Sáng 18.7, Hiệp hội Y học TP.HCM tổ chức hội nghị khoa học thường niên “sức khỏe tâm thần: góc nhìn từ đa chuyên khoa”.
Phát biểu khai mạc, PGS-TS-BS Nguyễn Thị Ngọc Dung, Chủ tịch Hiệp hội Y học TP.HCM, cho biết gánh nặng các vấn đề sức khỏe tâm thần đang gia tăng trong bối cảnh xã hội nhiều biến động, áp lực công việc, cuộc sống và thay đổi nhanh về lối sống.
PGS-TS-BS Nguyễn Thị Ngọc Dung, Chủ tịch Hiệp hội Y học TP.HCM phát biểu tại chương trình
ẢNH: HOÀI NHIÊN
“Các bệnh rối loạn lo âu, trầm cảm, căng thẳng kéo dài có xu hướng phổ biến hơn và ngày càng trẻ hóa. Nếu không được nhận diện, chẩn đoán, can thiệp kịp thời, những rối loạn này không chỉ ảnh hưởng đến chất lượng sống của người bệnh mà còn tạo gánh nặng cho hệ thống y tế và xã hội”, bà Ngọc Dung cho hay.
Bà Dung nhấn mạnh, ngành y cần chuyển từ tư duy điều trị khi bệnh đã rõ sang chủ động phòng ngừa, tư vấn, hỗ trợ tâm lý và chăm sóc toàn diện cả thể chất lẫn tinh thần.
Bác sĩ Chu Thị Dung, Trưởng khoa Tâm lý y học, Bệnh viện Tâm thần TP.HCM, cho biết theo Tổ chức Y tế thế giới (WHO), khoảng 1/4 dân số có thể gặp vấn đề sức khỏe tâm thần trong cuộc đời. Đại dịch Covid-19 cũng làm gia tăng đáng kể các rối loạn lo âu, trầm cảm và liên quan đến stress.
Bác sĩ Chu Thị Dung, Trưởng khoa Tâm lý y học, Bệnh viện Tâm thần TP.HCM phát biểu tại chương trình
ẢNH: HOÀI NHIÊN
Bác sĩ Dung nhấn mạnh, các vấn đề sức khỏe tâm thần ngày càng xuất hiện nhiều ở trẻ em, thanh thiếu niên; trong khi già hóa dân số làm gia tăng trầm cảm và sa sút trí tuệ ở người cao tuổi.
Tại Việt Nam, ước tính khoảng 15% dân số Việt Nam (tương đương khoảng 15 triệu người) mắc ít nhất 1 trong 10 rối loạn tâm thần phổ biến. Trong đó, trầm cảm chiếm 2,8%, lo âu 2,6% và tâm thần phân liệt 0,4%, lạm dụng chất 4 - 5% (việc sử dụng bất kỳ các chất nào nhằm mục đích thay đổi cảm xúc - PV).
Sức khỏe tâm thần của thanh thiếu niên đặc biệt đáng lưu ý. Khảo sát năm 2022 cho thấy 21,7% thanh thiếu niên Việt Nam gặp ít nhất một vấn đề sức khỏe tâm thần. Lo âu chiếm tỷ lệ cao nhất, 18,6%; tiếp đến là trầm cảm, 4,3%.
Đối với người cao tuổi, khoảng 14% người từ 70 tuổi trở lên mắc một rối loạn tâm thần, chủ yếu là trầm cảm và lo âu; khoảng 8,8% sống chung với sa sút trí tuệ.
Theo bác sĩ Dung, các vấn đề sức khỏe tâm thần có thể liên quan đến áp lực học tập, kỳ vọng của gia đình, áp lực công việc, nhịp sống hối hả, thiếu thời gian nghỉ ngơi. Khủng hoảng kinh tế, dịch bệnh và thiên tai cũng có thể gây bất an, căng thẳng kéo dài.
Việc tương tác trên mạng xã hội nhiều hơn giao tiếp trực tiếp có thể làm tăng tâm lý so sánh, giảm sự tự tin, dẫn đến lo âu, trầm cảm, mất ngủ và cô đơn. Ngoài ra, nghèo đói, lạm dụng rượu, bạo lực gia đình, thiếu sự hỗ trợ xã hội cùng việc dễ tiếp cận ma túy, chất cấm cũng làm tăng nguy cơ gặp các vấn đề sức khỏe tâm thần.
Rối loạn tâm thần không chỉ ảnh hưởng đến cảm xúc mà còn tác động đến suy nghĩ, hành vi, khả năng học tập, làm việc và duy trì các mối quan hệ. Người bệnh có thể mất ngủ, giảm tập trung, thu mình và suy giảm hiệu quả học tập, làm việc.
Theo bác sĩ Dung, điều trị hiện nay không chỉ nhằm giảm triệu chứng mà hướng đến chăm sóc toàn diện. Tùy tình trạng, người bệnh có thể được điều trị bằng thuốc, kết hợp tâm lý trị liệu và sự đồng hành của gia đình, cộng đồng.
Hội nghị khoa học thường niên "Sức khỏe tâm thần: góc nhìn từ đa chuyên khoa" quy tụ nhiều chuyên gia giàu kinh nghiệm đến từ Sở Y tế TP.HCM, Bệnh viện Tâm thần TP.HCM, Trường đại học Y khoa Phạm Ngọc Thạch, Đại học Khoa học Sức khỏe và Bệnh viện Đại học Y Dược TP.HCM...
