Hậu quả khó lường từ tin giả về tôm khô Cà Mau

Như Thanh Niên đã đưa tin, cơ quan chức năng tỉnh Cà Mau vừa triệu tập và xử lý một cá nhân vì hành vi đăng tải thông tin sai sự thật trên mạng xã hội. Người này đã phát tán một đoạn video bịa đặt rằng đặc sản tôm khô Cà Mau được làm từ cao su non. Dù người này đã thừa nhận hành vi câu view sai trái và gỡ bỏ clip, nhưng theo bạn đọc (BĐ), những tin giả như này gây hậu quả rất lớn đến thị trường, phá hoại nền kinh tế nước ta.

Công an Cà Mau xác định thông tin phát tán trên mạng xã hội như trong ảnh là thông tin sai sự thật

ẢNH: CHỤP MÀN HÌNH

Sự tàn phá khủng khiếp

Nhìn nhận về sự việc này, đông đảo BĐ cho rằng tin giả trong lĩnh vực thực phẩm có sức tàn phá vô cùng khủng khiếp. BĐ Phạm Minh Phương phân tích: "Người mua thực phẩm thường phản ứng rất nhanh với những chữ như "cao su", "hóa chất", "độc hại". Không phải ai cũng có điều kiện kiểm tra đúng sai, nên cách an toàn nhất là dừng mua trước đã. Tôi từng đặt mua tôm khô Cà Mau để dùng, gửi biếu người thân vì tin đặc sản vùng biển. Nhưng nếu đang chuẩn bị mua mà thấy một clip nói sản phẩm làm từ cao su non, dù sau đó có đính chính, tâm lý vẫn bị ảnh hưởng. Người bán có thể giải thích, cơ quan chức năng có thể xác minh, nhưng trong đầu người tiêu dùng đã có một vết "gợn". Tin giả về thực phẩm vì vậy nguy hiểm hơn nhiều tin giả khác; không chỉ làm người ta hiểu sai, mà làm người ta sợ. Một khi người mua sợ, họ sẽ tránh cả nhóm sản phẩm. Người tung tin sai phải hiểu rằng họ đang phá niềm tin, mà niềm tin trong chuyện ăn uống thì rất mong manh".

Đồng tình, BĐ Lưu Hương Giang bày tỏ: "Trong nhà có trẻ nhỏ nên tôi rất nhạy với các tin về thực phẩm. Thấy thông tin nào nói món ăn bị làm giả, có hóa chất hay chất lạ thì phản xạ đầu tiên là tránh ngay. Tôi nghĩ nhiều người tiêu dùng cũng vậy, không ai muốn đem sức khỏe gia đình ra thử. Bởi vậy, người đăng tin sai về thực phẩm gây hại lớn hơn họ tưởng. Họ làm người mua hoang mang, làm người bán mất khách, làm sản phẩm địa phương bị gắn với cảm giác không an toàn. Cần phân biệt rất rõ giữa cảnh báo có trách nhiệm và tung tin gây sốc. Cảnh báo có trách nhiệm phải có nguồn, có chứng cứ, có nơi tiếp nhận phản ánh. Còn lấy vài hình ảnh không rõ rồi gắn cho đặc sản một vùng là không thể chấp nhận".

Clip sai được dàn dựng "khéo", rất nguy hiểm

Sự tinh vi của đối tượng tung tin giả càng làm gia tăng mức độ nguy hiểm như ý kiến của BĐ Trần Ngọc Khánh: "Một clip sai mà được dàn dựng khéo thì nguy hiểm hơn rất nhiều so với một status nói bừa. Người xem thấy có hình ảnh minh họa, có cắt ghép, có cảnh sản phẩm bị bóp, bị kéo ra rồi nghe giải thích theo kiểu nửa thật nửa giả là tin ngay. Tài khoản đăng clip có thể xóa bài, khóa bình luận, xin lỗi hoặc im lặng, nhưng sự nghi ngại của khách hàng thì còn lâu mới mất. Đặc sản địa phương vốn sống nhờ niềm tin. Một khi niềm tin bị đánh trúng bằng nội dung giật gân, người bán thật rất khó kéo lại. Tôi mong ngoài phạt tiền, cần buộc cải chính bằng chính tài khoản đã đăng, trong thời lượng và phạm vi đủ lớn, để người từng xem tin giả cũng thấy được thông tin đúng".

Không những thế, theo BĐ, bất công lớn nhất chính là những "nhát dao" đâm vào sinh kế của người lao động và hộ kinh doanh nhỏ lẻ, lớn hơn là phá hoại nền kinh tế. "Có bán hàng đặc sản mới hiểu để khách hàng tin mình là khó thế nào. Mỗi khách mua lần đầu là phải giới thiệu nguồn hàng, cách bảo quản, phân biệt tôm ngon, tôm kém. Khách dùng thấy ổn mới quay lại. Niềm tin đó được "tích" từ từng đơn một, không phải tự nhiên mà có. Nhưng tin giả thì "phá" rất nhanh. Một clip nói tôm khô làm từ cao su non có thể khiến khách cũ cũng nhắn hỏi lại, khách mới thì khỏi mua luôn. Họ đâu biết cơ sở nào bị nói tới, cũng không đủ kiên nhẫn chờ kết luận. Nếu có gian dối thật, xin cứ kiểm tra và phạt nặng. Nhưng nếu là bịa đặt thì cũng phải phạt tương xứng. Đừng xem thường tổn thất tinh thần và uy tín", BĐ Phạm Duy thẳng thắn.

Bên cạnh đó, nhiều bạn đọc cũng cho rằng vai trò của cơ quan chức năng địa phương trong việc phản ứng nhanh với khủng hoảng truyền thông cũng được quan tâm đặc biệt. "Với những thông tin ảnh hưởng đến thương hiệu địa phương, nên có quy trình công bố rất nhanh: ai tiếp nhận phản ánh, ai kiểm tra, khi nào có kết quả, người dân xem ở đâu. Nếu có nghi vấn thật thì xử lý thật. Nếu là tin giả thì nói rõ là giả, kèm bằng chứng kiểm tra. Trong kinh doanh, sự chậm trễ đôi khi cũng là thiệt hại", BĐ Mai Hương góp ý.

Đối diện với nạn tin giả hoành hành, nhiều BĐ đề xuất áp dụng chế tài như làm rõ và xử lý nghiêm khắc, phạt tiền thật cao, thậm chí cả xử phạt hình sự...