Ông Zaluzhny, cựu tổng tư lệnh Ukraine, cho rằng nước này sẽ không bao giờ được kết nạp vào NATO, bất chấp những lời hứa hẹn.
"Tôi biết rất rõ NATO. Tôi đã nỗ lực trong khoảng 12 năm để đảm bảo chúng ta áp dụng các tiêu chuẩn NATO và năm nào cũng nghe thấy chuyện cổ tích rằng chúng ta sắp là thành viên NATO. Thật không may, chúng ta sẽ không bao giờ gia nhập khối", ông Valery Zaluzhny, đại sứ Ukraine tại Anh, hôm 3/8 cho biết.
Tuyên bố được ông Zaluzhny, cựu tổng tư lệnh quân đội Ukraine, đưa ra trong cuộc gặp với các đại sứ nước này ở Kiev.
Ông Zaluzhny cho rằng khi xét đến năng lực hiện nay của quân đội Ukraine, gia nhập một tổ chức "được học thuyết thời Thế chiến II dẫn dắt" là điều bất khả thi. Ông cũng chỉ trích mạnh mẽ năng lực tổng thể của NATO.
Ông Zaluzhny phát biểu tại Kiev, Ukraine hồi năm 2023. Ảnh: AFP
"Nhiều khả năng NATO sẽ giữ nguyên hình thức hiện tại và mất thêm 12 năm nữa, như Ukraine đã từng, để chuyển đổi sang các tiêu chuẩn cần thiết nhằm đạt được ít nhất là một nửa trình độ quân sự của Nga", cựu tổng tư lệnh quân đội Ukraine cho hay.
Dù vậy, ông thừa nhận Ukraine cần công nghệ mà các thành viên NATO sở hữu, trong đó có vũ khí phòng thủ trước tên lửa đạn đạo. Về đảm bảo an ninh cho Kiev trong tương lai, tướng Zaluzhny cho rằng các liên minh khác ngoài NATO có khả năng sẽ hiệu quả hơn.
"Ukraine sẽ liên kết với các khối và liên minh có thể sẽ được hình thành, khả năng cao nhất là khối an ninh quân sự của châu Âu", ông nói.
Cựu tổng tư lệnh quân đội Ukraine cũng tin rằng Lực lượng Viễn chinh Hiệp đồng (JEF) là cơ chế an ninh hiệu quả, dù thừa nhận lực lượng này vẫn "còn yếu và chưa đạt đến mức độ" mà Ukraine cần.
"JEF đã có cơ chế chỉ huy kể từ năm 2015", ông lưu ý, đồng thời bày tỏ tiếc nuối về việc Ukraine hiện không tìm cách gia nhập JEF.
JEF là lực lượng phản ứng nhanh do Anh dẫn đầu với các thành viên khác gồm Đan Mạch, Estonia, Phần Lan, Iceland, Latvia, Litva, Hà Lan, Na Uy và Thụy Điển. Lực lượng này được thiết kế để có thể triển khai chớp nhoáng nhằm ứng phó với các cuộc khủng hoảng ở Bắc Âu, cũng như hỗ trợ những chiến dịch của NATO ở nhiều địa điểm khác.
Đáng chú ý, JEF không có cơ chế phòng thủ tập thể hay quy định rằng các thành viên có nghĩa vụ bảo vệ lẫn nhau như NATO. Ukraine đã tham gia thỏa thuận về tăng cường hợp tác với JEF.
Tại hội nghị thượng đỉnh năm 2008, NATO nhất trí sẽ kết nạp Gruzia và Ukraine trong tương lai, nhưng không nêu thời điểm cụ thể. Ukraine hồi năm 2019 sửa đổi hiến pháp để bổ sung mục tiêu trở thành thành viên đầy đủ của NATO và Liên minh châu Âu (EU).
Dù vậy, nước này thừa nhận hiện không được tất cả thành viên NATO chào đón vào liên minh.
Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky (trái) và Tổng thống Mỹ Donald Trump gặp mặt bên lề hội nghị thượng đỉnh NATO ở Thổ Nhĩ Kỳ vào ngày 8/7. Ảnh: AP
Khi phát động chiến dịch tại Ukraine vào đầu năm 2022, Nga tuyên bố một trong những mục tiêu là ngăn Ukraine gia nhập NATO, cho rằng điều này là mối nguy hiểm nghiêm trọng đối với an ninh của Nga.
Tháng 12/2025, Tổng thống Volodymyr Zelensky cho biết Ukraine sẵn sàng từ bỏ nỗ lực gia nhập NATO để đổi lấy các bảo đảm an ninh từ Mỹ và đồng minh.
Ông Zaluzhny bị miễn nhiệm khỏi chức vụ tổng tư lệnh quân đội Ukraine vào năm 2024 do bất đồng với ông Zelensky về cách tiến hành cuộc chiến với Nga. Các cuộc thăm dò dư luận cho thấy tướng Zaluzhny có mức độ tín nhiệm gần như tương đương với Tổng thống Zelensky và cựu bộ trưởng quốc phòng Mykhailo Fedorov, người mất chức vào tháng trước.
Phạm Giang (Theo Ukrainska Pravda, Reuters)
