Tháng trước, KED (Đức) thông báo dừng sản xuất trong nước từ cuối năm nay, khi chi phí nhân công, nguyên liệu và sức ép cạnh tranh ngày càng tăng.
"Là nhà sản xuất mũ bảo hiểm xe đạp cuối cùng của Đức vẫn duy trì nhà máy riêng trong nước, KED đã đầu tư hơn 3 triệu euro cùng rất nhiều tâm huyết vào cơ sở tại Freiberg am Neckar trong 2,5 năm qua", công ty cho biết trên website. Tuy nhiên, bất chấp những nỗ lực này, Giám đốc KED Victor Borsche thừa nhận họ "vẫn chưa thể khiến hoạt động sản xuất đạt hiệu quả kinh tế trong dài hạn". Vì vậy, thay vì tăng giá sản phẩm, họ quyết định chuyển sang xuất ra nước ngoài.
KED là nhà sản xuất mũ bảo hiểm xe đạp cuối cùng của Đức đưa ra quyết định này, sau các doanh nghiệp như Uvex và Alpina. Công ty cho biết nguyên nhân là lương tối thiểu tại Đức đã tăng lên 13,9 euro (15,9 USD) một giờ trong 4 năm qua, giá nguyên liệu đầu vào leo thang do dầu thô đắt đỏ và áp lực cạnh tranh giá từ các chuỗi siêu thị bán mũ bảo hiểm sản xuất tại Trung Quốc.
Diễn biến này phản ánh căng thẳng thương mại và kinh tế giữa Liên minh châu Âu (EU) và Trung Quốc, đồng thời cho thấy thách thức trong việc bảo vệ ngành sản xuất tại châu Âu trước sức ép cạnh tranh từ Trung Quốc.
KED hiện sản xuất mũ bảo hiểm cho xe đạp tại nhà máy ở Đức. Ảnh: KED
Xe đạp và linh kiện xe đạp là ngành công nghiệp lớn tại Đức. Chính phủ nước này ước tính gần như toàn bộ 82 triệu dân đều sở hữu một chiếc xe đạp.
Các hãng xe đạp châu Âu được bảo vệ bởi thuế chống bán phá giá mà EU áp dụng suốt nhiều thập kỷ. Nhờ đó, ngành xe đạp tại Đức vẫn sôi động, dù phần lớn khung xe được sản xuất tại châu Á.
EU hiện áp thuế nhập khẩu 48,5% với xe đạp thông thường, linh kiện và xe đạp điện là 10-70% từ Trung Quốc. Theo Hiệp hội Công nghiệp Xe đạp Đức (ZIV), sản lượng xe đạp và xe đạp điện sản xuất trong nước vài năm qua ổn định, đạt khoảng 1,9 triệu chiếc năm ngoái.
Tuy nhiên, mũ bảo hiểm xe đạp không được EU áp dụng các biện pháp phòng vệ thương mại. Việc này khiến các công ty như KED dễ tổn thương trước quy trình sản xuất và chi phí lao động thấp hơn tại Trung Quốc. Sau khi chuyển sản xuất sang đây, công ty sẽ chỉ giữ lại hoạt động nghiên cứu và phát triển (R&D) cùng bộ phận kiểm soát chất lượng tại Đức.
Trên Nikkei Asia, Borsche cho biết ngoài chi phí tăng cao, nhu cầu tiêu dùng suy yếu và lượng hàng tồn kho lớn sau đại dịch cũng gây áp lực lên hoạt động kinh doanh. Bên cạnh đó, các khoản đầu tư và những cải thiện về năng suất cũng bị cản trở bởi thủ tục hành chính. Ví dụ, họ mất một năm mới xin được giấy phép lắp đặt hệ thống làm mát trên mái nhà.
"Chúng tôi sẽ phải tăng giá mỗi chiếc mũ thêm khoảng 20 euro mới bù được chi phí. Nhưng điều đó rất khó thực hiện mà không ảnh hưởng đến doanh số. Vì vậy, chúng tôi quyết định bảo vệ thương hiệu bằng cách đóng cửa toàn bộ hoạt động sản xuất tại Đức và chuyển sang một hãng gia công lâu năm ở Trung Quốc", Borsche nói. Các nguồn lực trước đây dùng để duy trì hoạt động sản xuất nội bộ sẽ được họ chuyển hướng sang phát triển sản phẩm mới và rút ngắn chu kỳ tăng trưởng.
Việc chuyển sản xuất sang Trung Quốc là cú sốc lớn với khoảng 25 nhân viên của KED. "Nhiều nhân viên đã gắn bó lâu năm sẽ bị mất việc", Borsche cho biết. Khoảng 15 người sẽ tiếp tục làm việc trong các bộ phận như bán hàng, quản lý chất lượng và vận hành nội bộ.
Ralf Sauter - chuyên gia về hàng công nghiệp và công nghệ cao tại hãng tư vấn Horvath, đánh giá quyết định của KED là dễ hiểu. Đức từ lâu được coi là một trong những địa điểm sản xuất đắt đỏ nhất thế giới, do chi phí lao động cao và thị trường lao động thiếu linh hoạt trong việc tuyển dụng cũng như sa thải.
Sauter nói rằng một cách để các nhà sản xuất quy mô nhỏ của Đức tồn tại là tạo sự khác biệt cho sản phẩm. "Sự khác biệt ngày càng đến từ xây dựng thương hiệu và khả năng tiếp cận khách hàng. Hoạt động sản xuất vì thế khó tạo lợi thế cạnh tranh", ông nói.
Bên trong nhà máy của KED tại Đức. Ảnh: KED
Bất chấp thuế nhập khẩu, phần lớn khung xe đạp tại Đức vẫn được sản xuất ở châu Á. Những sản phẩm Đức giữ lại được trong nước gồm ghi đông, tay quay, nan hoa, bánh xe, chắn bùn, dynamo, đèn và khóa xe. Lĩnh vực sản xuất linh kiện và phụ kiện xe đạp chủ yếu gồm các doanh nghiệp nhỏ và vừa, phần lớn là doanh nghiệp gia đình, như KED.
Trước quyết định chuyển sản xuất sang Trung Quốc, Borsche tỏ ra khá lạc quan. Theo ông, giá trị gia tăng mà mác 'Made in Germany' từng mang lại ngày càng khó đạt được.
"Người tiêu dùng và các hãng bán lẻ nhận thấy Trung Quốc hoàn toàn có thể sản xuất mũ bảo hiểm chất lượng cao. Vì các nhà máy nước này đang gia công sản phẩm cho nhiều thương hiệu quốc tế nổi tiếng", ông giải thích.
Hà Thu (theo Nikkei Asia, KED)
