Con trai tôi có lịch học bơi nhưng đang bị tiêu chảy, uống thuốc vừa cầm rồi thì có nên đi không, hay nên hoãn? (Mạnh Cường, TP HCM)
Trả lời:
Người đang tiêu chảy không nên đi bơi, kể cả khi triệu chứng đã giảm, vì vẫn có thể thải mầm bệnh ra môi trường nước và gây nguy cơ cho người khác. Khi tiêu chảy do nhiễm trùng, mầm bệnh vẫn còn trong phân dù người bệnh đã thấy khỏe hơn; chỉ một lượng phân rất nhỏ cũng đủ làm ô nhiễm nước.
Các tác nhân như Norovirus, Giardia, Shigella, E. coli, Cryptosporidium trong phân người có thể lan trong bể bơi, bồn tắm nước nóng hoặc nguồn nước tự nhiên. Người bơi dễ nhiễm bệnh khi nuốt phải nước chứa mầm bệnh, đặc biệt là trẻ em.
Nước hồ bơi có clo không đảm bảo an toàn tuyệt đối vì chất khử trùng cần thời gian để tiêu diệt vi sinh vật và không hiệu quả với tất cả tác nhân. Cryptosporidium có thể chịu môi trường clo hơn 7 ngày, khiến bể bơi dù trong và được lọc vẫn có nguy cơ lây nhiễm nếu bị nhiễm phân. Ao, hồ, sông, biển cũng không an toàn hơn vì không được khử trùng và chất lượng nước thay đổi theo môi trường.
Không nên đi bơi khi bị tiêu chảy, kể cả khi các triệu chứng đã thuyên giảm. Ảnh minh họa: Vecteezy
Ngoài ra, tiêu chảy khiến cơ thể mất nước, điện giải và năng lượng; nếu bơi khi chưa hồi phục, người bệnh dễ mệt, chóng mặt, kiệt sức, và triệu chứng tiêu hóa có thể tái phát.
Với tiêu chảy thông thường, nên tránh bơi ít nhất 48 giờ sau lần đi ngoài phân lỏng cuối. Nếu nhiễm hoặc nghi nhiễm Cryptosporidium, cần tránh bể bơi và khu vui chơi dưới nước tối thiểu hai tuần sau khi hết triệu chứng để hạn chế phát tán ký sinh trùng.
Chỉ nên quay lại bơi khi đã hết tiêu chảy đủ thời gian, không còn sốt, nôn, đau bụng, chóng mặt hay dấu hiệu mất nước, và sinh hoạt bình thường. Trước khi xuống nước, người bơi cần tắm sạch, rửa tay bằng xà phòng và tránh nuốt nước.
Nếu tiêu chảy kéo dài, tái phát, có máu trong phân, kèm sốt cao, nôn nhiều, đau bụng dữ dội hoặc dấu hiệu mất nước, người bệnh cần đi khám để được đánh giá và xử lý kịp thời.
Một số tác nhân gây tiêu chảy như rotavirus, tả, thương hàn, viêm gan A... đã có vaccine phòng ngừa. Rotavirus gây tiêu chảy cấp, lây qua đường phân - miệng, có 3 loại vaccine gồm Rotavin M1 (Việt Nam) uống từ 6 tuần tuổi - 6 tháng tuổi, Rotarix (Bỉ) và Rotateq (Mỹ) từ 6 tuần tuổi - 24 tuần tuổi; loại của Mỹ mở rộng đến trước 8 tháng. Bệnh tả lây qua nước nhiễm bẩn, gây tiêu chảy dữ dội, nôn, mất nước nhanh, phòng được bằng vaccine Morcvax (Việt Nam) dùng cho trẻ trên từ 2 tuổi và người lớn.
Còn bệnh thương hàn gây sốt cao, mệt, đau đầu, nôn khan, táo bón, loét, thủng ruột, có thể tử vong. Vi khuẩn tồn tại lâu trong phân, phòng hiệu quả bằng vaccine Typhoid VI (Việt Nam) và Typhim VI (Pháp) tiêm cho trẻ trên 2 tuổi và người lớn. Với bệnh viêm gan A, vaccine gồm loại đơn và kết hợp phòng thêm viêm gan B; mũi đơn chỉ định cho người từ 12 tháng đến dưới 16 tuổi hoặc từ 24 tháng đến dưới 18 tuổi tùy vào loại vaccine, hai mũi cách nhau ít nhất 6 tháng. Còn mũi kết hợp dành cho trẻ em từ 12 tháng tuổi và người lớn.
Bác sĩ Nguyễn Văn Mác Toàn
Quản lý Y khoa, Hệ thống Tiêm chủng VNVC
Độc giả đặt câu hỏi tư vấn vaccine để bác sĩ trả lời tại đây.
