Đại học không chỉ đào tạo mà cần đồng sáng tạo cùng doanh nghiệp

Đây là xu hướng được Giáo sư Utz Dornberger, Trung tâm Năng lực SEPT, Đại học Leipzig (Đức), chia sẻ tại Hội thảo khoa học quốc tế Resilience by Technology and Design (RTD) do Đại học Kinh tế TP.HCM (UEH) phối hợp cùng các đối tác tổ chức ngày 15-7.

Theo số liệu từ mạng lưới living lab châu Âu (ENoLL) được giáo sư Dornberger dẫn lại, từ 19 living lab khi thành lập năm 2006, đến nay thế giới đã có hơn 480 living lab được công nhận và trở thành một phần trong Chương trình Nghị sự đổi mới sáng tạo của Liên minh châu Âu.

Tại Đại học Leipzig, mô hình này được triển khai trong nhiều lĩnh vực như AI, nông nghiệp thông minh, logistics, chuyển đổi số cho doanh nghiệp nhỏ và vừa... 

Theo giáo sư Dornberger, giá trị lớn nhất của living lab là tạo lợi ích cho tất cả các bên. "Sinh viên được học thông qua các bài toán thực tế. Doanh nghiệp tiếp cận nguồn nhân lực chất lượng cao, những ý tưởng mới và có cơ hội thử nghiệm sản phẩm. Trường đại học tăng cường gắn kết giữa đào tạo và nghiên cứu, còn xã hội được hưởng lợi từ các giải pháp giải quyết những vấn đề thực tiễn", giáo sư chia sẻ.

Tuy nhiên, giáo sư Dornberger cho rằng doanh nghiệp không nên chỉ tài trợ hoặc đặt hàng nghiên cứu mà cần đồng hành xuyên suốt quá trình, từ đề xuất bài toán, chia sẻ dữ liệu, góp ý kết quả đến triển khai ứng dụng. Mối quan hệ này cần được duy trì lâu dài để hình thành hệ sinh thái đổi mới sáng tạo thay vì chỉ dừng ở những dự án ngắn hạn.

Ông đồng thời nhấn mạnh living lab phải bảo đảm nguyên tắc đồng sáng tạo có trách nhiệm, trong đó sinh viên là người học và đồng sáng tạo, không phải tư vấn miễn phí cho doanh nghiệp. Các bên cần thống nhất ngay từ đầu về quyền sở hữu trí tuệ, bảo mật dữ liệu, tính minh bạch và cơ chế chia sẻ lợi ích.

Ở góc độ nhà trường, PGS.TS Bùi Quang Hùng, Giám đốc UEH, cho biết trường đang chuyển từ mô hình nghiên cứu đơn lẻ sang xây dựng hệ sinh thái nghiên cứu toàn diện thông qua các phòng thí nghiệm nghiên cứu quốc tế, living lab và các trung tâm nghiên cứu đổi mới sáng tạo.

Bên cạnh phiên tham luận về mô hình living lab của Giáo sư Utz Dornberger, RTD 2026 quy tụ hơn 80 nhà nghiên cứu, chuyên gia đến từ hơn 30 trường đại học, viện nghiên cứu và doanh nghiệp, với 17 phiên chuyên đề cùng 108 bài trình bày khoa học trong 27 phiên song song. 

Các nội dung tập trung vào những hướng ứng dụng công nghệ như robot biển tích hợp AI, chuyển đổi net-zero, mô hình digital twin và các giải pháp phục vụ phát triển bền vững.