Phó chủ tịch UBND tỉnh Khánh Hòa Trịnh Minh Hoàng phát biểu tại hội thảo về bảo tồn chim yến gắn với phát triển bền vững thương hiệu Yến sào Khánh Hòa - Ảnh: NGUYỄN HOÀNG
Tại hội thảo, ông Phạm Kim Đăng - Phó cục trưởng Cục Chăn nuôi và Thú y, Bộ Nông nghiệp và Môi trường - cho rằng yến sào của Việt Nam được đánh giá có chất lượng hàng đầu Đông Nam Á.
Sau khi Việt Nam và Trung Quốc ký nghị định về xuất khẩu tổ yến, dư địa tăng trưởng của ngành yến trong những năm tới được đánh giá là rất lớn, đến tháng 4-2026 đã có 20 doanh nghiệp được Hải quan Trung Quốc phê duyệt xuất khẩu chính ngạch tổ yến thô và tổ yến sạch.
"Một ngành hàng quan trọng như yến sào lại chưa có đề án chiến lược phát triển, phải xây dựng đề án, từ đó mới có nguồn lực" - ông Đăng nhận định
Liên quan đến bảo vệ quần thể chim yến, ông Tống Ngọc Chung - Trưởng Phòng Quản lý bảo vệ rừng, Chi cục trưởng Chi cục Kiểm lâm vùng IV - đánh giá hiện nay quần thể chim yến hoang dã đang chịu nhiều áp lực đến từ việc săn bắt, mua bán, vận chuyển trái phép.
Ông nói lực lượng kiểm lâm không thể có mặt mọi lúc mọi nơi, mà cần phải có sự phối hợp của người dân mới bảo vệ chim yến hiệu quả. Thời gian tới kiểm lâm sẽ kết hợp giữa pháp luật, công nghệ và dữ liệu, ứng dụng GPS, drone, camera giám sát và hệ thống tiếp nhận phản ánh liên quan đến săn bắt chim yến nhằm nâng cao hiệu quả quản lý.
Liên quan đến nội dung này, ông Võ Văn Công - Phó giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường Khánh Hòa - đề xuất Bộ Nông nghiệp và Môi trường cần nâng mức độ bảo vệ chim yến trong hệ thống pháp luật để tăng cường cơ sở pháp lý, chế tài xử lý các hành vi săn bắt chim yến.
Một hũ yến giả thương hiệu Yến sào Khánh Hòa - Ảnh: NGUYỄN HOÀNG
Tại hội thảo, nói về nội dung xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ trong lĩnh vực sản phẩm yến sào, bà Trịnh Thị Hồng Vân - Chủ tịch hội đồng thành viên Công ty TNHH Nhà nước một thành viên Yến sào Khánh Hòa - thông tin hiện nay tình trạng trên không chỉ gây thiệt hại trực tiếp cho chủ sở hữu nhãn hiệu, mà còn ảnh hưởng đến người tiêu dùng và môi trường cạnh tranh.
Bà kiến nghị cần chuyển từ xử lý từng vụ việc sang quản trị tài sản sở hữu trí tuệ và quản trị rủi ro thương hiệu theo hướng chủ động, đẩy mạnh trí tuệ nhân tạo trong giám sát, cảnh báo sớm hành vi xâm phạm trên môi trường số.
Học tập kinh nghiệm phát triển yến sào từ các quốc gia
TS Nguyễn Mạnh Hà - Giám đốc Trung tâm Bảo tồn thiên nhiên và Phát triển - cho biết Việt Nam có thể học tập kinh nghiệm phát triển đàn chim yến ở các nước như Malaysia, Indonesia, Thái Lan...
Ông cho rằng cần phải nâng cao chế tài xử lý vi phạm phù hợp với các hành vi xâm hại chim yến, phải quy hoạch nhà yến nghiêm túc, gắn với sức tải sinh thái, bảo vệ sinh cảnh.
Để ngành yến sào bền vững, theo ông, nên xây dựng thị trường nội địa lành mạnh trước khi đẩy mạnh xuất khẩu, đầu tư chế biến sâu, đa dạng hóa thị trường xuất khẩu.
