Thứ ba, 7/7/2026, 15:34 (GMT+7)
MỹHai phương án thay người, gồm Ferran Torres là tiền đạo chơi lùi và Mikel Merino là tiền vệ tấn công vùng cấm, giúp Tây Ban Nha phá hủy hệ thống kèm người một - một đan xen khu vực của Bồ Đào Nha ở vòng 1/8 World Cup 2026.
Giống các trận trước, Bồ Đào Nha giữ hệ thống 4-2-3-1 với cặp tiền vệ trung tâm Vitinha - Joao Neves, Bruno Fernandes đá gần Cristiano Ronaldo trên hàng công. Trước Tây Ban Nha, thầy trò Roberto Martinez chọn phòng ngự theo cấu trúc tầm cao - thấp, đan xen giữa phòng ngự khu vực và kèm người một-một.
Giai đoạn tổ chức gây áp lực tầm cao, Bồ Đào Nha định hướng bắt người một-một. Theo đó, bộ tứ hàng công, gồm Ronaldo và Fernandes, gây áp lực lên cặp trung vệ đối thủ, trong khi hai tiền đạo cánh theo kèm hai hậu vệ biên Tây Ban Nha.
Hệ thống khi có bóng của Tây Ban Nha, ở những thời điểm Bồ Đào Nha tìm cách gây áp lực tầm cao.
Do tuyến giữa chỉ còn Vitinha và Neves để đối phó với ba tiền vệ Tây Ban Nha, một trung vệ Bồ Đào Nha phải dâng lên pressing: Neves kèm Dani Olmo, Vitinha kèm Rodri, còn trung vệ Ruben Dias nhấc lên bám lấy Pedri.
Tuy nhiên, với áp lực tuyến đầu hạn chế của Bồ Đào Nha, cùng việc Rodri và Pedri di chuyển không bóng linh hoạt, các trung vệ Tây Ban Nha không gặp quá nhiều vấn đề trong khâu triển khai bóng từ tuyến dưới, nhất là khi kết hợp cùng thêm một nhân sự nữa là thủ thành Unai Simon.
Một khi bình ổn được giai đoạn triển khai bóng, các học trò của Luis de la Fuente buộc đối thủ phải thoái lui và duy trì cấp trúc phòng ngự tầm trung. Đây là giai đoạn Bồ Đào Nha phòng ngự kết hợp giữa khu vực và kèm người một-một. Nhóm tiền vệ Vitinha và Neves vẫn tìm cách bắt lấy từng cá nhân được chỉ đạo. Riêng các trung vệ của Bồ Đào Nha sẽ di chuyển đoạn ngắn để đánh dập, tùy vào đối thủ hiện diện trong khu vực phòng ngự của họ.
Dias dâng lên dập bóng đối với Pedri. Ảnh chụp màn hình
Tây Ban Nha có một số 10 thích di chuyển giữa hai tuyến đối thủ là Olmo. Vì thế, có lúc tiền vệ này ở trung lộ, có lúc ở hai nách trung lộ. Thế nên, Neves không phải lúc nào cũng theo đối thủ như hình với bóng. Có lúc, Olmo xuất hiện ngay vùng phòng ngự của Dias, do đó trung vệ thuộc biên chế Man City là người theo kèm. Bấy giờ, Vitinha và Neves sẽ quán xuyến hai tiền vệ còn lại của Tây Ban Nha là Rodri và Pedri.
Cũng có thời điểm khi hậu vệ trái Cucurella dâng cao bám biên, tiền đạo cánh trái Alex Baena sẽ dạt vào nách trung lộ. Dias lúc này lại phải kèm Baena. Sự biến hóa, đổi chỗ của các cầu thủ áo trắng diễn ra liên tục, đòi hỏi sự tập trung không ngừng nghỉ trong khâu kèm người từ Bồ Đào Nha.
