Ghế trẻ em trên ô tô chưa chứng nhận hợp quy có được dùng từ ngày 1-7?

Tuổi Trẻ Online đã trao đổi với ông Nguyễn Tô An - Phó cục trưởng Cục Đăng kiểm Việt Nam - về băn khoăn của nhiều người đã mua ghế an toàn cho trẻ em chưa được chứng nhận sự hợp quy của sản phẩm theo quy chuẩn quốc gia.

Tại sao không giao cho đơn vị thuộc nhà nước làm tổ chức chứng nhận hợp quy?

* Thưa ông, vì sao ghế an toàn trẻ em lắp trên ô tô cần có chứng nhận và công bố hợp quy sản phẩm theo quy chuẩn quốc gia? Cơ quan nào có chức năng cấp giấy chứng nhận đăng ký hoạt động chứng nhận theo quy chuẩn trên?

- Ghể an toàn cho trẻ em dùng trên xe ô tô là một trong các thiết bị an toàn cho trẻ em được quy định trong Luật Trật tự, an toàn giao thông đường bộ.

Căn cứ nhiệm vụ được luật giao, Bộ Giao thông vận tải (nay là Bộ Xây dựng) đã ban hành quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về thiết bị an toàn cho trẻ em dùng trên xe ô tô QCVN 123:2024/BGTVT, có hiệu lực thi hành từ ngày 1-1-2026. Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia là bắt buộc áp dụng theo quy định tại Luật Tiêu chuẩn và quy chuẩn kỹ thuật.

Theo quy định, thiết bị an toàn cho trẻ em dùng trên ô tô phải được công bố hợp quy tại sở chuyên ngành tại địa phương nơi tổ chức, cá nhân đăng ký hoạt động sản xuất, kinh doanh dựa trên kết quả chứng nhận sự phù hợp của Tổ chức chứng nhận được Cục Đăng kiểm Việt Nam chỉ định.

Việc cấp giấy chứng nhận đăng ký hoạt động chứng nhận sản phẩm được giao cho cơ quan chuyên môn trực thuộc UBND tỉnh, thành phố nơi tổ chức chứng nhận đặt trụ sở chính.

* Hiện nay chưa có tổ chức chứng nhận nào đã được cấp giấy chứng nhận đăng ký hoạt động chứng nhận hợp quy loại ghế này là do những nguyên nhân gì?

- Việc cấp Ggiấy chứng nhận đăng ký hoạt động chứng nhận sản phẩm được giao cho cơ quan chuyên môn trực thuộc UBND tỉnh, thành phố nơi tổ chức chứng nhận đặt trụ sở chính.

Vì vậy, Cục Đăng kiểm Việt Nam không có đầy đủ thông tin liên quan đến việc đã có bao nhiêu tổ chức chứng nhận đã được cấp giấy chứng nhận đăng ký hoạt động chứng nhận ghế an toàn cho trẻ em dùng trên ô tô cũng như các vướng mắc liên quan đến việc được cấp giấy chứng nhận này.

Theo quy định tại Nghị định số 37/2026/NĐ-CP quy định chi tiết một số điều và biện pháp để tổ chức, hướng dẫn thi hành Luật Chất lượng sản phẩm, hàng hóa, một trong các điều kiện để tổ chức chứng nhận được chỉ định là đã được cấp giấy chứng nhận đăng ký hoạt động chứng nhận theo quy định của pháp luật về tiêu chuẩn và quy chuẩn kỹ thuật; phải được công nhận đối với phạm vi đăng ký chỉ định.

Tuy nhiên, hiện nay chưa có tổ chức chứng nhận nào nộp hồ sơ đăng ký chỉ định tại Cục Đăng kiểm Việt Nam.

* Việc Bộ Xây dựng chưa ban hành danh mục về phân loại mức độ rủi ro của sản phẩm, hàng hóa với ghế trẻ em lắp trên ô tô có phải cũng là một nguyên nhân?

- Bộ Xây dựng chưa ban hành danh mục về phân loại mức độ rủi ro của sản phẩm, hàng hóa (trong đó có ghế trẻ em dùng trên ô tô) không phải là một trong các nguyên nhân ảnh hưởng do:

Quy định về việc sử dụng thiết bị an toàn cho trẻ em dùng trên ô tô và ban hành quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về thiết bị an toàn cho trẻ em dùng trên xe ô tô là quy định theo luật chuyên ngành (Luật Trật tự, an toàn giao thông đường bộ).

Còn danh mục về phân loại mức độ rủi ro của sản phẩm, hàng hóa là quy định theo Luật Chất lượng sản phẩm, hàng hóa.

Do đó, việc Bộ Xây dựng ban hành danh mục về phân loại mức độ rủi ro của sản phẩm, hàng hóa là để đồng bộ quy định của pháp luật.

Hành lang pháp lý đối với việc công bố hợp quy mặt hàng này đã có đầy đủ.

