Tôi bị tê môi thoáng qua, đôi khi hơi méo miệng nhẹ nhưng vài phút sau lại bình thường. Đây có phải dấu hiệu đột quỵ? (Quốc Anh, Tây Ninh)
Trả lời:
Tê môi thoáng qua không phải lúc nào cũng là đột quỵ, nhưng nếu triệu chứng tái diễn nhiều lần hoặc kèm méo miệng, nói khó, tê yếu tay chân, chóng mặt... bạn không nên chủ quan bởi đây có thể là dấu hiệu cảnh báo sớm tình trạng thiếu máu não thoáng qua.
Khi mạch máu não bị hẹp do xơ vữa, tăng huyết áp, đái tháo đường hoặc xuất hiện cục máu đông nhỏ, lưu lượng máu và oxy lên não giảm tạm thời. Nếu vùng não phụ trách cảm giác ở mặt và môi bị ảnh hưởng, người bệnh có thể tê môi, tê đầu lưỡi, châm chích nửa mặt, mất cảm giác thoáng qua. Triệu chứng thường chỉ kéo dài vài phút đến dưới một giờ rồi tự hồi phục nên dễ bị nhầm với mệt mỏi, thiếu ngủ hoặc stress.
Những biểu hiện thần kinh thoáng qua này cho thấy mạch máu não có thể đã tồn tại tổn thương âm thầm. Trong nhiều trường hợp, đây là "tín hiệu" trước khi xảy ra cơn đột quỵ thật sự do tắc mạch não. Nếu không kiểm soát nguyên nhân, nguy cơ tái phát triệu chứng hoặc tiến triển thành đột quỵ nặng có thể tăng lên trong thời gian ngắn.
Ngoài nguyên nhân mạch máu não, tê môi cũng có thể liên quan các bệnh lý thần kinh ngoại biên, đau nửa đầu migraine, rối loạn lo âu kéo dài hoặc thiếu vi chất. Bạn nên đi khám chuyên khoa thần kinh để được xác định đúng nguyên nhân thay vì tự theo dõi tại nhà.
Bác sĩ đang khám tầm soát đột quỵ cho người bệnh. Ảnh: Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh
Các bất thường mạch máu não có thể được phát hiện qua các thế hệ máy hiện đại như MRI 3 Tesla, CT 1975 lát cắt hoặc CT 100.000 lát cắt, giúp đánh giá tình trạng hẹp mạch, phình mạch, xơ vữa hay nguy cơ hình thành huyết khối.
Một số trường hợp cần siêu âm mạch cảnh, đo điện tim, tầm soát rung nhĩ, xét nghiệm đường huyết và mỡ máu để đánh giá toàn diện nguy cơ tim mạch - thần kinh.
Để phòng ngừa đột quỵ, người bệnh cần kiểm soát huyết áp, đường huyết, mỡ máu, duy trì vận động, ngủ đủ giấc, hạn chế stress kéo dài và tránh hút thuốc lá. Những người có dấu hiệu như méo miệng, nói khó, yếu liệt tay chân hoặc rối loạn ý thức cần đến bệnh viện có chuyên khoa thần kinh càng sớm càng tốt để được cấp cứu trong "thời gian vàng".
BS.CKI Nguyễn Hữu Khánh
Khoa Thần kinh, Trung tâm Khoa học Thần kinh
Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP HCM
