Hòa Thịnh ngày trở lại

1 시간 전 6

Người dân vùng rốn lũ phía đông tỉnh Đắk Lắk từng bước dựng lại cuộc sống, những cánh đồng lúa lại vào mùa vụ, từng mái nhà lại gượng dậy… Nhưng ký ức về những ngày tang thương sau trận lũ lịch sử cuối năm 2025 vẫn còn nguyên trong lòng người làm báo.

NHỮNG NGÀY ĐẤT TRỜI THỊNH NỘ

Gần nửa năm sau trận lũ lịch sử, cuối tháng 5.2026, tôi trở lại xã Hòa Thịnh. Chiếc xe từ TP.Đà Nẵng đến P.Tuy Hòa (tỉnh Đắk Lắk) khi mặt trời vừa ló dạng. Khung cảnh yên bình đến mức bỗng cảm thấy khó tin nơi này từng là tâm điểm của lũ dữ.

Từ trung tâm P.Tuy Hòa, tôi thuê xe máy chạy về Hòa Thịnh - vùng rốn lũ bị cô lập dài ngày phía đông tỉnh Đắk Lắk. Con đường xuyên qua cánh đồng thơm mùi rơm mới. Những ruộng lúa vàng óng trải dài đến tận chân trời, người dân tất bật gom lúa, phơi rơm. Nhìn vùng quê đang vào mùa gặt, tôi chợt nghĩ có lẽ lớp phù sa mà trận lũ lịch sử để lại đã phần nào giúp nơi này hồi sinh sau những ngày tang thương.

Ký ức về Hòa Thịnh cuối tháng 11.2025 vẫn còn nguyên vẹn. Ngày ấy, tôi rời rốn lũ khi nước đã rút hẳn, bùn non phủ kín các con đường bê tông dẫn vào làng. Không khí đặc quánh mùi bùn đất và xác gia súc. Đêm cuối cùng trước khi rời khu vực phía đông Đắk Lắk sau gần 20 ngày chi viện tác nghiệp giữa rốn lũ, nhóm phóng viên chúng tôi không ai ngủ được. Chúng tôi kể cho nhau nghe những chuyến tác nghiệp ám ảnh nhất trong đời làm nghề. Có người từng lao vào tâm dịch Covid-19, có người "quen mặt" với điểm nóng thiên tai miền Trung, nhưng tất cả đều lặng người ở Hòa Thịnh...

Tôi vẫn nhớ đêm 20.11.2025, khi nước lũ dâng cao, hàng dài phương tiện mắc kẹt trên QL1 giữa cảnh mưa trắng trời. Trạm CSGT Tuy An thuộc Phòng CSGT Công an tỉnh Đắk Lắk dùng xe chuyên dụng mở đường để chúng tôi kịp theo lực lượng cứu hộ tiến vào xã Hòa Thịnh, vùng bị cô lập nặng nhất. Ánh đèn ưu tiên quét dài trên mặt nước đục ngầu, nhiều chiến sĩ ngâm mình trong nước lạnh hàng giờ để điều tiết giao thông. Trước lúc chia tay, một cán bộ CSGT nói với tôi: "Nhờ các anh đưa hình ảnh bà con vùng lũ sớm, để cả nước biết mà giúp đỡ".

Khi vào được xã Hòa Thịnh, điện mất hoàn toàn, sóng điện thoại chập chờn. Muốn gửi bài về tòa soạn, chúng tôi phải chạy xe hàng cây số ra vùng ven mới bắt được tín hiệu. Những bản tin đầu tiên phát đi cũng là lúc các đoàn cứu trợ từ nhiều nơi bắt đầu đổ về. Có hôm theo ghe cứu trợ len qua biển nước cả ngày, chúng tôi chỉ kịp ăn vội gói mì giữa mưa lạnh.

Ám ảnh nhất là chuyến ghe chở quan tài vào nhà bà Lê Thị Cúc, người phụ nữ sống một mình đã qua đời trong căn nhà 3 gian cũ khi nước lũ dâng quá nóc. Không ai biết bà mất từ lúc nào. Chỉ đến khi nước rút, người con gái xin ghe vượt qua nhiều đoạn nước sâu để vào tìm mẹ và phát hiện thi thể bà giữa căn nhà ngập bùn đất. Người dân đoán bà lặng lẽ rời khỏi cuộc đời trong đêm 19.11.2025, thời điểm nước lũ dâng cao nhất.

Sau khi phóng viên Thanh Niên kết nối, đội cứu hộ Ghềnh chè Thái Nguyên dùng ghe đưa quan tài vượt qua cánh đồng ngập sâu để vào nhà bà Cúc. Khung cảnh hôm ấy khiến tất cả lặng người. Căn nhà ngổn ngang bùn đất, đồ đạc đổ sập, thi thể người phụ nữ xấu số nằm trên tấm ván ướt ở góc nhà lạnh lẽo. Đến cả bộ đồ khô để khâm liệm cho mẹ, người con gái cũng không tìm thấy...

