Không phải lúc nào giải ngân hết vốn cũng là lựa chọn tối ưu - Ảnh: HỮU HẠNH
Theo các chuyên gia, cách phân bổ vốn quan trọng không kém việc chọn đúng cổ phiếu.
F0 nên phân bổ vốn ra sao?
Theo ông Nguyễn Tiên Phong - Giám đốc chi nhánh Công ty Chứng khoán ACB (ACBS) tại TP.HCM, việc xây dựng danh mục đầu tư chứng khoán không có công thức chung cho tất cả mọi người mà cần dựa trên khẩu vị rủi ro, khả năng chịu biến động và mục tiêu tài chính của từng cá nhân.
Tuy nhiên, với nhà đầu tư mới (F0) sở hữu 100 triệu đồng, ưu tiên hàng đầu vẫn là quản trị rủi ro và duy trì sự linh hoạt trước những diễn biến khó lường của thị trường.
Với khẩu vị thận trọng, khoảng 40 triệu đồng có thể phân bổ vào nhóm cổ phiếu vốn hóa lớn, 20 triệu đồng vào các quỹ ETF để đa dạng hóa danh mục, 30 triệu đồng gửi tiết kiệm hoặc đầu tư vào các tài sản thu nhập cố định ngắn hạn, trong khi 10 triệu đồng còn lại được giữ dưới dạng tiền mặt để chờ cơ hội.
Với nhà đầu tư có khẩu vị cân bằng, tỉ trọng cổ phiếu có thể nâng lên khoảng 70%, kết hợp giữa các doanh nghiệp đầu ngành và những lĩnh vực có triển vọng tăng trưởng dài hạn. Khoảng 15% danh mục dành cho các quỹ ETF và 15% còn lại giữ bằng tiền mặt nhằm tạo dư địa giải ngân khi thị trường điều chỉnh.
Đối với những người chấp nhận rủi ro cao, danh mục có thể tập trung nhiều hơn vào các doanh nghiệp tăng trưởng hoặc những nhóm ngành được kỳ vọng hưởng lợi từ xu hướng phát triển của nền kinh tế. Tuy nhiên, theo ông Phong, ngay cả trong trường hợp này, nhà đầu tư vẫn cần duy trì sự đa dạng hóa và không nên giải ngân toàn bộ nguồn vốn.
Đặc biệt, chuyên gia ACBS khuyến nghị F0 không nên sử dụng đòn bẩy tài chính trong năm đầu tiên tham gia thị trường. Theo ông, "rủi ro cao" nên đến từ việc lựa chọn các cơ hội đầu tư có tiềm năng tăng trưởng lớn hơn, thay vì vay margin để khuếch đại lợi nhuận.
Giữ tiền mặt cũng là một quyết định đầu tư
Ở góc độ quản lý tài sản, bà Hà Võ Bích Vân, chuyên gia tài chính tại Công ty Tư vấn đầu tư và Quản lý tài sản FIDT, cho rằng nhiều nhà đầu tư mới thường được khuyên không nên để tiền mặt nằm yên vì sẽ làm giảm cơ hội sinh lời. Tuy nhiên, trong thực tế, tiền mặt lại là một công cụ quản trị rủi ro rất quan trọng.
Theo bà Vân, phân bổ vốn thực chất là quá trình phân bổ rủi ro. Trước khi quyết định đầu tư vào bất kỳ loại tài sản nào, nhà đầu tư cần đánh giá cả yếu tố bên ngoài lẫn nội tại, bao gồm vị trí của nền kinh tế trong chu kỳ tăng trưởng và sức khỏe tài chính của bản thân.
Trong những giai đoạn kinh tế thuận lợi, dòng tiền dồi dào và triển vọng doanh nghiệp tích cực, nhà đầu tư có thể ưu tiên nhiều hơn cho các tài sản tăng trưởng. Ngược lại, khi thị trường còn nhiều bất định, việc duy trì tỉ trọng phòng thủ cao hơn thường là lựa chọn hợp lý.
Tuy nhiên, việc xác định chính xác nền kinh tế đang ở giai đoạn nào của chu kỳ không hề đơn giản. Ngay cả những nhà đầu tư giàu kinh nghiệm cũng phải theo dõi nhiều chỉ báo vĩ mô để đưa ra đánh giá. Vì vậy, F0 nên tham khảo thêm các báo cáo phân tích hoặc ý kiến từ các đơn vị tư vấn chuyên môn trước khi ra quyết định.
Bà Vân cũng lưu ý hồ sơ rủi ro của mỗi người không chỉ phản ánh mức độ chấp nhận rủi ro mà còn liên quan đến thu nhập, các nghĩa vụ tài chính và khả năng chịu đựng những giai đoạn thị trường biến động mạnh.
Theo chuyên gia FIDT, trong bối cảnh kinh tế còn nhiều bất định hoặc nhà đầu tư chưa có nhiều kinh nghiệm, việc duy trì tỉ trọng tiền mặt tương đối lớn là hoàn toàn cần thiết.
"Tiền mặt không chỉ giúp giảm rủi ro mà còn giúp nhà đầu tư giữ được sự chủ động. Nhiều người thua lỗ không phải vì lựa chọn sai tài sản, mà vì đã giải ngân gần hết nguồn vốn nên khi cơ hội thực sự xuất hiện lại không còn nguồn lực để tham gia", vị chuyên gia nhận định.
Theo bà Vân, tiền mặt không đơn thuần là tài sản đứng yên mà còn là công cụ quản trị rủi ro, đồng thời tạo ra sự linh hoạt để nhà đầu tư ứng phó với những giai đoạn thị trường biến động.