Chỉ cần đối thủ xuất hiện ở khu vực phòng ngự trước mặt, Dias sẽ có hành động dâng lên đánh dập, ở đây là Baena dạt vào. Ảnh chụp màn hình
Sau quãng nghỉ tiếp nước hiệp một, Bồ Đào Nha tiến hành một điều chỉnh nhỏ, khi Fernandes lùi về sâu thay thế Neves trong vai trò kèm người với Olmo. Tiền vệ của PSG được đẩy lên cao hơn, có lẽ để cùng Vitinha tạo ra áp lực nhiều hơn lên các trạm làm bóng của Tây Ban Nha.
Chỉ cần một tích tắc lơ là, "La Roja" thông qua bài phối hợp người thứ ba đặc trưng của họ, giải phóng người tự do. Olmo chạy chỗ từ nách phải sang nách trái trung lộ, kéo theo Fernandes. Pedri xộc vào trung lộ, hút lấy Vitinha. Đến khi Pedri trở lại vị trí quen thuộc và Olmo vào giữa, với tam giác được tạo ra từ pha dâng lên làm điểm tựa của trung vệ Aymeric Laporte, Tây Ban Nha dễ dàng đánh thẳng vào phòng tuyến đối thủ. Pha bóng ở phút 45 này được kết thúc với cú sút đi không chính xác của Rodri ở tuyến hai.
Tình huống Fernandes theo kèm Olmo, trong khi Vitinha bắt lấy Pedri. Ảnh chụp màn hình
Vitinha và Fernandes bị hút theo Pedri, để xổng Olmo. Ảnh chụp màn hình
Sang hiệp hai, HLV De la Fuente yêu cầu Olmo lui về thường xuyên hơn ở một phần ba sân nhà để kết nối bóng. Vì Vitinha và Neves đã có trọng trách kèm lấy Pedri và Rodri, nên trung vệ lệch trái Renato Veiga thường xuyên là người di chuyển quãng đường xa để bắt lấy Olmo.
Hiệp hai, Olmo bắt đầu lùi về nhận bóng ở 1/3 sân nhà thường xuyên hơn, bám lấy anh là trung vệ Veiga. Ảnh chụp màn hình
Một ví dụ khác cho thấy Veiga dâng lên quá vạch giữa sân để bám lấy Olmo. Ảnh chụp màn hình
Đến phút 75, Ferran Torres được De la Fuente tung vào thay Baena. Về mặt vị trí, tiền đạo của Barca sẽ trám lấy vai trò người đồng đội ở biên trái hàng công. Nhưng với phong cách thường hoạt động nhiều ở trung lộ và giật về kết nối bóng, Torres giúp Tây Ban Nha gia tăng quân số ở khu vực này, chơi không khác gì một tiền vệ trung tâm ở khâu triển khai bóng.
Khi Ferran Torres vào sân, cầu thủ này thường xuyên lùi về nhận bóng ở hàng tiền vệ, kéo theo hậu vệ phải Diogo Dalot.
Dẫu vậy, Bồ Đào Nha vẫn có cách đối phó, khi Dias hoặc Diogo Dalot – người vào thay Joao Cancelo ở vị trí hậu vệ biên phải – làm nhiệm vụ đeo bám lấy Torres, tùy không gian có mặt của cầu thủ này. Về mặt quân số chống tấn công, thầy trò Martinez vẫn đang duy trì được thế 3 đấu 3.
Một tình huống Dalot dâng lên dập bóng ở vị trí của Torres. Ảnh chụp màn hình
Cũng có lúc vị trí nhận bóng của Torres nằm ở khu vực phòng ngự cho phép trung vệ Dias là người dâng lên đeo bám. Ảnh chụp màn hình
Nhưng khi đến phút 85, cả Merino (thay Olmo) và Fabian Ruiz (thay Pedri) đều được đưa vào, Bồ Đào Nha thật sự gặp vấn đề. Trong thời gian còn lại ít ỏi của trận đấu, Ruiz hoạt động ở vị trí tiền vệ trung tâm lệch trái lùi sâu, có lúc dạt hẳn ra biên trái, khiến trung vệ Dias không thể di chuyển một quãng đường chéo và xa đến vậy để theo kèm như cách đã làm với Pedri. Nói cách khác, tiền vệ của PSG nằm ngoài vùng pressing của Bồ Đào Nha ở trung tuyến.
