Học sinh toàn quốc được miễn phí sách giáo khoa từ năm học 2029-2030 theo hình thức mượn trả để tái sử dụng nhiều lần, theo Nghị định 271/2026.
Nghị định 271 quy định từ năm học 2029-2030, mỗi học sinh sẽ được mượn một bộ sách giáo khoa đầy đủ các môn học. Việc mượn sách thực hiện vào đầu mỗi năm học hoặc đầu học kỳ, tương ứng với chương trình học tại lớp. Học sinh có nghĩa vụ hoàn trả toàn bộ sách cho thư viện nhà trường quản lý sau khi kết thúc năm học hoặc học kỳ.
Học sinh chuyển trường cần trả lại đủ sách giáo khoa đã mượn tại trường cũ trước khi chuyển sang trường mới. Đến trường mới, học sinh tiếp tục được mượn sách tại đây để không gián đoạn việc học.
Bộ sách giáo khoa miễn phí do Bộ trưởng Giáo dục và Đào tạo quyết định sử dụng thống nhất toàn quốc và sách giáo khoa chuyển đổi hoặc học liệu thay thế phù hợp với nhận thức của học sinh khuyết tật. Hiện nay, bộ sách giáo khoa được lựa chọn sử dụng thống nhất toàn quốc là Kết nối tri thức với cuộc sống, giá 200.000 đến 300.000 đồng, chưa bao gồm sách tiếng Anh.
Chính sách miễn phí sách giáo khoa sẽ được ưu tiên triển khai trước ở biên giới, hải đảo, vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi, nơi điều kiện kinh tế xã hội đặc biệt khó khăn.
Học sinh Hòa Vang trong ngày công bố chính sách miễn phí sách giáo khoa. Ảnh: Hồ Đệ
Chính phủ khuyến khích địa phương có khả năng cân đối ngân sách hoặc xã hội hóa, miễn phí sách giáo khoa cho học sinh sớm hơn thời điểm năm học 2029-2030.
Thời điểm cung cấp miễn phí sách giáo khoa tiếng dân tộc thiểu số theo quy định riêng của Chính phủ về việc dạy và học tiếng nói, chữ viết của dân tộc thiểu số trong các cơ sở giáo dục phổ thông và trung tâm giáo dục thường xuyên.
Việc miễn phí sách giáo khoa sẽ áp dụng với chương trình giáo dục phổ thông, giáo dục thường xuyên cấp trung học cơ sở hoặc trung học phổ thông và chương trình xóa mù chữ.
Hình thức miễn phí là mượn - trả để tái sử dụng sách giáo khoa nhiều lần, trong đó ưu tiên tối đa số lượng sách hiện có và điều chuyển thông qua cơ chế liên thông thư viện giữa các cơ sở giáo dục trên cùng địa bàn, trước khi quyết định mua sắm mới. Chủ trương này nhằm giảm áp lực lên ngân sách và bảo vệ môi trường, hạn chế lãng phí.
Theo quy định, trước ngày 15/6 hàng năm, các trường phải hoàn thành nhập kho, kiểm kê số lượng sách giáo khoa, đảm bảo đủ nhu cầu của học sinh trong năm học mới và cập nhật dữ liệu vào hệ thống quản lý thư viện.
Chủ tịch các tỉnh thành có quyền điều chuyển sách giáo khoa giữa thư viện các trường trên cùng địa bàn để tối ưu hiệu quả sử dụng, trong đó ưu tiên sách không rách nát, hư hỏng, tránh ảnh hưởng đến việc học của học sinh. Nguyên tắc điều chuyển sách giáo khoa là tiết kiệm, hiệu quả, phù hợp nhu cầu sử dụng thực tế. Nếu chi phí vận chuyển lớn hơn với phương án mua mới thì không vận chuyển.
Nhà nước sẽ mua sắm sách giáo khoa trang bị cho thư viện các trường để cho học sinh mượn, đồng thời khuyến khích phát triển sách giáo khoa điện tử và tài liệu học tập số để phù hợp xu hướng hiện nay.
Chủ trương miễn phí sách giáo khoa được xác định trong Nghị quyết 71 của Bộ Chính trị về đột phá phát triển giáo dục và đào tạo, sau đó được Quốc hội thông qua. Nghị quyết cũng thống nhất từ năm học 2026-2027 cả nước sử dụng một bộ sách giáo khoa thay cho nhiều bộ sách như hiện nay.
Việc miễn phí sách giáo khoa nhằm giảm chi phí học tập cho người dân, bảo đảm học sinh có điều kiện tiếp cận giáo dục bình đẳng hơn, nhất là các em ở vùng khó khăn hoặc có hoàn cảnh kinh tế hạn chế.
Xã Hòa Vang (TP Đà Nẵng) là địa phương đầu tiên trên cả nước dùng ngân sách 1,5 tỷ đồng mua mới 74.000 bộ sách giáo khoa, nâng tổng sách trong tủ sách dùng chung lên 91.000 cuốn, để cho học sinh mượn miễn phí ngay từ năm học 2026-2027.
Vũ Tuân
