MỹĐội tuyển Nhật Bản thể hiện họ rất nghiêm túc trong việc hướng đến chức vô địch World Cup 2026, và điều đó có thể được chứng tỏ ở trận đấu Hà Lan tại bảng F hôm nay.
Năm 2002, Nhật Bản đã phần nào bỏ lỡ một cơ hội để tiến xa trên bản đồ bóng đá thế giới. Nước chủ nhà còn lại với họ, Hàn Quốc lọt vào đến bán kết nhờ được hưởng lợi từ nhiều quyết định gây tranh cãi của trọng tài, nhưng cũng để lại ấn tượng về mặt chuyên môn. Các học trò của HLV Guus Hiddink khi đó thi đấu tốc độ và linh hoạt về chiến thuật để tiến tới top 4 - cột mốc lịch sử cho đến nay của bóng đá châu Á.
Thành tích của Nhật Bản không tệ. Thầy trò Philippe Troussier đứng đầu bảng trước khi thua Thổ Nhĩ Kỳ 0-1 ở vòng 1/8. Tuy nhiên, sự tương phản với Hàn Quốc khiến việc lần đầu tiên vượt qua vòng bảng World Cup (chỉ bốn năm sau lần đầu tiên vượt qua vòng loại) bị lu mờ hoàn toàn.
Sau đó, Park Ji Sung và Lee Young Pyo chuyển tới PSV, trước khi tìm được chỗ đứng nhất định ở Man Utd cũng như Tottenham. Ngược lại, nhiều ngôi sao Nhật Bản tại châu Âu bắt đầu xuống dốc. Hidetoshi Nakata chỉ có thêm một mùa giải đỉnh cao tại Parma. Yoshi Kawaguchi chỉ bắt chính một lần cho Porstmouth trong 2 mùa giải tiếp theo. Shinji Ono hay Shunsuke Nakamura để lại dấu ấn, nhưng rõ ràng các giải vô địch Hà Lan và Scotland khó có thể so sánh với Ngoại hạng Anh.
Các cầu thủ đội tuyển Nhật Bản chạy khởi động quanh sân trong buổi tập tại Nashville, bang Tennessee, Mỹ ngày 8/6/2026. Ảnh: AP
Cầu thủ Nhật hiếm hoi được thi đấu tại Ngoại Hạng Anh khi ấy là Junichi Inamoto, phải trở lại Gamba Osaka sau quãng thời gian cho mượn tại Arsenal trước khi chuyển tới Fulham. Cầu thủ sinh năm 1979 không ra sân một phút nào ở Ngoại hạng Anh dưới thời Arsene Wenger, và sau đó gia nhập West Brom nhưng cũng không để lại nhiều ấn tượng.
Phóng viên Nhật Bản phụ trách theo sát Inamoto trở thành một nhân vật đáng thương trong mắt giới truyền thông. Ở mỗi buổi họp báo trước trận của HLV West Brom Bryan Robson, câu hỏi cuối cùng luôn là sự tiến bộ của Inamoto trong tập luyện. Mọi chuyện kéo dài gần hai năm, cho tới một ngày ông ta không thể chịu nổi nữa và hỏi với giọng tuyệt vọng: "Thưa ông Robson, tại sao ông lại chọn Darren Carter?".
Câu hỏi không nói ra nhưng luôn ám ảnh Nhật Bản là: Tại sao? Tại sao Hàn Quốc lại có thể vượt xa họ như vậy?
Giải vô địch chuyên nghiệp đầu tiên của Hàn Quốc vào năm 1983 chủ yếu gồm các đội đại diện cho doanh nghiệp và ngân hàng, còn chức vô địch thuộc về Hallelujah - một CLB do những người theo đạo Tin lành điều hành. Xứ kim chi chỉ thực sự có một giải vô địch quốc gia chuyên nghiệp đúng nghĩa từ năm 1996. Trong khi đó, J.League hào nhoáng của Nhật Bản đã ra đời trước đó ba năm, với sự góp mặt của các ngôi sao nước ngoài như Gary Lineker, Ramon Diaz và Zico.