Cụ thể là thủ tục cấp giấy chứng nhận đăng ký hoạt động chứng nhận sản phẩm cho Tổ chức chứng nhận được quy định tại nghị định số 22/2026/NĐ-CP; thủ tục chỉ định Tổ chức chứng nhận được quy định tại nghị định số 37/2026/NĐ-CP; thủ tục công bố hợp quy được quy định tại thông tư số 14/2026/TT-BKHCN quy định về công bố hợp chuẩn, công bố hợp quy và phương thức đánh giá sự phù hợp với tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật.

* Nhiều người thắc mắc ghế trẻ em là thiết bị liên quan đến an toàn, tại sao không giao cho đơn vị thuộc nhà nước làm Tổ chức chứng nhận hợp quy để có thể triển khai nhanh chóng, đáp ứng nhu cầu của đơn vị kinh doanh sản phẩm này và của cả người dân?

- Hiện nay, chủ trương của Đảng, Chính phủ là xã hội hóa hoạt động chứng nhận để tách bạch vai trò quản lý nhà nước với việc tổ chức thực hiện và tận dụng được toàn bộ nguồn lực của xã hội cho hoạt động này. Cơ quan quản lý nhà nước chỉ đóng vai trò quản lý hoạt động chứng nhận.

Việc giao cho cơ quan nhà nước làm tổ chức chứng nhận sẽ không tận dụng hết các nguồn lực của xã hội và không tách bạch vai trò quản lý nhà nước với việc tổ chức thực hiện theo chủ trương của Đảng và Chính phủ.

Quy định của pháp luật đã quy định rõ tổ chức chứng nhận đủ điều kiện hoạt động chứng nhận sản phẩm có thể chứng nhận hợp quy sản phẩm theo yêu cầu quy định tại quy chuẩn kỹ thuật quốc gia.

Ghế an toàn trẻ em chưa được chứng nhận hợp quy sản phẩm có được sử dụng?

* Nhiều người dân đã mua ghế an toàn cho trẻ em nhưng băn khoăn ghế chưa được chứng nhận hợp quy sản phẩm thì từ 1-7-2026 có sử dụng được không?

- Các văn bản quy phạm pháp luật có liên quan không có quy định về việc hồi tố nên về nguyên tắc, việc người dân sử dụng ghế an toàn cho trẻ em dùng trên ô tô được mua trước thời điểm QCVN 123:2024/BGTVT có hiệu lực thực hiện vẫn được được sử dụng bình thường.

Tuy nhiên, người dân cần lưu ý sử dụng ghế theo đúng hướng dẫn sử dụng của nhà sản xuất hoặc theo các thông tin trên nhãn của ghế.

Nếu trong quá trình sử dụng thấy các bất thường như việc neo ghế, neo trẻ em không đảm bảo an toàn, kích thước ghế không phù hợp với chiều cao, cân nặng của trẻ em hoặc tài liệu hướng dẫn sử dụng đi kèm theo ghế không có hướng dẫn cụ thể về việc sử dụng, quy định về chiều cao hoặc cân nặng của trẻ em thì nên thay thế bằng loại ghế đã được công bố hợp quy theo quy định.

* Trong khi chưa có tổ chức chứng nhận nào thực hiện việc chứng nhận sự phù hợp của ghế an toàn cho trẻ em theo QCVN 123:2024/BGTVT, người dân có thể sử dụng ghế nhập khẩu đã được tổ chức nước ngoài đánh giá sự phù hợp không?

- Theo thông tin mà Cục Đăng kiểm Việt Nam được biết thì chưa có thỏa thuận, hiệp định… mà Việt Nam tham gia ký kết có liên quan đến việc thừa nhận kết quả đánh giá sự phù hợp của tổ chức nước ngoài đối với ghế an toàn cho trẻ em.

Trong quy chuẩn kỹ thuật quốc gia và các văn bản quy phạm pháp luật cũng chưa có quy định về việc thừa nhận kết quả đánh giá sự phù hợp của tổ chức nước ngoài đối với mặt hàng này. Cho nên theo quy định của pháp luật thì chứng nhận của tổ chức nước ngoài không thay thế được việc công bố hợp quy đối với mặt hàng này.

* Cục Đăng kiểm Việt Nam đã kiến nghị Bộ Xây dựng sau thời điểm 1-7, nếu không có tổ chức thử nghiệm và chứng nhận đủ điều kiện thực hiện chứng nhận ghế an toàn cho trẻ em thì chỉ định tạm thời Trung tâm thử nghiệm xe cơ giới VMTC trực thuộc Cục là tổ chức thử nghiệm loại ghế này theo quy chuẩn và giao Cục tạm thời thực hiện chứng nhận theo quy chuẩn này trong 6 tháng hoặc cho đến khi có tổ chức chứng nhận đủ điều kiện hoạt động. Bộ Xây dựng đã chấp thuận đề xuất này chưa?

- Cho tới cuối ngày 24-6, Cục Đăng kiểm chưa nhận được văn bản chỉ đạo của Bộ Xây dựng.