Đưa các anh về từ Cha Lỳ

4 시간 전 17

HÀNH QUÂN TÌM LIỆT SĨ

Men theo tuyến đường Hồ Chí Minh huyền thoại xẻ dọc dãy Trường Sơn, chúng tôi mất gần nửa ngày để từ trung tâm tỉnh Quảng Trị đến trụ sở của Đoàn Kinh tế - Quốc phòng 337 (Quân khu 4) đang đóng tại thôn Cợp (xã Hướng Phùng). Đúng 6 giờ sáng, các chiến sĩ thức giấc, chuẩn bị sẵn sàng cho một ngày làm việc dài dưới nắng nóng oi bức đầu mùa. Nhiệm vụ của họ là hành quân vào rừng Cha Lỳ (xã Hướng Lập, tỉnh Quảng Trị) tìm hài cốt liệt sĩ.

Từ trụ sở, đoàn di chuyển hơn một giờ đồng hồ trên đường Hồ Chí Minh qua những khúc cua quanh co của đèo Sa Mù để đến nơi đóng quân tạm của Đội tìm kiếm, quy tập hài cốt liệt sĩ Đoàn Kinh tế - Quốc phòng 337 (Đội quy tập) tại thôn Trăng Tà Puồng (xã Hướng Lập).

Trung tá Phan Đình Phi, Đội trưởng Đội quy tập, niềm nở chào đón và lập tức dẫn cả đoàn khẩn trương di chuyển thực hiện nhiệm vụ. "Chúng ta sẽ đi xe máy thêm khoảng 20 km nữa đến thôn Cựp, rồi sau đó đi bộ vượt suối vào rừng khe núi Cha Lỳ. Cả đội đang làm nhiệm vụ tại đây gần một tháng qua và đã quy tập được 8 hài cốt liệt sĩ", trung tá Phan Đình Phi nói với chúng tôi, giọng trầm mặc.

Đến một cây cầu nhỏ bắc qua suối Cha Lỳ, các chiến sĩ dựng xe máy bên bờ, mỗi người đều mang theo một cây cuốc, một cây xẻng và bình nước. Hành quân giữa rừng phải vượt qua khe suối, đường đi bộ đầy đá lởm chởm. Khi leo lên một quả đồi dốc đứng, trước mắt chúng tôi hiện ra một khu đất đã được đào xới chằng chịt. Đó là nơi suốt gần một tháng qua, Đội quy tập đã miệt mài trên từng tấc đất để tìm kiếm những người lính năm xưa.

Việc đầu tiên mà các chiến sĩ thực hiện khi vừa đến khu vực tìm kiếm là thắp hương trước bàn thờ tạm dựng bằng vài thân cây rừng và tấm bạt bạc màu. Làn khói hương bay lên giữa núi rừng tĩnh lặng, khiến trong lòng những người lần đầu có mặt như chúng tôi dâng lên nỗi nghẹn ngào, xúc động khó tả.

TỈ MỈ VÀ CẩN TRỌNG

Trực tiếp theo dõi Đội quy tập thực hiện nhiệm vụ, trung tá Phan Minh Phú, Trợ lý chính sách, Phòng Chính trị Đoàn Kinh tế - Quốc phòng 337, chia sẻ khu vực này được phát hiện từ nguồn thông tin của người dân địa phương.

"Để đến vị trí này khai quật và tìm kiếm các bác (các liệt sĩ - PV) đưa về thì anh em đã thông qua nguồn tin của các cựu chiến binh, già làng, trưởng bản giới thiệu, xác định địa điểm này trước đây là một nghĩa trang tạm thời. Và cũng tại địa điểm này đã có một đội quy tập thuộc Bộ Chỉ huy Quân sự tỉnh Quảng Trị đến khai quật", trung tá Phan Minh Phú cho hay.

Phần lớn dấu vết chiến tranh giờ đã bị rừng già xóa mờ. Những nấm mộ còn lộ rõ đã được khai quật. Song, đâu đó giữa khu đồi rộng lớn này chắc chắn vẫn còn những liệt sĩ nằm dưới tầng tầng lớp lớp đất đỏ. Muốn tìm được hài cốt liệt sĩ, những người lính quy tập phải dựa vào kinh nghiệm tích lũy suốt nhiều năm cùng những "quy luật" được truyền lại từ thế hệ trước.

"Theo quy luật của ông cha ta trước đây, khi an táng thì theo hàng ngang hoặc hàng dọc và đầu hướng về trên, chân xuôi về hướng khe suối. Cách an táng cũng giống như các nghĩa trang hiện nay, mỗi mộ cách nhau khoảng 1 - 1,2 m. Từ những thông tin, đánh giá và nhận định như thế, đội đã quyết định tiếp tục tìm kiếm tại vị trí này", trung tá Phan Minh Phú nói thêm.

Từ ngày 23.3 đến nay, Đội quy tập đã tìm thấy 8 hài cốt liệt sĩ cùng nhiều di vật như tăng võng, cúc áo… Mỗi phát hiện đều là kết quả của hàng chục ngày đào bới dưới nắng rừng bỏng rát.

Giữa cái nóng hừng hực của miền tây Quảng Trị, trung tá Phan Đình Phi đều đặn găm những nhát cuốc sâu vào lòng đất. Giọng thở hổn hển, ông kể với chúng tôi về cách đào, cách tìm kiếm hài cốt liệt sĩ.

"Trình tự chúng tôi làm từ dưới lên trên, làm đến đâu kỹ đến đó, đòi hỏi là từng nhát cuốc, nhát xẻng đều phải tỉ mỉ. Mỗi huyệt như thế sẽ có 2 chiến sĩ thực hiện, một người đào, người còn lại ở trên lấy tay vò nhẹ từng nắm đất để tìm kỹ xem có hài cốt, di vật hay không. Khi phát hiện di vật thì tiếp tục đào ở phía trên, phía dưới, phía trái, phía phải để mở rộng ra, tránh sót những di vật, hài cốt bên cạnh", trung tá Phi chia sẻ.

Khi tìm được hài cốt liệt sĩ, các chiến sĩ chụp ảnh để thực hiện hồ sơ rồi tiến hành thủ tục quan trọng nhất là đưa toàn bộ phần hài cốt cùng di vật lên trên. Lúc này, trung tá Phan Đình Phi là người đứng ra tiến hành khâm liệm và thực hiện những nghi thức tâm linh cho các liệt sĩ giữa núi rừng.

Cách thức đưa hài cốt liệt sĩ về cũng cực kỳ cẩn trọng, với liệt sĩ là nam sẽ bốc 7 nắm đất, liệt sĩ nữ 9 nắm đất. Hài cốt liệt sĩ sau đó được gói liệm cẩn thận, đúng quy cách và đưa đến nơi bảo quản.

Giữa ngọn đồi dốc đứng của rừng Cha Lỳ, gần một tháng qua, các chiến sĩ trong Đội tìm kiếm, quy tập hài cốt liệt sĩ Đoàn Kinh tế - Quốc phòng 337 đã đào ít nhất 40 huyệt đạo, đưa được 8 liệt sĩ về an táng. Cũng có những ngày, cả đội đào hàng chục huyệt nhưng không thu được kết quả. Mồ hôi ướt đẫm lưng áo nhưng không ai bỏ cuộc, bởi họ hiểu dưới mỗi lớp đất kia có thể là một người lính vẫn đang chờ ngày trở về. (còn tiếp)

전체 기사 읽기