Trong hai thập kỷ qua, các cầu thủ Nhật Bản và Hàn Quốc ngày càng trở nên quen thuộc tại các giải đấu châu Âu. Nhưng Nhật Bản chưa thể vượt qua vòng 1/8 World Cup - điều mà HLV Hajime Moriyasu thừa nhận đã trở thành một rào cản tâm lý.
Năm 2010, sau khi chơi xuất sắc trước Cameroon và Đan Mạch ở vòng bảng, họ lại bị Paraguay kéo vào một trận đấu bế tắc đến nghẹt thở rồi thua trong loạt sút luân lưu. Năm 2018, họ đánh mất lợi thế dẫn hai bàn trước Bỉ để rồi nhận thất bại nghiệt ngã ở phút bù giờ. Đến năm 2022, sau khi đánh bại cả Tây Ban Nha và Đức ở vòng bảng, họ lại chạm trán Croatia và nhận kết cục quen thuộc.
Minamino đá hỏng ở loạt luân lưu với Croatia tại vòng 1/8 World Cup 2022, trên sân Al Janoub, Doha, Qatar hôm 5/12/2022. Ảnh: Reuters
Năm nay, mọi chuyện có thể khác. Khi Nhật Bản bắt đầu chiến dịch World Cup bằng trận gặp Hà Lan tại Arlington, Mỹ, người ta thực sự có cảm giác rằng đây không chỉ là đội tuyển Nhật Bản mạnh nhất lịch sử, mà còn có thể là đội tuyển châu Á mạnh nhất từng tham dự World Cup.
Moriyasu ngồi ghế nóng từ năm 2018 và hiện là HLV trưởng có thời gian tại vị lâu nhất trong lịch sử Nhật Bản. Ông rất tự tin vào khả năng của đội bóng, thậm chí công khai nói về mục tiêu vô địch World Cup.
Nhật Bản thắng cả sáu trận ở vòng loại thứ hai và thắng bảy trong mười trận ở vòng loại thứ ba, chỉ thua đúng một lần. Đây là thành tích đáng kinh ngạc nếu xét đến quãng đường di chuyển dài cùng sự đa dạng về đối thủ và điều kiện thi đấu.
Tuy nhiên, việc là đội mạnh nhất châu Á không còn đủ với Nhật Bản. Chuỗi sáu trận giao hữu toàn thắng sau đó, bao gồm những chiến thắng trước Anh và Brazil, có lẽ còn quan trọng hơn cả việc giành vé dự World Cup sớm ba lượt trận. Chúng mang lại niềm tin rằng đội bóng xứ Mặt trời mọc có thể cạnh tranh với những cường quốc hàng đầu thế giới.
Dẫu vậy, chấn thương đã ảnh hưởng nặng nề tới đội bóng. Đội trưởng Wataru Endo buộc phải rút lui vào phút chót và từ giã đội tuyển ngay lập tức. Kaoru Mitoma bỏ lỡ kỳ World Cup thứ hai liên tiếp do chấn thương gân kheo hồi tháng 5/2026, còn Takumi Minamino dính chấn thương dây chằng chéo trước.
Tiền vệ Wataru Endo đi bộ trước buổi tập của đội tuyển Nhật Bản tại Mỹ vào ngày 8/6/2026. Anh sẽ vắng mặt tại World Cup 2026. Ảnh:Sponichi Annex
Tuy nhiên, chính việc những mất mát ấy không bị xem là thảm họa cho thấy bóng đá Nhật Bản đã phát triển đến mức nào. Việc Minamino vẫn đi cùng đội tuyển để động viên tinh thần đồng đội cũng cho thấy sự gắn kết của tập thể này.
