Khu vực tôi sinh sống đang thi công nhiều công trình xây dựng, bụi phát tán khá nhiều khiến tôi thường xuyên ngứa họng và ho.
Bụi công trường gây ảnh hưởng phổi như thế nào? (Đức Thành, Hà Nội)
Trả lời:
Bụi công trường là hỗn hợp các hạt bụi phát sinh trong quá trình xây dựng, sửa chữa hoặc phá dỡ công trình. Những hoạt động như đào đường, khoan cắt bê tông, vận chuyển đất đá hay trộn vật liệu xây dựng đều có thể tạo ra lượng lớn bụi phát tán vào không khí.
Loại bụi này gồm bụi đất thông thường, bụi silica từ cát, đá, bê tông và vữa, bụi từ xi măng, thạch cao hoặc bụi gỗ từ các hoạt động thi công. Trong đó, hạt bụi mịn là mối lo ngại lớn hơn do có khả năng đi sâu vào đường hô hấp.
Thông thường, các hạt bụi lớn bị giữ lại ở mũi và họng nhờ hệ thống lông mũi và lớp chất nhầy bảo vệ. Trong khi đó, bụi mịn có thể vượt qua hàng rào này, đi xuống phế quản và phế nang - nơi diễn ra quá trình trao đổi oxy của cơ thể. Khi tiếp xúc thường xuyên, hạt bụi có thể gây kích thích đường thở và khởi phát phản ứng viêm tại phổi.
Người tiếp xúc với môi trường nhiều bụi có thể xuất hiện triệu chứng như ngứa mũi, ngứa họng, ho khan, chảy nước mũi, khò khè hoặc tức ngực. Một số trường hợp có thể khó thở khi gắng sức hoặc ho kéo dài.
Những biểu hiện này thường rõ rệt hơn ở trẻ em, người cao tuổi và những người đang mắc bệnh hô hấp từ trước.
Tiếp xúc với bụi công trường trong thời gian dài không chỉ gây kích ứng đường hô hấp tạm thời mà còn có thể ảnh hưởng đến sức khỏe phổi về lâu dài. Các nghiên cứu cho thấy việc hít phải bụi xây dựng thường xuyên làm tăng nguy cơ mắc hoặc làm nặng thêm một số bệnh lý hô hấp như hen phế quản, bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính (COPD), bệnh bụi phổi và thậm chí ung thư phổi ở những người phơi nhiễm kéo dài.
Bác sĩ tư vấn sức khỏe hô hấp cho người lao động. Ảnh minh họa: Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh
Nhiều bệnh lý liên quan đến bụi tiến triển âm thầm trong nhiều năm. Trong quá trình đó, các hạt bụi liên tục tích tụ và gây tổn thương đường thở, nhu mô phổi nhưng không phải lúc nào cũng tạo ra triệu chứng rõ rệt. Khi xuất hiện các dấu hiệu như ho kéo dài, khó thở hoặc suy giảm chức năng hô hấp, tổn thương phổi có thể đã tiến triển đáng kể, trong khi các bệnh lý này không có phương án điều trị triệt để.
Để hạn chế tác động của bụi công trường đến phổi, bạn nên hạn chế lưu lại lâu tại khu vực đang thi công, sử dụng khẩu trang có khả năng lọc bụi mịn khi ra ngoài, vệ sinh mũi họng sau khi tiếp xúc với môi trường nhiều bụi. Những gia đình sống gần công trường nên đóng cửa sổ vào thời điểm thi công cao điểm, thường xuyên lau dọn nhà cửa bằng khăn ẩm hay sử dụng máy lọc không khí trong phòng để giảm bụi trong không gian sống.
Nếu xuất hiện triệu chứng như ho kéo dài, khò khè, khó thở hoặc tức ngực kéo dài, người bệnh nên đi khám chuyên khoa hô hấp để được đánh giá và điều trị kịp thời. Bụi công trường gây kích ứng đường hô hấp, ảnh hưởng đến chức năng phổi, gây ra bệnh lý nặng nề như bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính, bụi phổi hay ung thư phổi khi tiếp xúc thường xuyên hoặc kéo dài. Chủ động bảo vệ đường thở và phát hiện sớm bất thường giúp giảm nguy cơ mắc các bệnh lý hô hấp trong tương lai.
Bác sĩ Phùng Thị Thơm
Đơn vị Hô hấp
Phòng khám Đa khoa Tâm Anh Cầu Giấy
Độc giả gửi câu hỏi về bệnh hô hấp tại đây để bác sĩ giải đáp
