Điểm tựa tinh thần của nhiều thế hệ giáo dân
Một buổi chiều giữa tháng 7.2026, phóng viên Báo Thanh Niên ghé đền Đức Mẹ Hằng Cứu Giúp (hay còn gọi nhà thờ Dòng Chúa Cứu Thế hoặc nhà thờ Kỳ Đồng, thuộc giáo hạt Gia Định, Tổng giáo phận TP.HCM) tọa lạc ở đường Kỳ Đồng, phường Nhiêu Lộc (quận 3 cũ, TP.HCM).
Toàn cảnh nhà thờ Dòng Chúa Cứu Thế hay còn gọi nhà thờ Kỳ Đồng (ở quận 3 cũ, TP.HCM)
ẢNH: BÙI QUỐC HOÀNG
Giữa lối vào nhà thờ, chúng tôi bắt gặp bà Lê Thị An (78 tuổi) là giáo dân ở đây. Vì không còn con cái, một thân một mình bà mưu sinh bằng nghề bán vé số.
Bà An cho hay mỗi lần đi ngang đường Kỳ Đồng, bà đều ghé vào nhà thờ, thắp một nén nhang rồi ngồi lại ít phút như tìm một điểm tựa tinh thần.
Bà An đến nhà thờ Kỳ Đồng
ẢNH: HÀ THƯƠNG
Nhà thờ Dòng Chúa Cứu Thế đã trải qua hành trình hơn nửa thế kỷ.
Theo lược sử ghi lại ở nhà thờ, trước khi giáo xứ được thành lập, các cha Dòng Chúa Cứu Thế đã thực hiện mục vụ lời chúa và ban các bí tích cho giáo dân lui tới nhà nguyện.
Giáo dân đến dự lễ ở nhà thờ Dòng Chúa Cứu Thế
ẢNH: HÀ THƯƠNG
Công việc mục vụ trở nên dồi dào và sinh động hơn khi thánh đường Đức Mẹ Hằng Cứu Giúp được khởi công vào 10.1952 và khánh thành, cung hiến vào 20.12.1953.
Nhà thờ Kỳ Đồng được bao quanh với nhiều cây xanh
ẢNH: BÙI QUỐC HOÀNG
Đến khoảng năm 1960, số lượng giáo dân quy tụ quanh đền Đức Mẹ ngày một đông đúc. Dù định cư sát bên thánh đường mới, họ lại gặp nhiều trở ngại trong việc nhận các bí tích và quản trị mục vụ do khoảng cách khá xa các giáo xứ hiện hữu lúc bấy giờ như: Tân Định, Chợ Đũi hay Hòa Hưng.
Nhận thấy thực tế này, cha sở giáo xứ Tân Định đã chủ động đề nghị các linh mục tại tu viện Dòng Chúa Cứu Thế Sài Gòn tiếp nhận chăm sóc mục vụ cho cộng đoàn nơi đây như một giáo xứ.
Tháp chuông nhà thờ Kỳ Đồng vươn cao giữa những hàng cây cổ thụ và các công trình hiện đại của TP.HCM
ẢNH: HÀ THƯƠNG - BÙI QUỐC HOÀNG
Sau nhiều năm chuẩn bị, Đức Tổng giám mục Phaolô Nguyễn Văn Bình quyết định thành lập một giáo xứ mới, đồng thời ủy thác quyền coi sóc cho Phụ tỉnh Dòng Chúa Cứu Thế Việt Nam.
Người dân dự thánh lễ ở nhà thờ Dòng Chúa Cứu Thế
ẢNH: HÀ THƯƠNG
Về văn kiện khai sinh, giáo xứ Đức Mẹ Hằng Cứu Giúp chính thức được thành lập thông qua bản ký kết ngày 12.3.1963 giữa đại diện Tổng giáo phận Sài Gòn (linh mục Phaolô Lê Trung Thịnh) và đại diện Phụ tỉnh Dòng Chúa Cứu Thế Việt Nam (linh mục Gioan Nguyễn Văn Thịnh).
Đền Đức Mẹ Hằng Cứu giúp khánh thành năm 1953
ẢNH: HÀ THƯƠNG
Đền Đức Mẹ Hằng Cứu Giúp chính thức trở thành nhà thờ giáo xứ, gánh vác song song 2 sứ mạng: vừa là trung tâm hành hương kính Đức Mẹ Hằng Cứu Giúp của cả vùng, vừa là nơi cử hành các mục vụ thường nhật cho cộng đoàn giáo dân sở tại.
Ấn tượng kiến trúc nhà thờ Dòng Chúa Cứu Thế
Không giống như các nhà thờ có kiến trúc gothic cao lớn ở TP.HCM, nhà thờ Dòng Chúa Cứu Thế lại thấp hơn, nổi bật với gam màu trắng cùng hệ thống ngói đỏ cam nhiều lớp xếp chồng lên nhau. Nhà thờ không có hoa văn hay phù điêu phức tạp nào, mà mang vẻ đẹp đơn giản, nhẹ nhàng, thanh lịch.
Nhà thờ Dòng Chúa Cứu Thế là điểm hành hương và sinh hoạt tôn giáo của đông đảo giáo dân thuộc Tổng giáo phận TP.HCM
ẢNH: HÀ THƯƠNG
Đến nay, phía cuối nhà thờ vẫn còn lưu giữ tấm bia đá khắc dòng chữ Latin "Tabernaculum Dei Cum Hominibus" với ý nghĩa: "Đây là nhà tạm của Thiên Chúa ở cùng nhân loại", ghi dấu ngày khánh thành thánh đường.
Linh mục cử hành thánh lễ bên trong nhà thờ Kỳ Đồng
ẢNH: HÀ THƯƠNG
Theo ông Vũ Minh Nghĩa, Chủ tịch Hội đồng Mục vụ giáo xứ, ngôi thánh đường cũng đã trải qua nhiều đợt tu sửa, từ việc sơn lại tường, gia cố kết cấu cho đến thay mới hệ thống mái ngói để giữ gìn vẻ trang nghiêm theo thời gian.
"Hơn 10 năm đảm nhiệm công việc, tôi chưa thấy khó khăn nào quá lớn. Một phần vì mình được phục vụ đức tin, phần khác vì khi có việc chung, giáo dân luôn sẵn sàng chung tay, hỗ trợ hết mình", ông Vũ Minh Nghĩa nói.
Nhà thờ Dòng Chúa Cứu Thế ở TP.HCM nhìn từ trên cao
ẢNH: BÙI QUỐC HOÀNG
Chiều dần buông trên đường Kỳ Đồng, dòng người vẫn lặng lẽ đến dự thánh lễ, có người ngồi vài phút trước tượng Đức Mẹ để tìm chút bình yên sau một ngày mưu sinh vất vả.
Giữa đổi thay của TP.HCM, nhà thờ Dòng Chúa Cứu Thế vẫn trở thành nơi gìn giữ đức tin, sẻ chia và hy vọng hơn 70 năm qua.