Mitoma là tổn thất không chỉ bởi đẳng cấp mà còn bởi sự đa năng. Anh có thể chơi ở một trong hai vị trí sáng tạo phía sau tiền đạo trong sơ đồ 3-4-2-1 của Moriyasu, hoặc đá wing-back trái. Keito Nakamura gần như chắc chắn sẽ đảm nhận hành lang trái, nhưng Nhật Bản vẫn còn nhiều lựa chọn để hỗ trợ tiền đạo Ayase Ueda của Feyenoord.
Takefusa Kubo từng được xem là thần đồng bóng đá Nhật Bản khi gia nhập lò đào tạo La Masia của Barca ở tuổi 10 và ký hợp đồng với Real Madrid khi mới 18 tuổi. Giờ đây, ở tuổi 25, anh đã khẳng định được vị trí tại Real Sociedad và nhiều khả năng sẽ chơi ở vai trò hộ công lệch phải.
Ở cánh đối diện, HLV Moriyasu có thể lựa chọn Daizen Maeda của Celtic, Junya Ito của Genk, hoặc thậm chí là một cầu thủ thiên về phòng ngự hơn như Daichi Kamada của Crystal Palace. Chính chiều sâu đội hình ấy là minh chứng rõ ràng nhất cho sự phát triển của bóng đá Nhật Bản.
Tại World Cup 2026, Nhật Bản rơi vào một bảng đấu khó đoán. Hà Lan sở hữu hàng tiền vệ đủ sức kiểm soát bóng cùng hàng công đa dạng. Họ có sức mạnh và khả năng không chiến của Wout Weghorst và Brian Brobbey, nhưng cũng có tốc độ và sự tinh tế của Memphis Depay, Donyell Malen, Crysencio Summerville hay Noa Lang. Tuy nhiên, đội bóng áo cam đã bị tàn phá bởi chấn thương và sự mệt mỏi của các cầu thủ.
Thụy Điển từng chơi tệ hại ở vòng loại, nhưng đã được hồi sinh nhờ một "đấng cứu thế" ít ai ngờ tới là HLV Graham Potter. Trong khi đó, Tunisia luôn là một ẩn số. Việc bổ nhiệm Sabri Lamouchi cùng một đội hình có nhiều thay đổi được kỳ vọng giúp họ xóa bớt ký ức u ám từ chiến dịch AFCON đầy thất vọng cách đây sáu tháng.
Đội nhất và nhì bảng này sẽ lần lượt chạm trán đội nhì và nhất của bảng đấu gồm Brazil, Morocco, Haiti và Scotland - một nhánh đấu hoàn toàn không dễ dàng.
Lá thăm có thể đã ưu ái Nhật Bản hơn rất nhiều, nhưng hy vọng vẫn còn. Trong tuần này, Wataru Endo đã nói rằng mục tiêu đầu tiên của đội tuyển là lọt vào tứ kết.
Năm 1992, ngay trước khi J.League ra đời, Nhật Bản từng công bố kế hoạch vô địch World Cup vào năm 2092. Đến năm 2005, sau hai lần tham dự ngày hội bóng đá lớn nhất hành tinh, họ quyết định đẩy mục tiêu đó lên năm 2050.
Với một đội tuyển chưa bao giờ vượt qua vòng 1/8, việc nói đến chức vô địch có thể bị xem là quá sớm. Nhưng có một điều gần như không còn phải bàn cãi: hiện tại, Nhật Bản đã vượt qua Hàn Quốc.
Dù Senegal hay Morocco vẫn là những ứng viên rất sáng giá, nếu World Cup xuất hiện một nhà vô địch đến từ ngoài châu Âu và Nam Mỹ, thì Nhật Bản đang là một trong những đội có vị thế thuận lợi nhất để làm nên lịch sử.
Tương quan trước trận Hà Lan - Nhật Bản hôm 14/6.
Vy Anh
