Siêu âm bụng, xét nghiệm máu, đo độ đàn hồi gan giúp phát hiện gan nhiễm mỡ và đánh giá nguy cơ viêm gan, xơ hóa.
Gan nhiễm mỡ là một trong những bệnh lý gan phổ biến nhất hiện nay và thường diễn tiến âm thầm trong nhiều năm.
ThS.BS Nguyễn Huy Thành, khoa Tiêu hóa - Gan mật - Tụy, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh Hà Nội, cho biết phần lớn trường hợp có thể được phát hiện thông qua xét nghiệm máu và siêu âm bụng, song đây chỉ là bước đầu trong quá trình chẩn đoán bệnh. Trong một số trường hợp, người bệnh cần được đánh giá mức độ tổn thương gan, nguy cơ gan nhiễm mỡ tiến triển xơ gan, suy gan. Lúc này, bác sĩ có thể chỉ định kết hợp các phương pháp chẩn đoán hình ảnh nhằm đánh giá toàn diện.
Xét nghiệm máu là một trong những bước đầu tiên khi khám sức khỏe định kỳ hoặc khi nghi ngờ người bệnh mắc gan nhiễm mỡ. Bác sĩ đánh giá chức năng gan, phát hiện các rối loạn chuyển hóa liên quan và ước tính nguy cơ tổn thương gan tiến triển dựa vào các chỉ số men gan như AST, ALT, GGT cùng bilirubin, số lượng tiểu cầu, đường huyết và mỡ máu.
Theo bác sĩ Thành, men gan bình thường không đồng nghĩa gan hoàn toàn khỏe mạnh. Nhiều người bị gan nhiễm mỡ, thậm chí đã xơ hóa gan, vẫn có các chỉ số men gan trong giới hạn bình thường. Vì vậy, xét nghiệm máu thường được kết hợp với siêu âm và các phương pháp khác để cho kết quả chính xác.
Siêu âm bụng là phương pháp phổ biến nhất để phát hiện gan nhiễm mỡ. Dựa trên hình ảnh siêu âm, bác sĩ nhận biết tình trạng mỡ tích tụ trong gan thông qua sự thay đổi độ phản âm của nhu mô gan. Siêu âm bụng được thực hiện nhanh, không xâm lấn, không gây đau, đồng thời có thể phát hiện nhiều bất thường khác ở gan, mật và các cơ quan trong ổ bụng.
Tuy nhiên, siêu âm có thể bỏ sót các trường hợp gan nhiễm mỡ mức độ nhẹ, đặc biệt ở người béo phì. Phương pháp này cũng không định lượng chính xác lượng mỡ trong gan và không đủ để đánh giá mức độ xơ hóa hay xơ gan. Vì vậy, siêu âm thường được sử dụng như bước sàng lọc ban đầu.
FibroScan (đo độ đàn hồi gan) giúp đánh giá tình trạng gan nhiễm mỡ và nguy cơ xơ hóa gan. Phương pháp này hoạt động bằng cách phát các rung động cơ học nhẹ qua thành bụng, từ đó đo độ cứng của mô gan.
Bác sĩ đo độ đàn hồi gan để đánh giá tình trạng gan nhiễm mỡ và nguy cơ xơ hóa gan. Ảnh: Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh
Kết quả FibroScan cung cấp hai thông số quan trọng. Chỉ số CAP giúp ước tính mức độ mỡ tích tụ trong gan và chỉ số độ đàn hồi gan LSM phản ánh mức độ xơ hóa của cơ quan này. Đây là các thông tin để bác sĩ theo dõi, điều trị, dự đoán nguy cơ tiến triển thành xơ gan trong tương lai.
Theo bác sĩ Thành, FibroScan không thay thế hoàn toàn các xét nghiệm và phương pháp chẩn đoán khác. Kết quả cần được kết hợp với khám lâm sàng, xét nghiệm máu và các yếu tố nguy cơ của người bệnh.
Tùy kết quả khám và các yếu tố nguy cơ đi kèm, người bệnh được chỉ định một hoặc nhiều phương pháp phù hợp để đánh giá gan nhiễm mỡ. Phát hiện sớm giúp kiểm soát bệnh hiệu quả, xác định những trường hợp có nguy cơ xơ hóa gan tiến triển để theo dõi, điều trị kịp thời.
Ly Nguyễn
Độc giả đặt câu hỏi về bệnh gan tại đây để bác sĩ giải đáp
