Cư dân nhà ở xã hội chấm điểm thấp cho khâu quản lý, mong giá bán dưới 1 tỉ đồng/căn

Đây là thông tin từ dự án "Nghiên cứu phát triển chính sách tạo lập thị trường nhà ở xã hội tại Việt Nam" do nhóm chuyên gia Trường đại học Kinh tế - Luật (Đại học Quốc gia TP.HCM) thực hiện, vừa công bố sáng 5-7 tại TP.HCM.

Điểm sáng tài chính nhưng điểm nghẽn vận hành

Nghiên cứu do nhóm chuyên gia Trường đại học Kinh tế - Luật, Đại học Quốc gia TP.HCM gồm PGS.TS Trần Thị Hồng Liên, PGS.TS Phùng Thanh Bình, TS Tống Gia Tường và TS Lê Thị Hải Yến thực hiện. 

Tham gia trả lời khảo sát có đại diện của 20 chủ đầu tư dự án nhà ở xã hội, gần 400 cư dân đang sinh sống tại các dự án nhà ở xã hội và 1.124 người đang có nhu cầu mua nhà ở xã hội trên phạm vi 30 tỉnh, thành phố.

Theo đó, nội dung khảo sát đo lường sự hài lòng dựa trên các nhóm tiêu chí: tiếp cận thông tin, thủ tục xét duyệt, giá cả, chất lượng căn hộ, hạ tầng tiện ích và dịch vụ quản lý. 

Kết quả phân tích cho thấy chỉ số hài lòng tổng thể của cư dân đạt 3.83/5 điểm (mức tích cực). Trong đó, nhóm tiêu chí chi phí và tài chính đạt điểm cao nhất (4.01/5).

Theo PGS.TS Phùng Thanh Bình, người dân rất hài lòng với mức giá thuê/mua và chi phí sinh hoạt tại các khu nhà ở xã hội. Họ coi đây là giải pháp hợp lý cho nhóm thu nhập trung bình, giúp gia đình có khả năng tích lũy tài chính cho tương lai (đạt 3.73/5 điểm về khả năng tích lũy).

Tuy nhiên, khi báo cáo "xoay trục" sang khâu vận hành, dữ liệu lại phơi bày một thực tế rất khác khi tiêu chí quản lý và bảo trì tại các dự án nhà ở xã hội là "điểm yếu" lớn nhất với số điểm thấp nhất 3,51/5.

Khảo sát cho thấy tốc độ phản hồi sự cố của các ban quản lý chỉ đạt 3,5/5 điểm, là yếu tố cư dân thất vọng nhất. Công tác bảo trì định kỳ cũng chỉ đạt 3,51/5 điểm, cho thấy hoạt động duy tu hạ tầng sau bàn giao chưa đáp ứng được kỳ vọng an cư lâu dài.

Doanh nghiệp "sợ" thủ tục kéo dài

100% các chủ đầu tư tham gia khảo sát đồng ý rằng thị trường nhà ở xã hội có "nhu cầu thực rất lớn, cầu luôn lớn hơn cung và rất ít tồn kho". Dù vậy, vẫn còn nhiều doanh nghiệp vẫn ngần ngại phát triển dự án nhà ở. 

Lý do đến từ thủ tục hành chính, từ xin chủ trương đầu tư, quy hoạch đến xác định giá bán và xét duyệt hồ sơ khách hàng… quá nhiều khâu, qua nhiều nơi khiến dự án bị chậm tiến độ.

Việc thiếu đất sạch và những bất cập trong việc bố trí quỹ đất 20% cũng là một trong những lí do mà các chủ đầu tư nhà ở xã hội chỉ ra.

Trong các cuộc phỏng vấn chuyên sâu giữa nhóm nghiên cứu với 20 chủ đầu tư, định mức lợi nhuận 10% là chủ đề gây tranh luận rất được quan tâm. 

Một nhóm doanh nghiệp khẳng định con số này là quá thấp và không còn thực tế trong bối cảnh giá vật liệu xây dựng biến động mạnh và chi phí tài chính quá lớn. Việc chậm trễ về thủ tục hành chính, lãi suất vay tăng cao sẽ bào mòn lợi nhuận, khiến con số 10% định mức gần như biến mất.

Ngược lại, một nhóm chủ đầu tư khác cho rằng 10% vẫn là mức có thể chấp nhận được, nhưng với điều kiện tiên quyết là thủ tục phải cực kỳ nhanh chóng, dự án triển khai đúng tiến độ và doanh nghiệp tiếp cận được nguồn vốn rẻ.