'Nghị quyết 57 tạo ra sự chuyển biến mang tính hệ thống'

Hà NộiÔng Nguyễn Hải Ninh, Chánh văn phòng Trung ương Đảng nhận định, Nghị quyết 57 đang tạo sức ép, đồng thời là động lực thúc đẩy cải cách trên nhiều lĩnh vực.

Thông tin được Chánh văn phòng Trung ương Đảng nêu trong Báo cáo tóm tắt một năm sáu tháng thực hiện Nghị quyết 57 của Bộ Chính trị, tại hội nghị sơ kết tổ chức chiều 1/7. Hội nghị diễn ra trực tiếp tại Hà Nội kết hợp trực tuyến tới 3.662 điểm cầu tại các bộ, ban, ngành, đoàn thể Trung ương và trụ sở của các tỉnh, thành phố, trụ sở xã, phường, đặc khu trên toàn quốc với 568.384 đại biểu tham dự. Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm, Trưởng Ban Chỉ đạo Trung ương phát triển khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số, chủ trì hội nghị.

Báo cáo nêu, một trong những thay đổi rõ nét nhất sau hơn một năm triển khai Nghị quyết 57 là việc hoàn thiện thể chế. Trong đó, hơn 400 văn bản liên quan đến khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số đã được các cơ quan xây dựng và trình cấp có thẩm quyền ban hành. Trong đó có 13 văn bản của Ban Bí thư, 30 luật, hơn 170 văn bản quy phạm pháp luật của Thủ tướng và hơn 80 thông tư.

Đi cùng số lượng văn bản là sự thay đổi trong cách xây dựng chính sách. Tư duy quản lý khoa học chuyển từ quản lý hoạt động sang kiến tạo hệ sinh thái đổi mới sáng tạo. Nhiều cơ chế đột phá như thử nghiệm có kiểm soát, khoán chi, chấp nhận rủi ro trong nghiên cứu khoa học, chính sách về sở hữu trí tuệ, thương mại hóa kết quả nghiên cứu hay thu hút nhân tài đã được ban hành.

Ở cấp địa phương, Hà Nội bố trí ngân sách vượt mức 3% cho khoa học công nghệ. TP HCM thành lập Quỹ đầu tư mạo hiểm với vốn ban đầu 500 tỷ đồng, hướng tới quy mô 5.000 tỷ đồng.

Theo ông Ninh, Nghị quyết 57 đã mở ra một giai đoạn phát triển mới của đất nước. Ý nghĩa lớn nhất không chỉ nằm ở các kết quả cụ thể, mà ở việc xác lập một mô hình phát triển mới. Trong đó, khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số trở thành động lực chủ yếu, từng bước thay thế mô hình phát triển dựa vào vốn, tài nguyên và lao động chi phí thấp. "Đây là sự chuyển đổi tư duy phát triển có tính nền tảng".

Các đại biểu tham dự hội nghị toàn quốc sơ kết 1 năm 6 tháng triển khai thực hiện Nghị quyết số 57, chiều 1/7. Ảnh: VGP/Nhật Bắc

Tác động lan tỏa

Trong báo cáo, ông Nguyễn Hải Ninh cũng nêu những minh chứng cho thấy Nghị quyết 57 tạo ra sự chuyển biến mang tính hệ thống trong nền quản trị quốc gia. Lần đầu tiên, khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số không còn được xem là lĩnh vực chuyên ngành, mà trở thành nhiệm vụ của toàn bộ hệ thống chính trị.

Từ Trung ương đến địa phương, từ khu vực công đến doanh nghiệp, từ xây dựng thể chế đến tổ chức thực thi đang được điều chỉnh theo tư duy số, tư duy đổi mới và tư duy phát triển dựa trên dữ liệu.

Những thay đổi này đã phản ánh qua nhiều kết quả cụ thể. Cổng Dịch vụ công quốc gia hiện tích hợp 3.475 thủ tục hành chính. Riêng năm 2025, hệ thống ước tính giúp tiết kiệm khoảng 840 tỷ đồng ở Trung ương và 4.800 tỷ đồng tại địa phương.

