TP HCM tổ chức hệ thống y tế theo ba tầng chăm sóc, giúp người dân được theo dõi sức khỏe, điều trị và phục hồi ngay tại cơ sở.
Ngày 1/8, Giám đốc Sở Y tế TP HCM Tăng Chí Thượng cho biết định hướng phát triển hệ thống y tế của thành phố là chuyển từ mô hình tập trung vào từng bệnh viện sang xây dựng một mạng lưới chăm sóc sức khỏe liên tục, lấy người dân làm trung tâm.
Hệ thống y tế hiện đại không được đánh giá bằng số lượng bệnh viện hay kỹ thuật cao mà ở khả năng đồng hành cùng người dân trong suốt hành trình chăm sóc sức khỏe, từ phòng bệnh, phát hiện sớm, điều trị đến phục hồi chức năng và quản lý sức khỏe lâu dài, theo người đứng đầu ngành y tế thành phố.
Sau khi mở rộng địa giới, TP HCM trở thành đô thị đặc biệt với hơn 14 triệu dân, diện tích gần 6.800 km2. Thành phố sở hữu hệ thống y tế lớn nhất cả nước, gồm 169 bệnh viện, hơn 13.000 cơ sở y tế, 168 trạm y tế cùng gần 300 điểm trạm. Quy mô này vừa là lợi thế, vừa đặt ra yêu cầu phải tổ chức lại hệ thống y tế theo hướng thống nhất, trong đó mỗi cơ sở đảm nhận một vai trò khác nhau nhưng cùng tham gia chăm sóc sức khỏe người dân.
Trong bối cảnh dân số già hóa, bệnh mạn tính ngày càng gia tăng và nhu cầu chăm sóc sức khỏe đa dạng hơn. "Chỉ tập trung đầu tư cho tuyến cuối không còn là lời giải tối ưu", ông Thượng nói.
Người dân chờ khám tại bệnh viện tuyến cuối ở TP HCM. Ảnh: Quỳnh Trần
Theo định hướng mới, hệ thống y tế thành phố sẽ được tổ chức thành ba tầng chăm sóc liên thông với nhau. Người dân có thể được điều trị ở nhiều cơ sở khác nhau tùy mức độ bệnh, nhưng thông tin sức khỏe, trách nhiệm theo dõi và việc chăm sóc sẽ được duy trì xuyên suốt.
Tầng đầu tiên là chăm sóc sức khỏe ban đầu, cũng là nền tảng quan trọng nhất của hệ thống. Đây là nơi người dân được tiếp cận dịch vụ y tế sớm và thường xuyên nhất thông qua trạm y tế, bác sĩ gia đình, đội chăm sóc sức khỏe liên tục và mạng lưới y tế cộng đồng.
Trước đây hệ thống y tế chủ yếu chờ người dân đến khám khi đã mắc bệnh, nay ở tầng này ngành y tế sẽ chủ động quản lý sức khỏe theo vòng đời. Người dân được khám sức khỏe định kỳ, tiêm chủng, tầm soát yếu tố nguy cơ, quản lý bệnh mạn tính, chăm sóc sức khỏe tâm thần, phục hồi chức năng và theo dõi ngay tại cộng đồng.
Chương trình khám sức khỏe toàn dân, hồ sơ sức khỏe điện tử và mô hình đội chăm sóc sức khỏe liên tục mà TP HCM đang triển khai được xem là những nền tảng quan trọng để xây dựng tầng chăm sóc sức khỏe ban đầu hiện đại. Mục tiêu không phải điều trị nhiều bệnh hơn mà là giúp người dân khỏe mạnh lâu hơn, phát hiện bệnh sớm hơn và giảm số người phải nhập viện.
Người dân cần điều trị sẽ chuyển sang tầng điều trị cơ bản với nòng cốt là các bệnh viện đa khoa khu vực, bệnh viện cửa ngõ và bệnh viện đa khoa. Tầng này có nhiệm vụ giải quyết phần lớn nhu cầu khám chữa bệnh, từ cấp cứu thông thường, điều trị nội khoa, ngoại khoa, sản khoa, nhi khoa đến phục hồi chức năng và các kỹ thuật phổ biến.
Theo ông Thượng, đầu tư cho các bệnh viện khu vực không chỉ nhằm giảm quá tải cho tuyến cuối mà còn giúp người dân được tiếp cận dịch vụ chất lượng cao ngay gần nơi sinh sống. Phát triển các bệnh viện cửa ngõ tại Thủ Đức, Củ Chi, Hóc Môn cùng với nâng cao năng lực các bệnh viện khu vực Bình Dương, Bà Rịa, Vũng Tàu sau khi mở rộng địa giới tạo thành mạng lưới đủ mạnh để giải quyết phần lớn nhu cầu khám chữa bệnh tại địa phương.
"Một hệ thống y tế hiệu quả không phải hệ thống có nhiều người chuyển lên tuyến cuối, mà là giải quyết được tốt nhất ngay ở tầng điều trị cơ bản", ông Thượng nói.
Ca bệnh phức tạp hoặc cần kỹ thuật cao sẽ được chuyển đến tầng điều trị chuyên sâu, nơi tập trung các bệnh viện chuyên khoa và đa khoa tuyến cuối của thành phố. Tuy nhiên, vai trò của tầng chuyên sâu không chỉ là điều trị các ca khó. Đây còn là nơi nghiên cứu khoa học, phát triển kỹ thuật mới, đào tạo nhân lực, chuyển giao kỹ thuật, hội chẩn từ xa và hỗ trợ chuyên môn cho toàn mạng lưới y tế.
Sau khi điều trị ổn định, người bệnh sẽ được chuyển trở lại tầng điều trị cơ bản hoặc chăm sóc ban đầu để tiếp tục phục hồi chức năng và quản lý sức khỏe lâu dài.
Điều trị kỹ thuật cao tại bệnh viện tuyến cuối ở TP HCM. Ảnh: Quỳnh Trần
Theo ông Thượng, điểm khác biệt lớn nhất của mô hình này là sự kết nối giữa các tầng chăm sóc. Mỗi người dân chỉ có một hành trình chăm sóc sức khỏe nhưng có thể đi qua nhiều cơ sở y tế khác nhau. Điều quan trọng không phải điều trị ở đâu, mà là mọi cơ sở đều cùng tham gia chăm sóc người bệnh trên cơ sở chia sẻ dữ liệu, phối hợp chuyên môn và theo dõi liên tục.
Hồ sơ sức khỏe điện tử, bệnh án điện tử, hệ thống chuyển tuyến, cấp cứu ngoại viện, hội chẩn từ xa và các nền tảng số sẽ là công cụ kết nối ba tầng chăm sóc thành một hệ thống thống nhất.
Ông Thượng cho rằng định hướng đa tầng không chỉ thay đổi cách tổ chức khám chữa bệnh mà còn là sự chuyển đổi tư duy của ngành y tế. Lúc này, ngành y chuyển từ phát triển từng bệnh viện sang phát triển cả hệ thống; từ tập trung điều trị sang chăm sóc sức khỏe toàn diện; từ lấy cơ sở y tế làm trung tâm sang lấy người dân làm trung tâm.
Lê Phương
