưởng 16 triệu USD từ FIFA, cao hơn con số 15 triệu USD được công bố hồi năm ngoái nhờ dòng tiền bổ sung hồi tháng 4.
Điều đặc biệt với thể thao Mỹ là khoản tiền thưởng này không chỉ được phân chia cho các cầu thủ nam. Theo thỏa ước lao động tập thể được Liên đoàn Bóng đá Mỹ ký với hiệp hội cầu thủ hai đội vào năm 2022, Liên đoàn sẽ giữ lại 20% tiền thưởng World Cup, còn 80% được chia đôi cho tuyển nam và tuyển nữ, theo ESPN.
Như vậy, với 16 triệu USD mà đội nam kiếm được, Liên đoàn Bóng đá Mỹ nhận 3,2 triệu USD. Hai đội nam và nữ được phân bổ khoảng 6,4 triệu USD mỗi bên.
Đội tuyển bóng đá nam của Mỹ hát quốc ca trước trận đấu với đội tuyển Bỉ ngày 6/7, tại vòng 1/8 của World Cup 2026. Ảnh: AP
Liên đoàn Bóng đá Mỹ phải trả tiền thưởng của 26 cầu thủ nam trong vòng 31 ngày sau khi nhận tiền từ FIFA. Trong khi đó, 6,4 triệu USD dành cho tuyển nữ sẽ được gửi vào tài khoản sinh lãi, do đội chưa giành vé và chưa chốt danh sách dự World Cup 2027.
Phần lãi phát sinh sau này sẽ lại được chia đều cho 52 cầu thủ của hai đội. Tiền thưởng tuyển nữ kiếm được tại World Cup 2027 cũng được gộp và phân bổ theo chiều ngược lại với cơ chế tương tự, sau khi liên đoàn nhận tiền từ FIFA.
Trước mắt, tuyển nữ Mỹ phải vượt qua vòng loại. Đội tuyển từng 4 lần vô địch thế giới cần thắng El Salvador trong trận tứ kết Giải vô địch bóng đá nữ CONCACAF ngày 27/11 để giành vé trực tiếp. Nếu đội nữ không góp mặt tại giải, điều kiện chia thưởng sẽ không được đáp ứng.
Điều khoản chia đôi tiền thưởng là điểm đáng chú ý nhất trong hai thỏa ước lao động tập thể được ký năm 2022 và có hiệu lực đến năm 2028. Liên đoàn Bóng đá Mỹ gọi đây là thỏa thuận chưa từng có tiền lệ, trong đó cầu thủ nam và nữ được hưởng tỷ lệ bằng nhau từ quỹ thưởng FIFA.
Thỏa thuận ra đời sau gần 6 năm bóng đá nữ Mỹ đấu tranh đòi bình đẳng thu nhập, khi thành tích của đội nữ vượt xa các đồng nghiệp nam nếu xét thuần túy về số danh hiệu, song tiền thưởng và điều kiện thi đấu của họ không tương xứng.
Bóng đá nữ của Mỹ đã giành được 4 chức vô địch World Cup từ năm 1991 đến 2019. Trong khi đó, thành tích tốt nhất của tuyển nam Mỹ kể từ khi World Cup mở rộng lên 32 đội là vào tứ kết năm 2002.
Người hâm mộ giơ biểu ngữ "Thành tích vượt trội, đãi ngộ tương xứng" trong lễ diễu hành mừng tuyển nữ Mỹ vô địch World Cup lần thứ tư tại New York, ngày 10/7/2019. Ảnh: USA Today
Chênh lệch thu nhập một phần bắt nguồn từ các thỏa ước riêng trước đây. Cầu thủ nam chủ yếu nhận tiền theo số lần ra sân và thành tích, còn tuyển nữ ưu tiên lương bảo đảm, bảo hiểm y tế và phúc lợi trong bối cảnh bóng đá nữ chuyên nghiệp Mỹ chưa ổn định.
Cơ chế này mang lại sự an toàn cho cầu thủ nữ, nhưng hạn chế khả năng nhận thưởng lớn. Tranh cãi càng gia tăng sau khi họ liên tiếp vô địch World Cup năm 2015 và 2019.
Tháng 3/2019, 28 cầu thủ nữ kiện Liên đoàn Bóng đá Mỹ với cáo buộc phân biệt giới tính. Họ cho rằng mình làm công việc tương đương tuyển nam, nhưng nhận lương thấp hơn và có điều kiện làm việc kém hơn.
Một thẩm phán liên bang năm 2020 bác phần yêu cầu về bình đẳng tiền lương, cho rằng chênh lệch chủ yếu bắt nguồn từ hai thỏa ước lao động khác nhau. Dù vậy, vụ kiện nhận được sự ủng hộ lớn của công chúng và các nhà tài trợ, khiến áp lực với liên đoàn gia tăng.
Bước ngoặt đến vào tháng 2/2022, khi Liên đoàn Bóng đá Mỹ và các cầu thủ nữ đạt thỏa thuận dàn xếp trị giá 24 triệu USD. Ba tháng sau, liên đoàn và hiệp hội cầu thủ hai đội công bố các thỏa ước mới, trong đó bao gồm gộp tiền thưởng World Cup và áp dụng cùng một cơ chế chia sẻ doanh thu thương mại cho tuyển nam và tuyển nữ.
Tuyển nam Mỹ nhận khoảng 13 triệu USD nhờ lọt vào vòng 1/8 World Cup 2022 tại Qatar. Một năm sau, tuyển nữ Mỹ cũng dừng chân ở vòng 1/8 và chỉ mang về 1,87 triệu USD tiền thưởng từ FIFA. Sau khi hai khoản thưởng được gộp lại và chia theo cơ chế mới, các cầu thủ nữ nhận được gần 6 triệu USD.
Hà Linh (Theo ESPN, Times)
