Bảo hộ sở hữu trí tuệ: Từ tài sản vô hình đến sức mạnh cạnh tranh quốc gia

il y a 3 heures 18

Đây là thông điệp xuyên suốt được các chuyên gia và đại diện doanh nghiệp nhấn mạnh tại hội thảo về thúc đẩy bảo hộ sở hữu trí tuệ do Tạp chí Sở hữu Trí tuệ và Sáng tạo tổ chức, diễn ra chiều tối 5.6.

Khi thương hiệu đáng giá hơn nhà xưởng

Tại hội thảo, câu chuyện của Công ty cổ phần Nhựa Bình Minh đã thu hút sự chú ý đặc biệt khi phân tích giá trị thực sự của doanh nghiệp trong mắt các nhà đầu tư quốc tế.

Đại diện Nhựa Bình Minh chia sẻ, khi Tập đoàn SCG (Thái Lan) quyết định đầu tư vào công ty, điều họ quan tâm nhất không phải là hệ thống nhà máy hay dây chuyền sản xuất hiện hữu.

"Điều tạo nên giá trị đặc biệt chính là thương hiệu được xây dựng gần nửa thế kỷ qua. Nhà xưởng có thể mở rộng, máy móc có thể thay thế, nhưng uy tín và niềm tin thị trường là tài sản khó phục hồi nhất nếu bị tổn hại", vị đại diện này nhấn mạnh.

Đồng quan điểm về tầm quan trọng của tài sản vô hình, luật sư Trương Anh Tú (Chủ tịch TAT Law Firm), cho rằng quan niệm về sở hữu trí tuệ tại Việt Nam cần có sự chuyển dịch mạnh mẽ. Theo ông, trong một thời gian dài, nhiều doanh nghiệp vẫn xem đây chỉ là việc hoàn tất một yêu cầu pháp lý cần thiết.

"Ngày nay, giá trị lớn nhất của nhiều doanh nghiệp không nằm ở nhà xưởng mà ở phần mềm, bí mật kinh doanh, sáng chế và những ý tưởng có khả năng tạo lợi thế cạnh tranh", luật sư Tú nhận định. Ông khẳng định sở hữu trí tuệ chính là nền tảng để xây dựng môi trường đầu tư lành mạnh, thu hút nguồn vốn chất lượng cao và là động lực cho tăng trưởng dựa trên tri thức.

Dưới góc độ pháp lý, luật sư Trương Anh Tú chỉ ra điểm cốt tử: Một hệ thống pháp luật tốt là điều kiện cần, nhưng năng lực thực thi mới là điều kiện đủ.

"Nếu doanh nghiệp phải mất quá nhiều thời gian và chi phí tuân thủ cao hơn chi phí vi phạm, niềm tin của thị trường sẽ không thể củng cố bền vững", ông Tú phân tích. Thách thức lớn nhất hiện nay không nằm ở công nghệ mà ở tốc độ thay đổi chính sách của các nhà hoạch định để đảm bảo sự công bằng và duy trì động lực sáng tạo.

"Cơn khát" nhân lực và trận chiến trên không gian số

Không chỉ là câu chuyện thực thi, hội thảo cũng chỉ ra những lỗ hổng trong đào tạo và những thách thức mới trên môi trường mạng.

Ông Phạm Bá Thiên, Giám đốc chương trình luật Kinh tế (Đại học Hoa Sen), cho biết dù các hiệp định thương mại tự do thế hệ mới như CPTPP hay EVFTA đặt ra chuẩn mực bảo hộ rất cao, nhưng thời lượng đào tạo luật sở hữu trí tuệ tại các đại học hiện vẫn rất khiêm tốn, chỉ chiếm khoảng 1,6% - 2,5% tổng số tín chỉ.

"Điều này dẫn đến tình trạng thiếu hụt trầm trọng nguồn nhân lực chuyên môn cao để hỗ trợ doanh nghiệp trong các tranh chấp phức tạp", ông Phạm Bá Thiên trăn trở.

Trong khi đó, luật sư Vũ Duy Nam cảnh báo về sự bùng nổ của vi phạm sở hữu trí tuệ trên không gian số với số lượng đơn khiếu nại tăng khoảng 40% trong ba năm qua. Các hành vi từ bán hàng giả trên sàn thương mại điện tử đến việc sử dụng tác phẩm để huấn luyện AI mà không xin phép đang đặt ra bài toán khó về thẩm quyền tài phán và bảo toàn chứng cứ số.

Việc Chính phủ ban hành Công điện số 38/CĐ-TTg ngày 5.5.2026 gần đây được cộng đồng doanh nghiệp đánh giá là một tín hiệu cực kỳ tích cực, cho thấy quyết tâm nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia thông qua việc bảo vệ tài sản trí tuệ.

Tại hội thảo, các chuyên gia khẳng định bảo vệ sở hữu trí tuệ không chỉ là bảo vệ một quyền dân sự hay lợi ích kinh tế riêng lẻ của doanh nghiệp, mà đó là bảo vệ tương lai của một nền kinh tế đổi mới sáng tạo.

Lire l'article complet