''Bạch dạ hành'', ''Phía sau nghi can X'' và "Điều kỳ diệu của tiệm tạp hóa Namiya" của Higashino Keigo khai thác sâu tâm lý phức tạp của con người.
Hôm 27/7, bốn ngày sau khi nhà văn qua đời ở tuổi 68 vì ung thư đại trực tràng, Nhà xuất bản Kodansha công bố tin buồn. Tin tức khiến nhiều bạn đọc bàng hoàng, bởi theo kế hoạch, ông sẽ ra mắt cuốn Ký ức vĩnh cửu vào ngày 5/8.
Trên các trang mạng xã hội, nhiều độc giả điểm lại các cuốn sách ấn tượng của tác giả. Ông được yêu thích nhờ lối viết kết hợp trinh thám, tâm lý và các vấn đề xã hội. Nhà văn thường đào sâu góc khuất tâm hồn của kẻ phạm tội, làm rõ động cơ, qua đó gửi gắm những trăn trở về cuộc đời, số phận con người.
Bạch dạ hành
Tiểu thuyết ra mắt năm 1999, là một trong những tác phẩm đưa nhiều người đến với văn học trinh thám. Sách được chuyển thể thành phim truyền hình Nhật Bản năm 2006, phim điện ảnh Hàn Quốc năm 2009.
Câu chuyện bắt đầu với án mạng tại căn nhà hoang ở Osaka năm 1973, nạn nhân là chủ tiệm cầm đồ. Một tháng sau, nghi can - người được cho là có quan hệ tình ái với nạn nhân - cũng mất do ngộ độc khí ga. Mọi điều tra rơi vào bế tắc nhưng với Ryoji, con trai của ông chủ tiệm và Yukiho, con gái của nghi can, vụ án chưa từng kết thúc. Họ vẫn bị kẹt lại trong bóng tối của năm 11 tuổi, mang theo nỗi ám ảnh, từ đó nảy lên hạt mầm của tội ác.
Suốt tác phẩm không có cuộc đối thoại nào của hai người, nhưng qua nhiều sự việc, bạn đọc cảm nhận sợi dây vô hình kết nối họ. Một người ẩn mình trong bóng tối, người còn lại hiện diện ngoài ánh sáng. Giữa họ dường như không tồn tại tình yêu mà là mối quan hệ cộng sinh, sẵn sàng hủy hoại tất cả để đạt được mục đích.
Bìa cuốn tiếng Việt ''Bạch dạ hành''. Ảnh: Nhã Nam
Ở một diễn đàn đọc sách, bài đăng của độc giả Kim Oanh cho biết thích cách kể chuyện của tác giả, cách ông xâu chuỗi từng sự việc tưởng chừng không liên quan đến nhau. Trên Goodreads, tài khoản Taufiq Yves nhận xét cốt truyện được xây dựng xuất sắc nhưng cũng đem lại cảm giác u ám, ngột ngạt. ''Khi đọc xong, tôi không có cảm giác thỏa mãn trước một vụ án bí ẩn đã được giải quyết. Thay vào đó, tôi thấy bất an. Tình yêu được mô tả trong đó thật đáng sợ. Toàn bộ tác phẩm được bao trùm bởi bầu không khí lạnh lẽo, căng thẳng, nơi cái chết rình rập ở mọi ngóc ngách'', bạn đọc bình luận.
Phía sau nghi can X
Ấn phẩm xuất bản lần đầu năm 2005, là cuốn sách thứ ba trong series Thám tử Galileo (kể về nhân vật Manabu Yukawa).
Thay vì tập trung miêu tả tội ác, sách chú trọng phân tích tâm lý con người, các mối quan hệ và hoàn cảnh của từng nhân vật. Yasuko Hanaoka vô tình giết chồng cũ - Togasi - khi ông ta đến xin tiền và đe dọa hai mẹ con. Ishigami Tetsuya đã giúp hai người phi tang xác và dựng nên những bằng chứng ngoại phạm đầy logic. Tuy nhiên, dựa vào trực giác, cảnh sát Kusanagi vẫn tìm đến giáo sư Manabu Yukawa - một nhà vật lý học - để nhờ phân tích thêm, từ đó biết thêm năng lực toán học của Ishigami. Khi Yukawa tìm được sự thật, anh bất ngờ trước khả năng và sự hy sinh cực đoan vì tình yêu của Ishigami.
