Không quan trọng là ăn muối hay nước mắm mà là cần kiểm soát lượng natri nạp vào cơ thể, tránh lạm dụng làm tăng nguy cơ bệnh tật.
Muối và nước mắm là hai gia vị phổ biến trong bữa ăn người Việt, tùy theo sở thích từng người để lựa chọn. Đối với sức khỏe, "nguyên tắc cốt lõi không phải là chọn muối hay chọn nước mắm, mà là kiểm soát tổng lượng natri bạn nạp vào cơ thể mỗi ngày", PGS.TS Nguyễn Duy Thịnh, nguyên cán bộ Viện Công nghệ sinh học và Thực phẩm, Đại học Bách khoa Hà Nội, nói. Bởi, thói quen ăn quá nhiều muối hay chấm nước mắm quá mặn đều gây hại.
Theo khuyến nghị của Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), một người trưởng thành chỉ nên tiêu thụ dưới 5 g muối/ngày (tương đương với dưới 2.000 mg Natri). Ước tính, 5 g muối tương đương với khoảng 2,5 thìa nước mắm hoặc 1,5 thìa bột canh hay hai thìa hạt nêm.
Thực tế, hầu hết gia đình Việt đều đang tiêu thụ lượng muối vượt xa ngưỡng an toàn trên. Nhiều nghiên cứu cho thấy, trung bình một người Việt đang ăn lượng muối cao gần gấp đôi khuyến nghị, dao động khoảng từ 8 - 10 g/ngày.
TS Lê Thị Hương Giang (Trưởng khoa Dinh dưỡng, Bệnh viện 19-8, Bộ Công an) cho biết, một chén nước mắm nguyên chất dung tích từ 30 - 50 ml có chứa khoảng 1.500 - 3.000 mg Natri. Con số này đã xấp xỉ, thậm chí vượt quá tổng lượng Natri mà WHO khuyến nghị cho một người trong cả một ngày (dưới 2.000 mg).
Như vậy, khi lạm dụng muối hay nước mắm đều khiến cơ thể phải nạp lượng lớn natri. Nhiều người lầm tưởng nước mắm pha nhạt, nên thường chấm đẫm, chấm nhiều. Song, nếu không kiểm soát thói quen này, cơ thể sẽ rất dễ rơi vào tình trạng quá tải muối, dẫn đến các nguy cơ về tim mạch, huyết áp và thận.
Do đó, "thay vì cố gắng thay thế hoàn toàn gia vị này bằng gia vị kia, giải pháp tối ưu nhất cho sức khỏe là bạn nên chủ động ưu tiên nêm nếm nhạt, giảm bớt liều lượng của cả muối lẫn nước mắm trong thực đơn hàng ngày", tiến sĩ nói.
Ảnh minh họa: Bùi Thủy
Để an toàn, bạn nên giảm lượng muối khi chế biến món ăn. Không tẩm ướp quá nhiều muối vào thực phẩm, ưu tiên món luộc, hấp thay vì rang, kho, rim... Nước mắm nên pha loãng, hạn chế ăn nước mắm nguyên chất. Áp dụng quy tắc "rót một nửa", tức là chủ động rót lượng nước chấm bằng một nửa so với mọi khi. Nếu thiếu, bạn hoàn toàn có thể rót thêm, tránh việc để thừa lãng phí.
Nên cho trẻ em ăn thực phẩm tự nhiên và không thêm muối khi nấu. Không nên lạm dụng bột nêm khi nấu thức ăn và thay thế muối i-ốt.
Hạn chế sử dụng các sản phẩm có hàm lượng muối cao như khoai tây chiên, xúc xích, giò chả, các loại khô mắm, dưa muối và các loại thực phẩm chế biến sẵn. Nên chọn các sản phẩm có hàm lượng muối thấp khi mua thực phẩm chế biến sẵn.
Đọc nhãn khi mua thực phẩm đã được chế biến sẵn để kiểm tra hàm lượng muối. Hạn chế ăn tiệm, nhà hàng và không nên ăn hết nước sốt. Khi ăn thức ăn chế biến sẵn như mì ăn liền, chỉ nên nêm nửa gói gia vị và nên bổ sung rau vào bát mì để được đầy đủ chất dinh dưỡng và ngon miệng hơn.
"Bạn nên cắt giảm từ từ để vị giác thích nghi, đảm bảo an toàn và ngon miệng, phù hợp với khẩu vị của từng thành viên trong gia đình", chuyên gia nói.
Thùy An
