Đợt bùng phát dịch Ebola tại Cộng hòa Dân chủ Congo đang diễn ra với tốc độ nhanh chưa từng có trong lịch sử, khi số ca mắc vượt mốc 3.200 trường hợp chỉ sau 10 tuần.
Bộ Y tế Cộng hòa Dân chủ Congo công bố tính đến ngày 28/7, nước này ghi nhận 3.262 ca nhiễm và 1.437 trường hợp tử vong. Tâm điểm của dịch bệnh nằm ở tỉnh Ituri thuộc miền Đông đất nước.
Với mốc thời gian bùng phát từ ngày 15/5, đợt dịch này chỉ mất 10 tuần để đạt số ca mắc tương đương đợt dịch kỷ lục giai đoạn 2018-2020, thời điểm mất tới gần hai năm mới ghi nhận hơn 3.400 ca nhiễm và hơn 2.200 người chết.
Trong lịch sử toàn cầu, chỉ có thảm họa Ebola tại Tây Africa giai đoạn 2014-2016 là vượt trội hơn về mức độ tàn phá với 28.000 ca mắc và hơn 11.000 trường hợp tử vong.
Giới chuyên gia y tế đánh giá đây là cuộc khủng hoảng nguy hiểm đặc biệt bởi chủng virus Bundibugyo gây bệnh hiện chưa có vaccine phòng ngừa hay phác đồ điều trị chính thức nào được phê duyệt. Thêm vào đó, lực lượng chức năng vẫn chưa xác định được bệnh nhân đầu tiên mang mầm bệnh, khiến việc kiểm soát nguồn lây trở nên bế tắc.
Một nạn nhân được đưa đi sau khi qua đời do mắc Ebola tại Bunia, tỉnh Ituri, Cộng hòa Dân chủ Congo, ngày 10/7. Ảnh: Reuters
Tốc độ lây lan vượt tầm kiểm soát xuất phát từ nhiều nguyên nhân phức tạp tại thực địa. Khu vực miền Đông Congo liên tục chịu cảnh xung đột vũ trang và nạn khai thác khoáng sản trái phép, tạo ra làn sóng người dân di tản ồ ạt và cản trở việc truy vết hàng nghìn người từng tiếp xúc với nguồn bệnh. Bạo lực từ các nhóm phiến quân và làn sóng đình công của nhân viên y tế vì nợ lương càng làm tê liệt hệ thống ứng phó. Nhiều cộng đồng dân cư từng bị cô lập hoàn toàn hoặc thiếu sự hỗ trợ vì các đội ngũ y tế phải rút lui để bảo đảm an toàn tính mạng trước các cuộc tấn công từ cả lực lượng vũ trang lẫn người dân địa phương.
Dù vậy, thái độ của người dân tại tâm dịch bắt đầu thay đổi trước những mất mát quá lớn. Anh Fabrice Mumbesa, một cư dân tại thị trấn khai khoáng Mongbwalu, nơi từng chứng kiến cảnh người dân phóng hỏa các trung tâm điều trị, chia sẻ rằng cộng đồng không thể tiếp tục chống đối các đội ứng phó vì đã mất đi quá nhiều người thân và chính họ mới là những người khát khao dập dịch để khôi phục cuộc sống bình thường.
Các cơ quan y tế và tổ chức quốc tế đang chịu áp lực cực lớn. Ông Onesphore Bangenza, Trưởng nhóm ứng phó của tổ chức Mercy Corps tại thủ phủ Bunia của tỉnh Ituri, nhận định việc virus lây lan nhanh hơn năng lực khoanh vùng là tín hiệu cực kỳ đáng báo động, đòi hỏi các bên phải hành động khẩn trương hơn nữa để ngăn chặn thảm họa lan rộng.
Bình Minh (Theo ABC News, Sky News)
