Lãnh đạo CIA cho rằng các mô hình AI mạnh nhất có sức ảnh hưởng tương đương "vũ khí hạt nhân kỹ thuật số" giữa lúc Mỹ siết chặt quy trình phát hành.
Thông tin được John Ratcliffe, Giám đốc Cơ quan Tình báo Trung ương Mỹ (CIA) nói khi phát biểu tại hội nghị công nghệ do Amazon Web Services (AWS) tổ chức ở Washington hôm 30/6.
Ratcliffe nhấn mạnh, sự phát triển nhanh chóng của các công nghệ mới nổi đang làm thay đổi bản chất địa chính trị và "viết lại thực tế xung đột". Ông cảnh báo Mỹ phải hành động nhanh chóng vì các đối thủ cũng đang đẩy mạnh phát triển AI.
Giám đốc CIA nhắc lại, theo dõi công nghệ mới nổi là ưu tiên hàng đầu của ông kể từ khi nhậm chức 18 tháng trước. Ông cũng cáo buộc các đối thủ của Mỹ đang tìm cách "đánh cắp và thao túng" những tiến bộ của nước này vì mục đích và lợi ích riêng. Ông cho biết, CIA đang tích cực ứng dụng công nghệ của Mỹ, đồng thời tái tổ chức xoay quanh an ninh mạng, phát triển cả "thanh kiếm" lẫn "khiên chắn" để bảo vệ hạ tầng trọng yếu.
Giám đốc CIA John Ratcliffe tại Đồi Capitol ngày 5/1. Ảnh: AP
Theo AFP, phát biểu mới cho thấy Ratcliffe ủng hộ lập trường cứng rắn của chính quyền Tổng thống Donald Trump gần đây về việc kiểm soát việc phát hành mô hình AI tiên tiến.
Ngày 12/6, chính phủ Mỹ buộc Anthropic phải ngừng cung cấp quyền truy cập Fable 5 và Mythos 5, hai mô hình mạnh nhất của công ty, với công dân nước ngoài. Hai tuần sau, Bộ trưởng Thương mại Mỹ nói Anthropic đã phối hợp với chính phủ nhằm xử lý "những mối đe dọa liên quan đến các mô hình được đề cập" và cho phép mở quyền truy cập Mythos 5 với nhóm nhỏ công ty an ninh mạng nước này. Hôm 30/6, Anthropic cho biết đã được Bộ Thương mại Mỹ gỡ bỏ biện pháp kiểm soát xuất khẩu với Fable 5 và Mythos 5.
OpenAI, đối thủ của Anthropic, tuần trước cũng tuân thủ yêu cầu từ chính phủ Mỹ và hạn chế quyền tiếp cận mô hình mới nhất GPT-5.6, chỉ cho phép một số đối tác được phê duyệt sử dụng.
Theo Reuters, sự việc nhấn mạnh mối lo ngại ngày càng tăng ở Washington về rủi ro an ninh quốc gia mà những hệ thống AI mạnh có thể gây ra. Các nhà hoạch định chính sách đang thúc ép các công ty thiết lập biện pháp kiểm soát và bảo vệ xung quanh chúng. Bằng cách truy cập sớm những mô hình tiên tiến, giới chức Mỹ muốn xác định mối đe dọa trước khi chúng được triển khai rộng rãi.
Logo Anthropic hiển thị trên màn hình smartphone. Ảnh: Bảo Lâm
Ngoài Ratcliffe, nhiều chuyên gia cũng từng lên tiếng cảnh báo về sự nguy hiểm của AI. Cuối 2024, giáo sư Geoffrey Hinton tại Đại học Toronto (Canada), được mệnh danh là "Bố già AI", cho rằng có 10-20% khả năng AI sẽ hủy diệt nhân loại trong vòng ba thập kỷ tới.
Tháng 2 năm nay, giáo sư Stuart Russell tại Đại học California, Berkeley, cảnh báo các CEO công nghệ đang bị cuốn vào "cuộc chạy đua vũ trang AI", ngốn lượng tiền và năng lượng khổng lồ. Ông chỉ ra nguy cơ các hệ thống trí tuệ nhân tạo "chiếm quyền kiểm soát và nền văn minh nhân loại chịu tổn thất ngoài ý muốn".
Cuối tháng 4, Elon Musk, CEO SpaceX và Tesla, nhiều lần nhắc đến kịch bản AI có thể thành "kẻ hủy diệt" khi làm chứng tại tòa trong vụ kiện nhằm vào OpenAI. Tỷ phú này cho rằng "tình huống tệ nhất có thể là AI tiêu diệt tất cả chúng ta".
Tháng trước, Anthropic thậm chí kêu gọi các nhà phát triển AI hàng đầu cân nhắc thiết lập một cơ chế phối hợp để làm chậm hoặc tạm dừng quá trình phát triển toàn cầu nếu AI bắt đầu tự cải tiến với tốc độ vượt sức quản lý rủi ro của xã hội. Startup này nhận định, AI với khả năng tự cải tiến sẽ là bước phát triển lớn trong lịch sử công nghệ, nhưng cũng làm tăng nguy cơ con người mất quyền kiểm soát.
Thu Thảo tổng hợp
