Thời trang là nhóm có tỉ lệ người tiêu dùng Việt cho biết họ mua/mua phải hàng giả cao nhất - Ảnh: T.T.D.
Theo khảo sát Hàng giả tại Việt Nam: Thái độ và hành vi của người dùng mà Q&Me vừa xuất bản, 69% người tham gia cho biết họ đã từng mua hay mua phải hàng giả ít nhất một lần. Riêng ở nhóm tuổi 20 - 29, con số này là 84%.
Xét tổng thể các nhóm tuổi, khoảng 20% cho biết họ không rõ họ có mua phải hàng giả hay chưa.
Phân loại về nhóm hàng, thời trang là nhóm có tỉ lệ người trả lời họ mua/mua phải hàng giả cao nhất, với 87%. Tiếp đến là giày dép giả (69%) và túi xách giả (45%).
Theo khảo sát này, người tiêu dùng Việt Nam đặc biệt cảnh giác với hàng giả ở nhóm dược phẩm, với chỉ 9% tham gia khảo sát cho biết họ mua/mua phải hàng giả ở ngành hàng này.
Thực phẩm cũng nằm trong nhóm có tỉ lệ mua/mua phải hàng giả thấp, ở mức 11%.
Các nhóm hàng nước hoa, mỹ phẩm và đồng hồ cũng có tỉ lệ này thấp, lần lượt ở mức 19, 21 và 22%.
Dựa vào các câu trả lời, khảo sát cho hay với những sản phẩm sử dụng trực tiếp, như bôi trên da và đưa trực tiếp vào cơ thể, phần lớn người tiêu dùng Việt Nam muốn sử dụng hàng chính hãng.
Ở các nhóm hàng như mỹ phẩm và thực phẩm, người tiêu dùng thường vô tình bị lừa mua phải hàng giả hơn là chủ động lựa chọn.
Quan điểm phổ biến của người tiêu dùng Việt về hàng giả được khảo sát chỉ ra là "tôi vẫn thích hàng thật hơn, nhưng nếu giá rẻ đủ hấp dẫn thì hàng giả cũng có thể chấp nhận được", với mức giá thấp ảnh hưởng đến quyết định mua hàng.
Để phân biệt hàng thật và hàng giả, người tiêu dùng Việt chủ yếu dựa vào mã QR và chọn mua ở các cửa hàng phân phối chính thức, đồng thời cảnh giác với những sản phẩm có mức giá thấp bất thường.
Rút ra kết luận dành cho các thương hiệu, khảo sát của Q&Me nhận định chiến lược chống hàng giả không thể áp dụng theo một khuôn mẫu chung, mà cần được xây dựng dựa trên mức độ rủi ro mà người tiêu dùng cảm nhận ở từng nhóm sản phẩm.
Khảo sát trên được thực hiện với 192 người tiêu dùng thành thị từ 20 - 49 tuổi tại TP.HCM và Hà Nội.
Khi hàng giả không còn là chuyện "mua nhầm"
Dưới góc độ marketing, bà Ánh Hồng, Giám đốc thương mại điện tử, hệ thống bán lẻ 24hStore, cho rằng thực trạng 69% người tiêu dùng thành thị từng mua hàng giả cho thấy hàng giả không còn là hành vi "mua nhầm" đơn lẻ, mà đã trở thành một lựa chọn tiêu dùng có chủ đích trong nhiều nhóm khách hàng.
Đặc biệt, tỉ lệ 84% ở nhóm tuổi 20 phản ánh rõ tâm lý ưu tiên giá rẻ, chạy theo xu hướng nhanh và nhu cầu thể hiện hình ảnh cá nhân trên mạng xã hội, trong khi nhận thức về rủi ro chất lượng, bảo hành và hậu quả lâu dài vẫn còn thấp.
Nguyên nhân không chỉ nằm ở thu nhập, mà còn đến từ sự bùng nổ của thương mại điện tử, livestream bán hàng, tâm lý "dùng tạm cũng được" và khoảng cách nhận diện giữa hàng thật - hàng giả ngày càng khó phân biệt. Với ngành công nghệ, tác hại còn nghiêm trọng hơn thời trang: phụ kiện, linh kiện, pin, sạc giả có thể ảnh hưởng trực tiếp đến độ bền thiết bị, an toàn khi sử dụng và trải nghiệm của khách hàng.
Về dài hạn, hàng giả làm méo mó niềm tin thị trường, gây bất lợi cho doanh nghiệp kinh doanh minh bạch và khiến người tiêu dùng đánh đổi quyền lợi thật chỉ vì mức giá rẻ trước mắt.