Ở cấp địa phương, tỷ lệ hồ sơ trực tuyến đạt 93,5%, số hóa hồ sơ đạt 88% và tái sử dụng dữ liệu đạt 96%, trong khi tại các bộ, ngành, tỷ lệ này lần lượt là 34,2%, 19,2% và 5,3%.

Phong trào "Bình dân học vụ số" năm 2026 đã tổ chức 105 lớp học trực tuyến với hơn 880.000 lượt học, giảm gần 80% chi phí. Khóa học trực tuyến đại chúng mở đã có 26.900 cán bộ cấp xã hoàn thành, đạt 75%.

Chánh Văn phòng Trung ương Đảng Nguyễn Hải Ninh báo cáo tại Hội nghị. Ảnh: VGP/Nhật Bắc

Báo cáo cũng cho thấy kinh tế số tiếp tục phát triển. Tỷ trọng giá trị tăng thêm của kinh tế số trong GDP năm 2025 đạt 14%. Quy mô thương mại điện tử đạt 31 tỷ USD, tăng 20%, dự kiến vượt 60 tỷ USD vào năm 2030. Doanh thu của bốn sàn thương mại điện tử lớn ước đạt 430.000 tỷ đồng, tăng 34,7%.

Về xã hội số, tỷ lệ người trưởng thành có tài khoản thanh toán đạt gần 89%. Việc xác thực sinh trắc học tại 18 cảng hàng không đã phục vụ khoảng 1,4 triệu lượt khách, ước tiết kiệm khoảng 7.700 tỷ đồng mỗi năm. Hơn 12.400 cơ sở y tế sử dụng căn cước công dân thay thẻ bảo hiểm y tế giấy; hình thành 2,5 triệu bệnh án điện tử.

Ở lĩnh vực khoa học và công nghệ, cả nước hiện có 16 phòng thí nghiệm trọng điểm quốc gia và 184 phòng thí nghiệm tại các trường đại học. Năm 2025, số đơn đăng ký quyền bảo hộ tăng 33%, số đối tượng được chuyển nhượng tăng 107,3%. Cổng Sáng kiến đã tiếp nhận 67 hồ sơ; sàn giao dịch khoa học và công nghệ kết nối 14 sàn địa phương với khoảng 4.800 sản phẩm.

Tháng 4/2026, Thủ tướng ban hành danh mục gồm 10 nhóm công nghệ chiến lược, 30 nhóm sản phẩm và giao 20 bài toán lớn cho các bộ, ngành thực hiện. Trong nước đã bước đầu có doanh nghiệp nghiên cứu, ứng dụng các công nghệ như 5G, truy xuất nguồn gốc, UAV, robot và y sinh học.

Hợp tác quốc tế cũng được mở rộng. Năm 2025, Việt Nam ký 45 cam kết, thỏa thuận về khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số. Sáu tháng đầu năm 2026, 70 cam kết hợp tác mới được ký kết.

Các nội dung hợp tác tập trung vào những lĩnh vực công nghệ cao như AI, bán dẫn, công nghệ lượng tử, công nghệ sinh học, năng lượng và hạ tầng số. Hai doanh nghiệp công nghệ là Nvidia và Qualcomm đã lập trung tâm nghiên cứu và phát triển (R&D) tại Việt Nam.

Nghị quyết 57 đã nâng cao vị thế và khả năng tham gia của Việt Nam trong các xu thế công nghệ toàn cầu. "Việt Nam không chỉ tiếp cận mà đang chủ động tham gia vào các lĩnh vực công nghệ chiến lược như trí tuệ nhân tạo, bán dẫn, dữ liệu, công nghệ số và đổi mới sáng tạo", báo cáo nhận định.

Ông Nguyễn Hải Ninh cho rằng, những nền tảng quan trọng đã được tạo lập sau một năm sáu tháng triển khai Nghị quyết 57. Tuy nhiên, thành công cuối cùng phụ thuộc vào khả năng chuyển hóa các chủ trương thành kết quả thực chất. Theo ông, thách thức lớn nhất hiện nay không còn là điểm nghẽn về thể chế, mà là năng lực thực thi; tháo gỡ các điểm nghẽn về tư duy, hành động.

Trọng Đạt