Phóng noãn không phải là nhiệm vụ duy nhất của buồng trứng - Ảnh: SCIENCE PHOTO LIBRARY
Nghiên cứu, do các nhà khoa học tại Đại học Northwestern (Mỹ) dẫn đầu, cho thấy sau khi chấm dứt chức năng sinh sản, buồng trứng vẫn tiếp tục hoạt động ở cấp độ phân tử và có thể ảnh hưởng đến quá trình lão hóa của toàn cơ thể.
Trước đây giới khoa học cho rằng sau mãn kinh, buồng trứng không còn phóng noãn, lượng hormone sinh dục giảm mạnh và gần như không còn chức năng đáng kể. Tuy nhiên những thay đổi của buồng trứng ở giai đoạn này vẫn chưa được hiểu rõ.
Để hiểu hơn, nhóm nghiên cứu đã phân tích buồng trứng của chuột ở ba giai đoạn khác nhau trong vòng đời, tương ứng với thời kỳ sinh sản, giai đoạn chuyển tiếp và sau khi kết thúc khả năng sinh sản.
Một buồng trứng được quan sát dưới kính hiển vi để đánh giá cấu trúc mô, trong khi buồng trứng còn lại được giải trình tự RNA nhằm xác định những gene nào vẫn đang hoạt động và tạo ra protein.
Kết quả cho thấy các cấu trúc liên quan đến sinh sản suy giảm theo tuổi. Chuột già có ít nang trứng hơn, đồng thời cấu trúc mô và collagen trong buồng trứng cũng thay đổi đáng kể.
Theo ScienceAlert ngày 2-7, điều bất ngờ là buồng trứng không ngừng hoạt động mà có sự thay đổi rõ rệt trong mô hình hoạt động của gene. Những gene từng phục vụ chức năng sinh sản dần nhường chỗ cho các gene liên quan đến miễn dịch và phản ứng viêm.
Các mẫu mô sau giai đoạn sinh sản còn xuất hiện nhiều tế bào miễn dịch hơn, bao gồm tế bào lympho T, đại thực bào và các tế bào khổng lồ đa nhân - những thành phần thường tham gia vào phản ứng miễn dịch và sửa chữa mô.
Điều này cho thấy buồng trứng sau mãn kinh có thể chuyển từ vai trò sinh sản sang hoạt động như một cơ quan mang đặc tính miễn dịch.
Các nhà khoa học lưu ý rằng kết quả trên chuột chưa thể khẳng định hoàn toàn điều gì đang xảy ra ở người. Tuy nhiên do chuột và con người có nhiều điểm tương đồng về tiến hóa, nghiên cứu cung cấp những manh mối quan trọng về chức năng chưa được biết đến của buồng trứng.
Nếu được xác nhận ở người, phát hiện này có thể làm thay đổi cách giới y học nhìn nhận sức khỏe phụ nữ sau mãn kinh, đồng thời giúp đánh giá kỹ hơn những tác động lâu dài của việc cắt bỏ buồng trứng đối với quá trình lão hóa và hệ miễn dịch.
Nghiên cứu công bố trên tạp chí Molecular Human Reproduction.
