Tôi bị khàn giọng hơn một tháng nhưng không đau họng hay mắc cảm cúm. Đây có phải dấu hiệu bệnh tuyến giáp? (Hồng Duyên, 40 tuổi)
Trả lời:
Khàn giọng là triệu chứng thường gặp của nhiều bệnh như cảm lạnh hoặc viêm nhiễm đường hô hấp trên, song cũng có thể là dấu hiệu cảnh báo bệnh lý tuyến giáp, ảnh hưởng do thay đổi thời tiết.
Tuyến giáp là tuyến nội tiết hình cánh bướm nằm ở phía trước cổ, ngay dưới thanh quản, gần dây thanh âm. Cơ quan này sản xuất hormone điều hòa quá trình trao đổi chất của cơ thể. Do vị trí giải phẫu nằm sát thanh quản, những thay đổi về kích thước hoặc chức năng tuyến giáp đều có thể ảnh hưởng đến giọng nói.
Một cấu trúc quan trọng liên quan đến giọng nói là dây thần kinh thanh quản quặt ngược, nằm phía sau tuyến giáp. Dây thần kinh này chi phối hầu hết các cơ của thanh quản, giúp đóng mở dây thanh âm. Khi tuyến giáp phì đại hoặc xuất hiện khối u, dây thần kinh thanh quản quặt ngược có thể bị chèn ép hoặc xâm lấn, làm thay đổi giọng nói với các biểu hiện như khàn tiếng, giảm âm lượng, nhanh mệt khi nói hoặc thậm chí mất tiếng.
Kiểm tra cổ có thể giúp phát hiện các cục u ở tuyến giáp. Ảnh minh họa: Dương Anh
Rối loạn chức năng tuyến giáp cũng có thể gây ảnh hưởng đến tiếng nói.
Suy giáp là nguyên nhân thường gặp nhất gây rối loạn giọng nói liên quan đến tuyến giáp. Khi tuyến giáp không sản xuất đủ hormone T3 và T4 sẽ làm chậm quá trình chuyển hóa, đồng thời làm tích tụ glycosaminoglycan - một loại đường amin có khả năng hút nước, dẫn đến ứ dịch trong các mô. Khi hiện tượng này xảy ra tại dây thanh, dây thanh trở nên dày và nặng hơn, cản trở sự rung động bình thường trong quá trình phát âm, khiến giọng nói khàn hoặc trầm hơn. Người bệnh cũng có thể cảm thấy giọng yếu, nhanh mệt khi nói hoặc giảm khả năng phát âm ở các âm vực cao.
Ngược lại, cường giáp xảy ra khi tuyến giáp sản xuất quá nhiều hormone, làm tăng chuyển hóa, có thể dẫn đến yếu cơ, run cơ. Các cơ tham gia điều khiển thanh quản, dây thanh âm cũng bị ảnh hưởng. Khi các cơ khép dây thanh suy yếu, dây thanh không đóng kín hoàn toàn trong lúc phát âm, khiến hơi thoát qua khe thanh môn, làm giọng nói yếu, nhiều hơi hoặc khàn tiếng. Người mắc bệnh cường giáp có thể bị khàn tiếng khi tuyến giáp phát triển, chèn ép các cấu trúc quanh thanh quản.
Ngoài ra, khàn tiếng cũng có thể xuất hiện sau điều trị bệnh tuyến giáp, chẳng hạn do tổn thương dây thần kinh thanh quản trong quá trình phẫu thuật cắt tuyến giáp hoặc do viêm tuyến giáp cấp sau điều trị bằng iod phóng xạ I-131.
Bạn khàn giọng hơn một tháng, cũng có khả năng nguyên nhân liên quan đến bệnh tuyến giáp, nhất là khi triệu chứng kèm theo các dấu hiệu như xuất hiện khối bất thường ở vùng cổ, nuốt vướng, cảm giác có dị vật trong họng, khó thở... Một số người còn có biểu hiện cổ to bất thường, sụt cân, mệt mỏi, đổ mồ hôi nhiều hoặc tim đập nhanh không rõ nguyên nhân. Bạn nên đi khám sớm để bác sĩ kiểm tra, xác định nguyên nhân và điều trị kịp thời.
ThS.BS Hà Đình Khải
Khoa Nội tiết - Đái tháo đường
Phòng khám Đa khoa Tâm Anh Cầu Giấy
Độc giả gửi câu hỏi về bệnh nội tiết tại đây để bác sĩ giải đáp
