Đại sứ Solbakken: Cà phê, con tôm, tàu biển mở lối thương mại Việt Nam - Na Uy

Trong bối cảnh Hiệp định thương mại giữa Việt Nam và các nước thuộc Hiệp hội Thương mại tự do châu Âu (EFTA) được kỳ vọng tạo thêm động lực cho quan hệ kinh tế, Đại sứ Na Uy tại Việt Nam Hilde Solbakken chia sẻ với Tuổi Trẻ rằng bà kỳ vọng thương mại song phương sẽ tăng trưởng mạnh hơn, với nhiều cơ hội từ nông nghiệp, thủy hải sản đến các lĩnh vực công nghệ cao như đóng tàu và năng lượng ngoài khơi.

Việt Nam - Na Uy bổ trợ nhau về kinh tế biển

* Theo bà, vì sao Hiệp định Thương mại tự do (FTA) giữa Việt Nam và EFTA sẽ mang lại lợi ích cho cả Việt Nam và các nước EFTA?

- Tôi cho rằng đây là một tin rất đáng mừng khi Việt Nam và các nước EFTA đã hoàn tất đàm phán sau hơn 1 thập kỷ.

Dù vẫn còn các bước ký kết và phê chuẩn, nhưng hiệp định được kỳ vọng sẽ mang lại những lợi ích rõ rệt thông qua việc xóa bỏ thuế quan đối với các sản phẩm công nghiệp, thủy hải sản giữa hai bên, cải thiện tiếp cận thị trường ở một số lĩnh vực, đặc biệt là nông nghiệp.

Các nước EFTA đều là những thị trường có yêu cầu rất cao về chất lượng và tiêu chuẩn. Việc tăng cường hợp tác sẽ giúp các nhà sản xuất Việt Nam nâng cao chất lượng sản phẩm để đáp ứng các tiêu chuẩn này, nhất là thông qua hợp tác doanh nghiệp, đầu tư và chuyển giao công nghệ từ các nước EFTA, trong đó có Na Uy.

Đây cũng là tin rất tốt đối với các doanh nghiệp nhỏ và vừa - lực lượng chiếm phần lớn nền kinh tế của cả Việt Nam và các nước EFTA. Nếu doanh nghiệp Việt Nam đáp ứng được các tiêu chuẩn của EFTA thì về cơ bản có thể tiếp cận nhiều thị trường khác trên thế giới.

Bên cạnh đó, các chương về đầu tư trong hiệp định sẽ giúp doanh nghiệp hai bên thuận lợi hơn trong đầu tư, thành lập doanh nghiệp và thiết lập các quan hệ đối tác.

* Theo bà, hai nước có thể tận dụng thế mạnh bổ trợ như thế nào để thúc đẩy thương mại?

- Năm 2025, kim ngạch thương mại từ Na Uy sang Việt Nam đạt khoảng 630 triệu USD, trong khi xuất khẩu của Việt Nam sang Na Uy đạt khoảng 1,3 tỉ USD. Tôi cho rằng vẫn còn rất nhiều dư địa để tăng trưởng.

Đối với Na Uy, hải sản chiếm khoảng 58% kim ngạch xuất khẩu sang Việt Nam. Đây là lĩnh vực hai nước có tính bổ trợ rất lớn. Na Uy là nước xuất khẩu hải sản lớn thứ hai thế giới, còn Việt Nam đứng thứ ba, nhưng chúng ta có thế mạnh ở những chủng loại khác nhau. 

Tôm Việt Nam, chẳng hạn, có rất nhiều tiềm năng tại thị trường Na Uy.

Cà phê cũng là một mặt hàng nhiều triển vọng. Người Na Uy có mức tiêu thụ cà phê bình quân đầu người cao thứ hai thế giới. 

Chúng tôi chủ yếu sử dụng hạt Arabica, nhưng chất lượng cà phê Việt Nam đang ngày càng được nâng cao và có thể trở thành một sản phẩm rất hấp dẫn tại Na Uy. Riêng tôi, tôi uống cà phê Việt Nam hằng ngày.

Tôi cũng rất yêu thích các loại trái cây của Việt Nam với sự đa dạng mà chúng tôi không thể có ở Bắc Âu. Tôi hy vọng những mặt hàng này sẽ được xuất khẩu sang Na Uy nhiều hơn trong thời gian tới.

Thu hút vốn chất lượng cao từ Na Uy

* Trong các lĩnh vực công nghệ cao như kinh tế biển, đóng tàu và năng lượng tái tạo, các nhà đầu tư Na Uy có thể đóng góp gì cho mục tiêu thu hút FDI chất lượng cao của Việt Nam?

- Tôi cho rằng các lĩnh vực này có rất nhiều tiềm năng tại Việt Nam. Na Uy đã có nhà máy đóng tàu Vard tại Vũng Tàu, chuyên đóng các tàu công nghệ cao, trong đó có tàu phục vụ các dự án điện gió ngoài khơi.

Chúng tôi cũng nhận thấy sự quan tâm ngày càng lớn từ các chủ tàu, doanh nghiệp thiết kế và đóng tàu Na Uy đối với cơ hội tại Việt Nam. Nhiều doanh nghiệp đang cân nhắc đóng tàu ở Việt Nam, có thể là toàn bộ một con tàu hoặc phần thân tàu và sau đó sẽ được hoàn thiện tại Na Uy.

Đây là lĩnh vực có nhiều tiềm năng để thúc đẩy hợp tác, chuyển giao công nghệ và các giải pháp kỹ thuật.

Cũng có ngày càng nhiều doanh nghiệp Na Uy mong muốn giới thiệu tới Việt Nam các giải pháp công nghệ hàng đầu hỗ trợ phát triển các ngành công nghiệp hàng hải và toàn bộ chuỗi giá trị nuôi trồng thủy sản ở Việt Nam.

Bên cạnh đó, nhiều công ty tại Việt Nam đang áp dụng các giải pháp và dây chuyền công nghệ cao của Na Uy để sản xuất dược phẩm, thức ăn và vắc xin phục vụ các hoạt động nuôi trồng thủy hải sản.

Cùng với việc thiết lập quan hệ Đối tác chiến lược xanh Na Uy - Việt Nam, FTA mới sẽ góp phần tăng cường hợp tác giữa hai nước, hỗ trợ Việt Nam phát triển kinh tế theo hướng bền vững, tuần hoàn và bao trùm, đồng thời phù hợp với mục tiêu thu hút dòng vốn FDI chất lượng cao của Việt Nam.