Mỡ hay dầu đều tốt cho sức khỏe nếu sử dụng đúng cách, đúng lượng, không nên chỉ ăn mỡ hay dầu hoàn toàn.
Nhiều người cho rằng mỡ lợn sạch, tự nhiên và an toàn hơn dầu ăn công nghiệp. Tuy nhiên, TS Lê Thị Hương Giang, Trưởng khoa Dinh dưỡng, Bệnh viện 19-8 (Bộ Công an), cho biết trong dinh dưỡng không có loại thực phẩm nào tốt tuyệt đối, cũng không có thực phẩm nào xấu hoàn toàn. Cả dầu ăn và mỡ lợn đều mang lại giá trị sức khỏe nhất định nếu được sử dụng đúng cách, đúng lượng và đúng đối tượng.
Mỡ lợn là chất béo động vật, khá bền với nhiệt, phù hợp hơn với một số món chiên, rán ở nhiệt độ cao. Tuy nhiên, trong 100g mỡ lợn có khoảng 40g chất béo bão hòa và khoảng 95mg cholesterol. Nếu ăn quá nhiều, ăn thường xuyên, đặc biệt ở người ít vận động, thừa cân, rối loạn mỡ máu, tăng huyết áp hoặc bệnh tim mạch, mỡ lợn có thể làm tăng nguy cơ xơ vữa động mạch và các bệnh chuyển hóa.
Dầu thực vật thường chứa nhiều chất béo chưa bão hòa hơn, có loại chiếm khoảng 70–85% tổng lượng chất béo, và không chứa cholesterol. Đây là nhóm chất béo có lợi hơn cho tim mạch nếu biết sử dụng hợp lý. Song, khi dùng để chiên rán ở nhiệt độ quá cao, chiên đi chiên lại nhiều lần, dầu có thể bị oxy hóa, biến chất và sinh ra các hợp chất không có lợi cho sức khỏe.
"Điều quan trọng không chỉ là chọn mỡ hay dầu, mà là tổng lượng chất béo chúng ta ăn trong cả ngày, bao gồm dầu mỡ khi nấu, thịt mỡ, đồ chiên rán, bánh ngọt, thức ăn nhanh và thực phẩm chế biến sẵn", tiến sĩ nói.
Tổ chức Y tế Thế giới khuyến cáo lượng chất béo bão hòa nên dưới 10% tổng năng lượng khẩu phần hằng ngày. Bên cạnh đó, tổng lượng chất béo trong khẩu phần người trưởng thành thường nên dao động khoảng 20–30% tổng năng lượng hằng ngày.
Với người trưởng thành khỏe mạnh, không nên chọn cực đoan kiểu "chỉ dùng mỡ" hoặc "chỉ dùng dầu", mà nên sử dụng hợp lý. Bạn có thể tham khảo tỷ lệ khoảng 1 phần mỡ động vật, 2–3 phần dầu thực vật trong khẩu phần, tùy thói quen ăn uống, tình trạng sức khỏe và mức độ vận động.
Chẳng hạn, những món cần nhiệt cao như chiên, rán có thể dùng một lượng mỡ lợn vừa phải. Những món xào nhanh, nấu canh, trộn salad nên ưu tiên dầu thực vật.
Những người bị rối loạn mỡ máu, gan nhiễm mỡ, tăng huyết áp, bệnh tim mạch, đái tháo đường, thừa cân béo phì không nên tự ý tăng ăn mỡ lợn. Nếu dầu đã sẫm màu, có mùi khét, nổi bọt nhiều, đặc quánh hoặc nhớt dính thì không nên tiếp tục sử dụng.
Mỡ lợn giúp nhiều món ăn ngon hơn. Ảnh: Bùi Thủy
Thùy An