Merino xuất thân là một tiền vệ trung tâm. Chỉ đến khi gia nhập Arsenal, anh mới được HLV Mikel Arteta "lắp" thêm kỹ năng xâm nhập vùng cấm tấn công.
Thời điểm Mikel Merino vào sân, Tây Ban Nha có thêm một cầu thủ nữa nhận bóng ở hàng tiền vệ trong khâu triển khai từ tuyến dưới. Ảnh chụp màn hình
Ở tuyến trên, Mikel Oyarzabal neo lấy trung vệ Veiga của Bồ Đào Nha. Cộng với Dias ở lại phòng tuyến, Bồ Đào Nha có thế 2 đấu 1 với tiền đạo đối thủ, rất an toàn. Nhưng có lẽ đó không phải là điều họ muốn. Bởi với những Torres giật về, Merino ở trung tâm, Rodri mỏ neo và Ruiz, Tây Ban Nha giờ đây có thế đông quân số hơn nhóm kèm người của đối thủ.
Tây Ban Nha có được thế quân số áo đảo để làm bóng qua hàng tiền vệ.
Mô hình vị trí ấy diễn ra đúng vào pha làm bàn duy nhất của trận đấu. Trong lúc Bernardo Silva (người thay Vitinha) và Fernandes (người lui về hỗ trợ phòng ngự ở trung lộ) còn bận than phiền với trọng tài về việc bị thổi phạt, các cầu thủ áo trắng triển khai đá phạt nhanh. Ruiz đập nhả một-hai với Rodri ở rìa điểm nóng. Ở trung lộ ngoài rìa vùng cấm, cả Torres và Merino đều có mặt.
Tình huống phối hợp người thứ ba chạy chỗ trong bàn duy nhất của Tây Ban Nha. Ảnh chụp màn hình
Trong hành động giật về để nhận bóng của mình, Torres có ba nhịp quan sát xung quanh. Nhịp một quan sát sau lưng để nhận biết hoặc Dalot hoặc Dias sẽ lại dâng lên dập lấy mình. Nhịp hai nhận biết vị trí của Rodri – người sau đó chọc khe cho anh. Nhịp ba đánh qua vai xác định vị trí của Merino.
Dias dâng lên dập Torres vì đó là khu vực anh quán xuyến, trong khi Neves, thay vì di chuyển theo bước không bóng của Merino, cũng ập vào Torres với ý định cắt mặt đường chuyền trong tư thế xoay người vào trung lộ của tiền đạo này. Nhưng lựa chọn của Torres là hướng đường chuyền thẳng về trước cho đà băng xuống khai thác khoảng trống sau lưng hàng thủ Bồ Đào Nha của Merino.
Torres là người đã chuyền kiến tạo để Merino tận dụng khoảng trống sau hàng thủ Bồ Đào Nha, di chuyển đón bóng và dứt điểm thành công. Ảnh chụp màn hình
Chỉ trong tích tắc, bằng mô hình phối hợp người thứ ba chạy chỗ, trong trường hợp này là Merino, sự linh hoạt về vị trí của các tiền vệ lẫn tiền đạo, cùng khả năng ứng biến trong không gian hẹp, Tây Ban Nha tìm ra kẽ hở trong cấu trúc phòng ngự khu vực kết hợp kèm người một-một của Bồ Đào Nha. Nhờ đó, Merino thoát xuống mà không bị ai theo kèm và dễ dàng đặt lòng về góc thấp bên trái, định đoạt trận đấu.
Hoàng Thông
