Sáp nhập không phải là phép cộng gộp cơ học về nhân sự hay đầu mối. Đây là cuộc cách mạng về hiệu suất, triệt tiêu những lãng phí vô hình lẫn hữu hình đang đè nặng lên bộ máy.
Triết lý "Kiệm" của Bác Hồ: Khoa học tổ chức, đâu phải bủn xỉn
Trong tác phẩm "Cần Kiệm Liêm Chính" (1949), Chủ tịch Hồ Chí Minh định nghĩa "Kiệm" là "tiết kiệm, không xa xỉ, không hoang phí, không bừa bãi". Người nâng tầm chữ "Kiệm" thành khoa học tổ chức khi khẳng định: "Tiết kiệm không phải là bủn xỉn... Khi có việc đáng làm, việc ích lợi cho đồng bào, cho Tổ quốc, thì dù bao nhiêu công, tốn bao nhiêu của, cũng vui lòng". Với Người, lãng phí lớn nhất nằm ở thời giờ và sự yếu kém trong tổ chức. "Biết tổ chức thì tiết kiệm được sức lực, thời giờ, và vật liệu. Không biết tổ chức thì không biết tiết kiệm".
Chiếu vào thực tiễn sáp nhập hiện nay, chữ "Kiệm" chính là thước đo tư duy kiến tạo của người đứng đầu. Tiết kiệm không phải là cắt giảm ngân sách cực đoan gây tê liệt chuyên môn, mà là dũng cảm thiết kế lại bộ máy tinh gọn, xóa bỏ trung gian chồng chéo để mỗi đồng ngân sách chi ra đều mang lại giá trị thực chất.
Trung tâm Phục vụ hành chính công phường Tăng Nhơn Phú (TP.HCM) luôn nhộn nhịp, cao điểm có ngày tiếp nhận hơn 400 hồ sơ
ẢNH: SỸ ĐÔNG
Bác Hồ từng ví: "Cần" với "Kiệm", phải đi đôi với nhau, như hai chân của con người". Người phân tích, nếu chỉ biết "Cần" (siêng năng làm việc) mà không biết "Kiệm" thì khác nào "một cái thùng không có đáy; nước đổ vào chừng nào, chảy ra hết chừng ấy". Ngược lại, nếu chỉ "Kiệm" mà không "Cần" thì bộ máy sẽ trì trệ, không thể phát triển, bởi "vật gì đã không tiến tức phải thoái".
Mối quan hệ biện chứng này là lời giải cho bài toán hiệu năng hậu sáp nhập. Khi tài sản, nhân lực quy tụ về một mối, nếu chỉ lao vào giải quyết sự vụ máy móc (Cần) mà thiếu quy hoạch, sắp xếp khoa học (Kiệm), bộ máy mới sẽ nhanh chóng quá tải, chồng chéo. Bản chất của sáp nhập chính là dùng chữ "Kiệm" (tổ chức khoa học) để nâng đỡ chữ "Cần" (giúp cán bộ làm việc năng suất hơn), tạo bước chuyển từ lượng sang chất.
Thực tế hậu sáp nhập tại nhiều đơn vị đang phơi bày những biểu hiện lãng phí cần nghiêm túc soi chiếu bằng đạo đức công vụ:
- Lãng phí tài sản công và tài chính: Việc thừa thãi trụ sở, trang thiết bị, xe công là tất yếu khi gom cụm bộ máy. Chữ "Kiệm" đòi hỏi sự kiên quyết trong điều chuyển, thanh lý công tâm, tuyệt đối không giữ lại làm "của để dành" cục bộ. Mỗi mét vuông đất công ích hay hệ thống máy móc bỏ hoang đều là sự lãng phí tài nguyên của nhân dân.
- Lãng phí nguồn nhân lực: Việc duy trì số lượng cấp phó quá quy định để "vỗ về" tâm lý, hoặc phân công công việc cào bằng "dĩ hòa vi quý" là biểu hiện của sự bất liêm, xa rời chữ "Kiệm". Đúng như lời Bác dạy: "1 người làm bằng 2, 3 người. 1 đồng dùng bằng giá trị 2, 3 đồng. Cho nên, muốn tiết kiệm có kết quả tốt, thì phải khéo tổ chức". Người đứng đầu phải có bản lĩnh tinh giản biên chế thực chất, đặt đúng người đúng việc, giải phóng năng lực cho cán bộ năng động, sáng tạo.
Nhân viên Trung tâm Phục vụ hành chính công phường Phú Nhuận (TP.HCM) hướng dẫn người dân làm hồ sơ
ẢNH: SỸ ĐÔNG
Công nghệ số: Giải pháp hữu hiệu để thực hành chữ "Kiệm" hiện nay
Ngày nay, thực hành chữ "Kiệm" không còn dừng lại ở việc tiết kiệm từng tờ giấy in hay tắt bớt một bóng đèn điện… Trong kỷ nguyên số, giải pháp hữu hiệu nhất là hiện đại hóa quản trị bằng công nghệ số và trí tuệ nhân tạo (AI). Quy trình hành chính điện tử liên thông giúp tiết kiệm thời gian - thứ tài sản công một đi không trở lại. Hệ thống dữ liệu thông minh sẽ triệt tiêu thủ tục rườm rà, đẩy lùi quan liêu và sách nhiễu.
Theo tinh thần Chỉ thị số 07 của Bộ Chính trị, hiệu quả năng lực công tác của cán bộ, công chức sau sáp nhập phải được định lượng bằng "sản phẩm cụ thể" và "sự hài lòng của người dân, doanh nghiệp". Đơn vị sáp nhập không thể coi là thành công nếu quy trình xử lý chậm hơn, bộ máy vận hành ì ạch hơn trước.
Chữ "Kiệm" thời sáp nhập, suy cho cùng, không chỉ dừng lại ở các báo cáo tài chính hay những con số cơ học được cắt giảm, mà chính là lời cam kết liêm chính cao nhất của mỗi cán bộ, đảng viên trước Đảng và nhân dân.
Đó là sự từ bỏ tư duy quyền lực cục bộ, dũng cảm vượt qua những rào cản về lợi ích cá nhân hay "sức ì" của thói quen cũ để hướng tới một mục tiêu tối thượng: kiến tạo một bộ máy vận hành thông minh và tối ưu nhất. Biến cuộc cách mạng sáp nhập thành đòn bẩy giải phóng toàn diện các nguồn lực công, đưa công nghệ và sự minh bạch vào từng dòng chảy thủ tục hành chính chính là cách chúng ta học tập, làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh một cách thực chất và sống động nhất trong giai đoạn phát triển mới.
Một bộ máy tinh gọn, liêm chính và hiệu năng, tôn trọng từng đồng tiền thuế và từng phút giây của người dân, sẽ là bệ phóng vững chắc đưa đất nước tự tin tiến vào kỷ nguyên vươn mình của dân tộc.