Cuốn sách giúp Higashino Keigo nhiều lần được vinh danh, với Giải thưởng văn học Naoki Sanjugo lần 134, giải Honkaku lần thứ sáu dành cho tác phẩm thể loại kỳ bí. Phiên bản tiếng Anh được đề cử Tiểu thuyết xuất sắc ở giải Edgar Allan Poe và Tiểu thuyết đầu tay xuất sắc của giải Barry năm 2012, là tiểu thuyết kỳ bí hay nhất do Hiệp hội Thư viện Mỹ bình chọn.
Bản dịch trong nước được phát hành năm 2009. Ảnh: Nhã Nam
Trang A Nutshell Review cho rằng tiểu thuyết không có tình tiết giật gân nhưng độc giả sẽ thấy thỏa mãn với câu chuyện tình yêu, sự đấu tranh giữa lý trí và tình cảm. Qua đó, họ sẽ tự đặt ra câu hỏi: "Vì tình yêu, con người ta có thể đi xa đến đâu?".
Tác phẩm được chuyển thể nhiều lần gồm Suspect X (2008), Perfect Number (2012), The Devotion of Suspect X (2017), do êkíp Nhật, Hàn Quốc, Trung Quốc thực hiện. Tháng 9/2023, Phía sau nghi can X có phiên bản Bollywood với tên Jaane Jaan.
Điều kỳ diệu của tiệm tạp hóa Namiya
Sách được xuất bản năm 2012, bản dịch ra mắt trong nước năm 2016. Tiểu thuyết bắt đầu khi Atsuya, Shota và Kouhei tình cờ chạy trốn vào cửa tiệm bỏ hoang, sau khi trộm đồ ở một ngôi nhà. Tại đó, họ bất ngờ nhận được những phong thư dù bên ngoài không có ai. Khi đọc, ba người nhận ra chúng được viết vào 32 năm trước. Kouhei quyết định trả lời và những lá thư hồi âm của họ đã vượt thời gian, không gian để gửi đến người nhận.
Bìa sách tiếng Việt ''Điều kỳ diệu của tiệm tạp hóa Namiya''. Ảnh: Instagram book.im_e
Trên Goodreads, tài khoản Em Lost In Books cho biết một số chi tiết trong sách khiến độc giả rơi nước mắt, trong đó có những câu chuyện mang đến tiếng cười. Dù có nhiều tuyến truyện khác nhau, mọi thứ đều được kết thúc gọn. Bạn đọc Darren mô tả: ''Nó thật tuyệt vời, mộng mơ, cuốn hút, vui tươi, đầy hy vọng, văn phong gần giống một câu chuyện cổ tích kỳ diệu''.
Tác phẩm được chuyển thể thành phim điện ảnh Nhật Bản, Trung Quốc vào cùng năm 2017. Tiểu thuyết đang được sản xuất thành phim truyền hình Hàn Quốc, bắt đầu quay từ giữa tháng 4, dự kiến phát hành trên nền tảng Disney+.
Higashino Keigo sinh tại Osaka, Nhật Bản, tốt nghiệp Khoa Kỹ thuật Điện của Đại học tỉnh Osaka (nay là Đại học Công lập Osaka). Ông bắt đầu với công việc kỹ sư tại công ty linh kiện ôtô Denso, duy trì sáng tác những lúc rảnh. Năm 1985, khi 27 tuổi, ông gửi bản thảo chưa xuất bản Sau giờ học tham gia giải thưởng Edogawa Rampo và giành chiến thắng. Những năm sau đó, tác giả liên tục được đề cử nhiều giải thưởng văn học lớn của Nhật. Ông từng làm chủ tịch Hội nhà văn Trinh thám Nhật Bản từ năm 2009 tới năm 2013.
Sinh thời, nhà văn sống khép kín, hạn chế xuất hiện trước công chúng. Đa số hình ảnh của ông trên truyền thông được chụp cách đây nhiều năm. Trong cuộc phỏng vấn hiếm hoi với tờ Wall Street Journal năm 2011, ông chủ yếu chia sẻ về những sáng tác của mình. Ông nói: ''Một số nhà văn hướng đến việc lay động người đọc, số khác lại muốn viết những câu văn hay. Còn tôi mong độc giả liên tục bất ngờ trước những ý tưởng của bản thân''.
Phương Linh
