TP HCMChị Hoa, 26 tuổi, đau tức ngực, tim đập nhanh, chóng mặt tưởng nhồi máu cơ tim hay đột quỵ, song bác sĩ chẩn đoán rối loạn tâm thần.
Chị Hoa đau tai, ù tai, được chẩn đoán viêm tai giữa và viêm xương chũm, điều trị ngoại trú. Khi xuất hiện cảm giác hồi hộp, đau ngực hoặc chóng mặt, chị nghi bị nhồi máu cơ tim hay đột quỵ nên đến bệnh viện khám.
ThS.BS Nguyễn An Khải, Đơn vị Tâm thần, Trung tâm Khoa học Thần kinh, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP HCM, cho biết chị Hoa tỉnh táo, tiếp xúc tốt nhưng khí sắc hơi trầm, vẻ mặt lo âu. Người bệnh thường xuyên bị đau thắt ngực kiểu siết chặt kéo dài khoảng 10 giây, kèm hồi hộp, tim đập nhanh, tê tay chân và cảm giác mất kiểm soát.
Kết quả chụp MRI não và mạch máu não của người bệnh không ghi nhận bất thường. Siêu âm tim, chụp CT động mạch vành, siêu âm động mạch chủ đều trong giới hạn bình thường, không phát hiện rối loạn nhịp tim nguy hiểm.
Bác sĩ chẩn đoán người bệnh mắc chứng rối loạn hoảng sợ (panic disorder) kèm rối loạn giấc ngủ, lo âu kéo dài. Bác sĩ giải thích nhiều người khi lên cơn hoảng sợ thường tin rằng mình đang bị nhồi máu cơ tim, đột quỵ hoặc mắc bệnh lý nghiêm trọng. Thực tế, đây là phản ứng báo động quá mức của não bộ trước cảm giác lo âu.
Khi não nhận định cơ thể đang gặp nguy hiểm, hệ thần kinh giao cảm được kích hoạt, giải phóng các hormone căng thẳng như adrenaline khiến tim đập nhanh, tăng nhịp thở, căng cơ, thay đổi cảm giác toàn thân. Người bệnh có thể đau ngực, khó thở, chóng mặt, tê tay chân, vã mồ hôi.
"Các triệu chứng này là có thật, không phải do người bệnh tưởng tượng", bác sĩ Khải nói, thêm rằng nguyên nhân không ở tim hay não mà do rối loạn trong cơ chế xử lý căng thẳng của hệ thần kinh.
Theo bác sĩ Khải, các bệnh lý tai mũi họng của chị Hoa là yếu tố khởi phát khiến người bệnh liên tục chú ý đến cơ thể. Mỗi lần xuất hiện cảm giác khó chịu, người bệnh diễn giải theo hướng tiêu cực và lo sợ bệnh nặng. Chính suy nghĩ này tiếp tục kích hoạt phản ứng căng thẳng, làm tim đập nhanh hơn, chóng mặt, khiến cơn hoảng sợ ngày càng dữ dội.
Áp lực công việc, căng thẳng kéo dài, thiếu ngủ... cũng có thể trở thành yếu tố khởi phát các cơn hoảng sợ ở người có "cơ địa" hay lo âu. Thói quen liên tục tra cứu thông tin sức khỏe trên mạng cũng có thể khiến nhiều người trở nên nhạy cảm hơn với các thay đổi của cơ thể. Người bệnh dễ rơi vào vòng xoắn bệnh lý: càng lo càng có triệu chứng, càng có triệu chứng càng sợ mắc bệnh nặng.
Sau khi được đánh giá toàn diện, chị Hoa được điều trị đa mô thức, gồm giáo dục tâm lý, can thiệp nhận thức - hành vi, thuốc điều trị lo âu phù hợp, hỗ trợ giấc ngủ, điều trị các bệnh lý tai mũi họng đi kèm và thực hiện kích thích từ trường xuyên sọ (rTMS). Đây là phương pháp sử dụng từ trường tác động lên các vùng não liên quan đến điều hòa cảm xúc và lo âu, hỗ trợ cải thiện chức năng thần kinh, giảm mức độ căng thẳng, cải thiện giấc ngủ, từ đó góp phần kiểm soát các cơn hoảng sợ.
Bác sĩ giải thích cho người bệnh hiểu cơ chế hình thành cơn hoảng sợ, hướng dẫn nhận diện các dấu hiệu khởi phát, giảm hành vi liên tục kiểm tra cơ thể và điều chỉnh những suy nghĩ bi quan về sức khỏe.
Sau điều trị, chị Hoa giảm lo âu rõ rệt, ngủ ngon hơn, các triệu chứng hồi hộp, đau ngực, chóng mặt giảm. Chị tiếp tục dùng thuốc, tái khám định kỳ, kiểm soát căng thẳng để hạn chế nguy cơ tái phát.
Bác sĩ Khải đang tư vấn cho chị Hoa trong lần tái khám. Ảnh: Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh
Bác sĩ Khải cho biết rối loạn hoảng sợ là bệnh lý tâm thần thường gặp nhưng dễ bị bỏ sót vì các triệu chứng giống nhiều bệnh nội khoa. Người bệnh đi khám tim mạch, hô hấp hoặc thần kinh nhiều lần do đau ngực, hồi hộp, khó thở, chóng mặt nhưng kết quả đều bình thường.
Người bệnh nên đi khám khi xuất hiện các dấu hiệu như lo âu kéo dài, mất ngủ, thường xuyên hồi hộp tim đập nhanh, đau ngực không rõ nguyên nhân... Điều trị sớm giúp kiểm soát hiệu quả triệu chứng, cải thiện chất lượng cuộc sống, ngăn bệnh tiến triển mạn tính.
Trọng Nghĩa
Độc giả đặt câu hỏi về bệnh thần kinh tại đây để bác sĩ giải đáp