Đi qua những ngày lũ dữ ở xã Hòa Thịnh, thứ ám ảnh tôi nhất không phải dòng nước xiết hay những chuyến ghe chòng chành, mà là mùi tử khí. Tôi nhớ mãi khoảnh khắc chiếc ghe quay lại giữa cánh đồng ngập sâu để đưa một thi thể vào bờ. Người sống ngồi hai bên mạn ghe, người chết nằm giữa. Mùi thi thể phân hủy bốc lên nồng nặc giữa không khí ẩm lạnh. Lúc đó tôi mới hiểu vì sao những người đi cứu nạn thường mang theo nhang. Đó là cách để sưởi ấm linh hồn người đã khuất và "át" bớt mùi tử khí để người sống dễ thở. Nhưng hôm ấy giữa cánh đồng mênh mông nước, khó có thể tìm được một bó nhang…

HỒI SINH SAU LŨ

Ngày ấy, trước khi rời xã Hòa Thịnh, tôi ghé nhà ông Võ Trọng Đàn, một trong nhiều hộ dân được bạn đọc Báo Thanh Niên hỗ trợ kịp thời sau lũ. Mái nhà ông sập gần một nửa, gió lạnh và nước mưa tạt thẳng vào trong. Bàn thờ tổ tiên bị nước đánh vỡ, di ảnh cha mẹ, ông bà lẫn trong lớp bùn non chưa kịp dọn. Dưới phần mái hiên còn sót lại, chúng tôi cùng vợ chồng ông đứng ăn vội chiếc bánh ngọt giữa cái lạnh sau lũ. Ông Đàn co ro trong bộ quần áo ướt sũng, giọng run run: "Giờ chỉ ước có bộ đồ khô để mặc. Tài sản cũng trôi hết rồi…".

Hôm nay trở lại, căn nhà của ông Đàn đã khác. Ngôi nhà mới có gác lửng nằm vững chãi giữa xóm làng hồi sinh sau lũ. Thấy tôi, ông Đàn ban đầu ngập ngừng rồi bất ngờ nhận ra: "Phóng viên Báo Thanh Niên đây mà!".

Người đàn ông từng kiệt sức trong căn nhà đổ sập ngày nào giờ khỏe khoắn hơn nhiều. Ông kể sau lũ, gia đình được nhà nước hỗ trợ hơn 150 triệu đồng, thêm sự giúp đỡ của các nhà hảo tâm để dựng lại nhà mới. "Sau vài tháng, bà con bắt đầu gượng dậy. Người giúp nhau sửa nhà, nhà hảo tâm gửi giống lúa, nhu yếu phẩm. Ai còn sức thì phụ người mất trắng tài sản", ông Đàn nói. Người vợ ngồi bên cạnh tiếp lời: "Tết vừa rồi đủ đầy hơn mong đợi. Điều quý nhất là tình cảm của đồng bào cả nước dành cho dân vùng lũ".

Tôi chạy xe qua cánh đồng rộng lớn đến căn nhà cũ của bà Lê Thị Cúc, chỉ mong thắp nén nhang sau ngày đưa quan tài vượt biển nước vào nhà bà năm ngoái. Căn nhà khóa cửa im lìm. Qua ô cửa khép hờ, tiếng kinh vang vọng. Tôi đứng ngoài sân, chắp tay khấn vọng vào bên trong. Gió từ cánh đồng thổi qua mang theo mùi rơm mới khiến lòng tôi chợt nhẹ đi rất nhiều...

Điểm dừng cuối cùng là nhà cụ Trần Văn Khánh ở thôn Phú Hữu, đại gia đình từng mất trắng 4 căn nhà chỉ sau một đêm lũ dữ. Thấy tôi bước vào sân, cụ Khánh cười hiền: "Ngày mấy chú tới đợt lũ năm ngoái, nhà sập hết rồi, vợ chồng tôi phải chui vô phòng vệ sinh trú tạm. Giờ chú quay lại, tôi nhớ ngay".

Căn nhà mới kiên cố nằm giữa khoảng sân rộng khác hẳn khung cảnh hoang tàn tôi từng chứng kiến. Sau lũ, bộ đội về giúp dân dựng nhà rất nhanh trong "Chiến dịch Quang Trung". "Chỉ 3 tháng là xong căn nhà cho 4 cha con tôi. Gần 80 tuổi rồi, tôi không nghĩ đời mình còn có được căn nhà chắc chắn như vậy. Giờ đến mùa mưa lũ cũng đỡ lo", cụ Khánh xúc động.

***

Chiều muộn, rời Hòa Thịnh, tôi ngoái nhìn những cánh đồng đang vào mùa gặt dưới ánh nắng cuối ngày. Dòng nước dữ đã rút đi, người dân nơi đây bước qua mất mát bằng sự cưu mang của đồng bào cả nước, bằng những chuyến xe cứu trợ xuyên đêm, bằng bàn tay của bộ đội, công an, lực lượng cứu hộ và cả những người chưa từng quen biết.

Với người làm báo như tôi, hành trình trở lại xã Hòa Thịnh là dịp chứng kiến vùng đất này hồi sinh sau thiên tai, và hiểu rằng phía sau những bản tin giữa mưa lũ luôn là những phận người.

전체 기사 읽기